Concurrentieslag Met een nieuwe bedrijfsvorm hoopt de Europese Commissie de EU aantrekkelijker te maken voor bedrijven. Snel, goedkoop en digitaal een bedrijf opzetten,
In Parijs staan bezoekers naast de Mistral AI stand
Vorige zomer was Dirk Gotink nog in Silicon Valley. Daar trof hij Europese ondernemers aan die naar de Verenigde Staten waren gegaan, vertelt de Europarlementariër van NSC. Start-ups heeft Europa voldoende, niet minder dan in de VS, maar als die kleine bedrijven willen opschalen lopen ze tegen problemen aan: elk van de 27 Europese lidstaten heeft zijn eigen regels en systemen.
„Die barrières binnen Europa beschadigen ons meer dan heffingen van buitenaf”, zei voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen woensdag bij de presentatie van EU Inc., een plan waarmee die obstakels uit de weg geruimd moeten worden.
EU Inc. is een nieuwe rechtsvorm, een set regels waar bedrijven voor kunnen kiezen. Als je een bedrijf opstart, kun je er voor kiezen om dat niet binnen het regelsysteem van één van de 27 lidstaten te doen, maar binnen een 28e systeem, dat van EU Inc. Alles waar geen vervangende regel voor is, blijft gebonden aan nationale wetten, zoals arbeidsrecht en belasting. Het voordeel daarvan is dat je zodra je in meerdere Europese landen wil werken, daar minder geregel voor nodig is.
Het plan: dat iedereen straks digitaal binnen 48 uur een EU Inc.-bedrijf kan opzetten, voor maximaal honderd euro administratiekosten. Er komt een Europees bedrijfsregister met, zo omschreef Von der Leyen, een eenvoudig principe: „maar één keer”. EU Inc.-bedrijven leveren er hun gegevens aan, vanuit daar kan het automatisch gedeeld worden met overheidsinstanties. En omdat de meeste start-ups mislukken, moet het ook goedkoper en eenvoudiger worden om een bedrijf op te doeken en opnieuw te beginnen.
Het voorstel maakt het ook makkelijker talent aan te trekken. Zo schrikt het af als medewerkers belasting moeten betalen over aandelen die nog niet verhandelbaar zijn. Het idee is nu die pas te gaan heffen als een bedrijf daadwerkelijk beursgenoteerd is.
Hoewel de Europese interne markt ruim dertig jaar geleden begon aan vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal, bestaat die markt „nog altijd uit 27 gefragmenteerde markten die zich in één trenchcoat verschuilen”, aldus lobbyclub EU Inc.
Het plan dat de Commissie vandaag presenteert, werd twee jaar geleden al geopperd door de Italiaanse oud-premier Enrico Letta, die voorstellen deed om de Europese markt te verstevigen. Letta noemde dat „het 28e regime”, en ging verder in zijn voorstel dan de Commissie nu doet: hij zag ook het arbeids- en belastingrecht als onderdeel.
Het initiatief ontleent nu zijn naam aan de lobbyclub EU Inc. Klinkt beter dan „het 28e regime”, maar in het Europees Parlement gaan stemmen op voor een alternatief in het Latijn: Societas Europaea Unificata.
Desalniettemin is EU Inc. nogal teleurgesteld in het plan. Het wordt geen écht 28e regime, schrijft de organisatie in een reactie, omdat bedrijfsdisputen nog altijd bij nationale rechtbanken komen. Het zou liever één centraal hof zien. En arbeidsrecht blijft nu ook nog steeds een landelijke aangelegenheid.
Over dat arbeidsrecht maakt Europarlementariër Lara Wolters (GroenLinks-PvdA) zich zorgen. Het risico bestaat, schrijft haar delegatie in een reactie, dat het voor bedrijven mogelijk wordt hun hoofdkantoor te vestigen in een lidstaat met soepeler regels, om die regels vervolgens toe te passen op werknemers in andere landen.
Europarlementariër Gotink is wel enthousiast: het plan is „keihard nodig, er is geen enkele reden waarom wij het minder goed zouden moeten doen dan de VS”. De vraag is nu wel, zegt hij, hoe de lidstaten met het voorstel omgaan. Het ligt gevoelig, ze zullen huiverig zijn voor het idee controle uit handen te geven, al denkt Eurocommissaris Michael McGrath (onder meer voor justitie en consumentenbescherming) dat de politieke wil om dit te laten slagen groot genoeg zal zijn.
De Commissie heeft een duidelijk doel: tegen 2028 moet het plan in gerealiseerd zijn. Dus roept ze het Parlement en de Raad op om snel tot een overeenkomst te komen, tegen het einde van dit jaar.
Uiteindelijk, zegt Gotink, moet het „supersimpel in het gebruik zijn. Als het niet simpel is, wordt het niet gebruikt.”
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU