Sciencefiction Phil Lord en Christopher Miller, eerder verantwoordelijk voor innovatieve animatiefilms als ‘The Lego Movie’ gaan in ‘Project Hail Mary’ met een ernstig thema aan de slag: het uitdoven van de zon en andere sterren. Dat pakt wonderwel uit.
Ryan Gosling als Ryland Grace in Project Hail Mary.
Project Hail Mary
Van: Phil Lord, Christopher Miller. Met: Ryan Gosling, Sandra Hüller, James Ortiz. Lengte: 156 minuten.
Ruimtehelmen zijn de nieuwe matrozenpakjes. Er gaat iets ongelooflijk aantrekkelijks uit van een acteur achter een spiegelend venster. Hij wordt vanzelf diepzinniger dan het personage dat hij speelt. Door de focus op zijn ogen lijk je als toeschouwer regelrecht in zijn binnenwereld te kunnen kijken. Klassieke ruimtefilmconventies als slow motion, een zwaartekracht tartende, ronddraaiende camera en plotselinge stilte doen de rest. Denk George Clooney in Gravity of Matt Damon in The Martian.
De nieuwe sciencefictionfilm Project Hail Mary, waarin Ryan Gosling de helft van de film geen andere tegenspeler heeft dan zijn ruimtepak, komt uit dezelfde koker als recentelijk The Martian: gebaseerd op een boek van Andy Weir, door Drew Goddard in een filmscenario gegoten. Alleen voor de regie werd een onverwacht duo aangetrokken: Phil Lord en Christopher Miller, eerder verantwoordelijk voor innovatieve animatiefilms als The Lego Movie en Spider-Man: Across the Spider-Verse. Dat juist zij met een ernstig thema als het uitdoven van de zon aan de slag gingen pakt wonderwel uit. Ze sluiten geen compromissen op de inhoud. Maar ze houden de toon licht, soms ronduit komisch, en een beetje dromerig. Veel van de bijna drie uur durende film bestaat uit rondtollende ruimteschepen op de score van Daniel Pemberton die de etherische klanken van de Cristal Baschet combineert met retrosynthesizers. Het maakt de film tot onvervalste stoner scifi.
Maar er staan belangrijke dingen op het spel. De zon, en naar snel zal blijken alle sterren in het nabije universum worden bedreigt door een lichtabsorberende microbe. Gesjeesde wetenschapper Ryland Grace (Gosling) wordt uit het klaslokaal geplukt waar hij basisschoolleerlingen op speelse wijze natuurkunde geeft omdat een bijzin in zijn proefschrift misschien weleens de oplossing zou kunnen bevatten. De in ongenade gevallen moleculair bioloog is een soort hipster-Einstein. Een snelle, creatieve, impulsieve denker met een hoofd vol fun facts die de juiste vragen weet te stellen. In zijn door de hoogste en geheimste instanties in allerijl opgetuigde laboratorium gebruikt hij daarvoor beveiligingsagent Carl als sparring partner. Later gebeurt dat in een intergalactische samenwerking met alien Rocky, een onverwachte levensvorm van een verre planeet.
De dreiging dat de aarde zal bevriezen door gebrek aan natuurlijk licht is een schitterende metafoor voor de nieuwe middeleeuwen die wereldwijd lijken aan te breken. En dat de oplossing niet primair wordt gevonden in technologie, maar in kennis, intelligentie, communicatie en samenwerking maakt de film hoopvoller dan onze tijden misschien verdienen. Project Hail Mary is de antimaterie van een film als Don’t Look Up, waarin een komeet (lees: klimaatcrisis) op de aarde af raast, maar niemand de astronomen wil geloven.
Beide films draaien om wat in de filmanalyse ‘hyperthema’s’ worden genoemd: te groot om te bevatten en toch alomtegenwoordig. Steeds vaker voeren films hoofdpersonen op die hun problemen niet als bovenmaatse helden met geweld aanpakken maar met humor en menselijke waarden. De tijd dat gestaalde veteranen als Bruce Willis of Robert Duvall in films als Armageddon of Deep Impact als de laatste eenzame cowboy schrap voor de klap op een asteroïde invlogen zijn nu wel voorbij.