Nu in alle gemeenten de stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen zijn geteld blijkt dat veel mensen op een lokale partij hebben gestemd. De gevreesde lagere opkomst is uitgebleven. De opkomst is zelfs hoger dan in 2022.
Volg de laatste ontwikkelingen rond de gemeenteraadsverkiezingen in ons liveblog.
Amsterdam kwam donderdagochtend als laatste gemeente met een verkiezingsuitslag. In totaal gingen kiezers in 340 gemeenten naar de stembus. De opkomst is niet historisch laag uitgevallen, zoals werd gevreesd.
Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 ging slechts 50,9 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. Een dieptepunt voor de al jaren dalende opkomstcijfers. De laatste peilingen wezen erop dat dat percentage wel eens nóg lager zou kunnen uitvallen.
Dat bleek niet het geval. Volgens de laatste cijfers bracht 53,7 procent van de kiesgerechtigden een stem uit. Het definitieve opkomstpercentage wordt pas later bekend.
Dat percentage gaat ook gevolgen hebben voor premier Rob Jetten. Hij beloofde net als de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten te abseilen vanaf de Euromast als de opkomst hoger zou zijn dan in 2022.
De verwachting dat lokale partijen meer stemmen zouden krijgen is wél uitgekomen. Van alle stemmen ging 34 procent naar een lokale partij. Dat was in 2023 nog 31,2 procent. De lokale partijen zijn daarmee goed voor bijna 3.400 zetels in de gemeenteraad, meer dan de grootste landelijke partijen (GL-PvdA, VVD en CDA) bij elkaar.
De kiezers voelen meer betrokkenheid bij die lokale partijen, blijkt uit kiezersonderzoek van Ipsos I&O. Zij weten beter wat er speelt, is de gedachte achter dat stemgedrag.
Dat werd vooral in Den Haag duidelijk. De hofstad was een van de eerste steden die op landelijke tv met een exitpoll kwam. Daaruit bleek dat Hart voor Den Haag flink meer zetels zou halen. De partij van oud-wethouder Richard de Mos komt uit op zestien zetels, zeven meer dan hiervoor. De Mos voerde onder andere fel campagne tegen asielopvang.
De stemmen voor lokale partijen worden dan wel op een hoop gegooid, maar variëren enorm. Zo zijn er lokale partijen met een meer linkse signatuur, partijen die zich als rechts bestempelen en ook veel lokale partijen die geen duidelijke politieke kleur hebben.
De vele stemmen voor lokale partijen betekenen overigens niet dat er veel grote klappen zijn gevallen bij de landelijke partijen. Regeringspartijen D66, VVD en CDA zijn relatief stabiel gebleven. D66 groeide iets: waar de partij in 2022 nog 8,2 procent van de stemmen kreeg, stijgt dat nu naar bijna 9.
Bij FVD is een flinke groei te zien. De partij van Lidewij de Vos en Thierry Baudet kreeg in 2022 nog 1,1 procent van de stemmen, nu lijkt dat te eindigen op 4 procent. Wat daarbij meespeelt is dat de partij in bijna twee keer zoveel gemeenten meedoet als in 2022. In veel van die gemeenten krijgt de partij nu enkele zetels, met een uitschieter van acht zetels in het Noord-Hollandse Velsen.
Van alle landelijke partijen lijkt GL-PvdA als grootste uit de bus te komen, al moet de partij zetels inleveren ten opzichte van de vorige verkiezingen.
SP verloor daarentegen flink. De partij deed in meer gemeenten mee, maar haalde minder zetels. Zelfs in "thuisstad" Oss moest de partij inleveren: van de acht zetels blijven er nog vier over. SP-leider Jimmy Dijk zei desondanks dat hij "hoopvol" is dat zijn partij in nieuwe gemeenten in de raad komt.
Ook de CU leverde in en kreeg in plaats van 3,8 procent nog maar 2,8 procent van de stemmen.
Source: Nu.nl algemeen