Veel mensen hebben op een lokale partij gestemd, blijkt nu in bijna alle gemeenten de stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen zijn geteld. De gevreesde lagere opkomst is ook uitgebleven en lijkt zelfs hoger uit te pakken dan in 2022.
Volg de laatste ontwikkelingen rond de gemeenteraadsverkiezingen in ons liveblog.
Op de vroege donderdagochtend zijn alleen in Amsterdam en Hoorn de stemmen nog niet geteld. Die gemeenten hopen later vandaag wel een uitslag bekend te maken. De gemeente Westerwolde heeft nog geen complete uitslag doorgegeven aan de verkiezingsdienst van persbureau ANP.
Toch is er donderdagochtend al wel een en ander te zeggen over de verkiezingsuitslag. Ten eerste: de opkomst is niet, zoals werd gevreesd, lager uitgevallen.
Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 ging slechts 50,9 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. Een dieptepunt voor de al jaren dalende opkomstcijfers. De laatste peilingen wezen erop dat dat percentage wel eens nóg lager uit zou kunnen vallen.
Dat bleek niet het geval. Volgens de laatste cijfers, waar dus de drie eerdergenoemde gemeenten nog niet in meegenomen zijn, bracht 54,1 procent van de kiesgerechtigden een stem uit.
Dat heeft ook gevolgen voor premier Rob Jetten. Hij beloofde, net als de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten, te abseilen vanaf de Euromast als de opkomst hoger zou zijn dan in 2022.
De verwachting die wél uitkwam: lokale partijen kregen meer stemmen. Tot nu toe zijn 35,3 procent van alle stemmen naar een lokale partij gegaan. Dat was in 2023 nog 32,6 procent.
De kiezers voelen meer betrokkenheid bij die lokale partijen, blijkt uit kiezersonderzoek van Ipsos I&O. Zij weten beter wat er speelt, is de gedachte achter die stem.
Dat werd vooral in Den Haag duidelijk. De hofstad was een van de eerste steden die op landelijke tv met een exitpoll kwam. Daaruit bleek dat Hart voor Den Haag flink meer zetels zou halen. De partij van oud-wethouder Richard de Mos komt uit op zestien zetels, zeven meer dan hiervoor. De Mos voerde onder andere fel campagne tegen asielopvang.
Alle stemmen voor lokale partijen worden dan wel op een hoop gegooid, maar variëren enorm. Zo zijn er lokale partijen met een meer linkse signatuur, partijen die zich als rechts bestempelen en ook veel lokale partijen die geen duidelijke politieke kleur hebben.
Dat betekent niet dat er veel grote klappen zijn gevallen bij de landelijke partijen. Regeringspartijen D66, VVD en CDA zijn relatief stabiel gebleven. D66 groeide zelfs: waar de partij in 2022 nog 8,2 procent van de stemmen kreeg, stijgt dat nu naar bijna 9.
Flinke groei is te zien bij FVD. In 2022 kreeg de partij van Lidewij de Vos en Thierry Baudet nog 1,1 procent van de stemmen, nu lijkt dat te eindigen op 4 procent. De partij deed ook in bijna wee keer zo veel gemeenten mee en haalt in die gemeenten 1 tot 4 zetels.
Van alle landelijke partijen lijkt GL-PvdA als grootste uit de bus te komen, al moet de partij wat zetels inleveren ten opzichte van de vorige verkiezingen.
SP verloor wel flink. De partij deed in meer gemeenten mee, maar haalde minder zetels. SP-leider Jimmy Dijk reageerde desondanks dat hij "hoopvol" is dat zijn partij in nieuwe gemeenten in de raad komt.
Source: Nu.nl algemeen