Bondgenoten zijn het eens dat de Straat van Hormuz weer open moet en werken nu samen om een manier te vinden waarop dat kan. Dat zei Navo-chef Mark Rutte woensdag tijdens een bezoek aan Noorwegen. ‘Daar werken ze collectief aan.’
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Rutte deed zijn uitspraak nadat een Noorse journalist hem had gevraagd om een reactie op president Donald Trumps dreigement dat als de Europeanen niet een handje helpen, dit de Navo kan schaden.
‘Als het om het risico gaat dat Iran een kernwapen krijgt of om het ballistische raketprogramma, dan hebben we als Navo altijd gezegd dat dit niet kan gebeuren’, zei Rutte ook. ‘Dus het is echt cruciaal dat zowel die nucleaire capaciteit als het ballistische raketprogramma ernstig worden beschadigd.’
De VS, Canada en de Europese bondgenoten vragen zich op dit moment inderdaad allemaal af hoe en wanneer de Straat van Hormuz weer open kan, maar er zijn tot dusver weinig publieke signalen dat ze dat ‘collectief’ doen. Ondanks Trumps voortdurende beledigingen aan het adres van bondgenoten, en hun voorlopige sterke afwijzing van een rol in de Straat van Hormuz, kunnen ze later alsnog actief worden. Er zijn immers ook grote Europese belangen in het geding.
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk behoren tot de landen die een toekomstige rol niet uitsluiten. De Franse president Emmanuel Macron heeft vanaf het begin van de oorlog gezegd te werken aan een internationale coalitie die schepen kan escorteren door de Straat van Hormuz. Maar hij onderstreepte dinsdag opnieuw dat Frankrijk ‘geen deelnemer’ aan het conflict is en dus ‘nooit zal deelnemen aan operaties om de Straat van Hormuz te openen of te bevrijden in de huidige context’.
Hij voegde eraan toe dat als de situatie ‘gekalmeerd’ is, ‘als de grootste bombardementen zijn gestopt, we klaarstaan, met andere landen, om verantwoordelijkheid te nemen voor het escortsysteem’.
Met zijn uitspraak lijkt Rutte gas terug te nemen van zijn uitspraak aan het begin van de oorlog dat er onder bondgenoten ‘brede steun’ was voor de aanval. De situatie is inmiddels ook wel veranderd, nu er steeds meer tekenen zijn dat de oorlog slecht doordacht was en niet direct leidt tot de gewenste resultaten. Daarmee is de stellingname van bondgenoten, ook Duitsland, harder geworden.
In de eerste dagen was er echter wel degelijk brede steun voor de Amerikaanse aanval, herhaalde Ruttes kabinetschef bij de Navo, Geoffrey van Leeuwen, vorige week in het radioprogramma Sven op 1. Toen is er ‘ook logistieke steun vanuit grote delen van Europa’ geweest voor de Amerikaanse aanval. In diplomatieke kringen wordt er daarbij gesproken over onder meer Bulgarije, Duitsland, Frankrijk en Roemenië.
Als het de komende maanden daadwerkelijk rustiger wordt in de Straat van Hormuz en er bijvoorbeeld een door Frankrijk geleide maritieme missie aan de slag kan, zal Nederland in elk geval niet zijn nieuwe mijnenbestrijdingsvaartuig kunnen aanbieden – dat is nog niet operationeel inzetbaar.
Twee oudere mijnenjagers zijn dat wel. Verder zijn de mogelijkheden beperkt, net als in andere Europese landen trouwens. Grote delen van de vloot worden vervangen, maar nu is weinig beschikbaar. Jaime Karremann van marineschepen.nl noemt de periode 2025-2035 daarom ‘het decennium van zwakte’, waarin Nederland ‘ter zee misschien wel het kwetsbaarst is in honderd jaar.’
Source: Volkskrant