Stemlokaal in het Anne-Frank Huis in Amsterdam.
Ruim 14 miljoen mensen mogen vandaag naar de stembus. Maar niet al die stemmen zijn evenveel waard. In de ene gemeente zijn namelijk veel meer stemmen nodig om een zetel te behalen dan in de andere. Een stem in Amsterdam is daardoor 163 keer minder waard dan een stem in de gemeente Schiermonnikoog.
Dat zit zo: het aantal zetels in de gemeenteraad is afhankelijk van het aantal inwoners. Zo krijgen gemeenten met minder dan 3.000 inwoners 9 raadsleden, en gemeenten met meer dan 200.000 inwoners hebben 45 raadsleden.
In Amsterdam (942.100 inwoners) zijn er dus 45 zetels te verdelen, 5 keer zoveel als op Schiermonnikoog (977 inwoners), dat 9 zetels heeft. En in de hoofdstad zijn er ook meer stemgerechtigde inwoners. In Amsterdam mogen ruim 735.000 inwoners stemmen; op Schiermonnikoog zijn dat er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek een goede 900.
In Amsterdam zijn daarom zo’n 16.300 stemgerechtigde kiezers per zetel in de raad, op Schiermonnikoog zo’n 100. Er zijn daardoor veel meer Amsterdammers nodig om een zetel te verwerven in de gemeenteraad dan er Schiermonnikoogse nodig zijn voor een zetel. In heel Nederland zie je hetzelfde beeld: in grote gemeenten is een stem minder waard dan in kleine gemeenten.
Voor de definitieve waarde van een stem is overigens de opkomst ook van belang. Die ligt in grote steden vaak lager dan in kleine gemeenten.
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag