De Rotterdamse kunstijsbaan is vanwege de lente net dicht, maar maakt zich de komende tijd toch nuttig voor de stad. Dat kan met een nieuwe, forse batterij die helpt tegen files op het stroomnet. Hij kan in de zomer bijspringen als er in de stad een tekort aan elektriciteit is.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
De winter heeft zich keurig gehouden aan het seizoen van Schaatsbaan Rotterdam, een met halve tunnelbogen overkapte tijdelijke kunstijsbaan aan de rand van de stad. ’s Zomers rennen hier de hockeyers van RHV Leonidas over de kunstgrasvelden, in het najaar wordt de baan opgebouwd zodat fanatieke schaatsers en dagjesmensen er rondjes kunnen rijden, zwieren en curlen.
Precies op het moment dat de lente zich dit jaar meldde met temperaturen boven de 10 graden Celsius had de kunstijsbaan de deuren gesloten. Tientallen werklieden ontmantelden de ijsinstallatie en de tunneldelen: de vrolijk verlichte tunnels zijn niet alleen gezellig tijdens winteravonden, hun isolerende werking leidt ook tot een 60 procent lager stroomverbruik. Vijf dagen later rolden de eerste hockeyballen weer over het veld.
De Rotterdamse schaatsbaan is sinds 2013 een mooi voorbeeld van efficiënt grondgebruik in de stad. Zomersport wordt er afgewisseld met winterpret. Maar een ding zat medeoprichter en directeur Tijs Nederlof dwars: dat hij als ondernemer na de Russische inval in Oekraïne en de daaropvolgende energiecrisis de greep was verloren op zijn energiekosten. ‘Ironisch genoeg zie je nu in het Midden-Oosten hetzelfde gebeuren’, zegt hij.
De ijsbaan trekt heel veel stroom en heeft een zware elektriciteitsaansluiting nodig om aan het begin van het seizoen snel ijs te kunnen maken. Zo kan de ijsvloer gedurende de wintermaanden in goede conditie worden gehouden. Op zo’n moment zijn recordprijzen voor elektriciteit niet welkom. ‘Maar het is ook een beetje zonde dat we acht maanden per jaar niks met die aansluiting doen’, zegt Nederlof. ‘Maatschappelijk is dat ook niet fijn.’
Met per jaar slechts vier maanden actieve kunstijsdienst wordt de kostbare stroomaansluiting dus niet erg efficiënt gebruikt. Nederlof keek daarom met zijn team al langer of een batterij iets kan betekenen. Een forse batterij kan in de zomer worden gebruikt om het stroomnet in balans te houden, bijvoorbeeld door bij te springen als er lokaal een tekort aan elektriciteit is.
Met zo’n batterij kan de elektriciteitsaansluiting van de schaatsbaan dus het hele jaar nuttig worden gebruikt. In de zomer wordt er verdiend aan zogenoemde balanceerdiensten, terwijl de schaatsbaan tijdens wintermaanden de energiekosten kan drukken door slim gebruik te maken van prijsverschillen in elektriciteit. De batterij zuigt zich dan vol op de momenten dat stroom goedkoop is en levert de energie weer terug als de prijzen hoog zijn.
‘Twee jaar geleden kon het voor ons financieel nog niet uit, omdat batterijen domweg te duur waren’, zegt Nederlof. Maar vorig jaar waren de prijzen inmiddels zo sterk gedaald dat de business case wel was te maken. Een nieuwe regeling voor grootverbruikers (de subsidie flexibel elektriciteitsverbruik), bedoeld om de files op het stroomnet te bestrijden, maakt de investering van vier ton in de accu haalbaar.
‘Het was een uitdaging om de schaatsbaan te laten draaien met zo min mogelijk vermogen uit het elektriciteitsnet’, zegt Anne Matena van technisch adviesbureau Enerzien, dat in opdracht van de schaatsbaan een haalbaarheidsstudie uitvoerde. ‘Dat is gelukt.’
De accu helpt niet alleen tegen files op het stroomnet, maar pakt ook goed uit voor het huishoudboekje van de Rotterdamse schaatsbaan. Hoewel stroomkosten slechts 5 procent van de begroting uitmaken, kan een forse besparing op de elektriciteitsrekening het bedrijfsresultaat flink verbeteren, zegt Nederlof, terwijl hij het hek opent waarachter de batterij staat opgesteld.
Dit zal veel van de 21 grote schaatsbanen die Nederland telt vermoedelijk als muziek in de oren klinken. ‘Vrijwel geen schaatsbaan kan zelfstandig het hoofd boven water houden. Een batterij kan helpen de bedrijfsvoering rendabeler te maken’, zegt Nederlof.
In het hoogseizoen werken er zo’n honderd mensen bij de Rotterdamse schaatsbaan. Nu het seizoen ten einde is, vertrekken de meeste medewerkers. Komend najaar keren ze weer terug.
In de zomermaanden blijft een kernteam van ongeveer zeven mensen over, want er is genoeg te doen. De directeur werkt aan een plan om het Rotterdamse schaatsconcept buiten Nederland te introduceren. ‘Wij denken altijd dat schaatsen van ons is, maar dat klopt niet.’ In het buitenland wordt ook geschaatst op kunstijs, al is het dan vaker voor ijshockey of kunstrijden. Daar liggen kansen voor de Rotterdamse ondernemer.
Nederlof laat de bezoeker de witte zeecontainer zien waarin de batterijen zijn opgeslagen. De oplevering zou eigenlijk in november zijn, maar het werd door vertraging februari. Net te laat voor het schaatsseizoen, maar precies op tijd voor het andere kunstje: handelen op de elektriciteitsmarkt. Laat de zomer maar komen, zegt Nederlof. ‘Ik heb er meer zin in dan ooit.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant