De vredesbesprekingen tussen Rusland, Oekraïne en de VS zijn stil komen te liggen sinds de oorlog tegen Iran. De Amerikanen hebben de volgende onderhandelingsronde voor onbepaalde tijd uitgesteld. Rusland profiteert van de Amerikaanse afzijdigheid.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Door het uitstel is het de vraag of het vredesproces een vervolg krijgt. De drie partijen voerden sinds het begin van dit jaar drie gespreksrondes in Abu Dhabi en Genève. De vierde ronde had op 5 maart moeten plaatsvinden in Abu Dhabi, maar ging niet door wegens de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran.
Twee weken later is er nog steeds geen nieuwe datum afgesproken. Dmitri Peskov, de woordvoerder van de Russische president Vladimir Poetin, zei maandag dat de Amerikaanse regering in verband met ‘vanzelfsprekende redenen’ momenteel ‘andere prioriteiten’ heeft.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei eerder dat de Amerikaanse onderhandelaars momenteel niet buiten de VS kunnen reizen in verband met de veiligheidssituatie in het Midden-Oosten. Een Oekraïens voorstel om in de VS bijeen te komen is volgens Zelensky verworpen door Rusland.
De onderhandelingen zaten muurvast, maar hielden de Amerikaanse president Donald Trump betrokken bij de oorlog in Europa die hij meermaals beloofd heeft te beëindigen. Trump vaardigde zijn machtige gezant Steve Witkoff en zijn schoonzoon Jared Kushner af naar de eerste gesprekrondes.
Oekraïne en de Europese Unie vrezen dat Trump zijn aandacht voor de oorlog nu verliest. Ze kijken bezorgd toe hoe Trumps acties in het Midden-Oosten gunstig uitpakken voor Rusland: de verhoogde olieprijzen, de tijdelijke versoepeling van Amerikaanse sancties op Russische olie en de vertragingen van Amerikaanse wapenleveranties aan Kyiv helpen het Kremlin om de invasie vol te houden.
‘Alles wat er in het Midden-Oosten gebeurt, heeft ook gevolgen voor Oekraïne’, zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag. Ze noemde de versoepeling van de Amerikaanse sancties op Russische olie ‘een gevaarlijk precedent’. ‘We moeten ervoor zorgen dat ze (de Russen, red.) minder geld hebben om oorlog te voeren, in plaats van meer.’
De sanctieverlichting druist in tegen ambities van de EU om samen met de VS de sancties tegen Rusland juist aan te scherpen. Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky uitte zich ontevreden over Trumps besluiten, waardoor India tijdelijk weer Russische olie importeert en landen straffeloos olie kopen van Russische tankers. ‘Dit draagt zeker niet bij aan de vrede’, aldus Zelensky.
Hij moet tevens toezien dat Amerikaanse wapenleveranties voor Oekraïne vertraging oplopen, omdat de VS het Midden-Oosten nu belangrijker vindt. Op de derde dag van de Iran-oorlog stelde Zelensky al vast dat de VS in drie dagen al meer Patriot-luchtafweerraketten hadden afgevuurd dan Oekraïne in de afgelopen vier jaar heeft ontvangen.
Maar Trump toont geen interesse in de gevolgen van zijn oorlog in het Midden-Oosten voor de oorlog in Europa. Hij negeerde een verzoek van Zelensky om een ontmoeting en reageerde kleinerend op diens aanbod om Oekraïense technologie beschikbaar te stellen voor de Amerikaanse verdediging tegen Iraanse drones (‘De laatste persoon van wie we hulp nodig hebben, is Zelensky’, zei Trump afgelopen weekend).
Wel belde de Amerikaanse president vorige week een uur met Poetin om Iran en de onrust op de oliemarkt te bespreken. Het Kremlin omschreef het telefoongesprek als ‘zeer inhoudelijk’ en ‘nuttig’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant