Zweedse oerbossen nemen veel meer koolstof op dan wetenschappers dachten. Dat maakt uit voor het klimaat, want steeds meer oerbos verandert in jong productiebos voor de houtkap.
Zweeds natuurschoon ondergaat een transformatie. Hectaren ongerept oerbos zijn veranderd in beheerd bos. Daar kappen houthakkers eens per eeuw een gebied om de groeiende Europese markt van hout en biobrandstof te voorzien. Maar of dat wel zo goed is voor het klimaat, is de vraag: productiebossen blijken veel minder CO2 op te nemen dan de oorspronkelijke bossen.
De onaangetaste bossen in Zweden houden 72 procent meer koolstof vast dan de beheerde bossen, zo schrijven onderzoekers van de Zweedse Lund Universiteit en de Universiteit van Stanford in vakblad Science. Het verlies van onaangetast oerbos gaat rap: het tempo ligt zesmaal zo hoog als het verlies van tropisch regenwoud uit de Amazone.
Wat verrast: dat verschil zit niet in de bomen, maar in de grond. ‘We wisten niet wat we konden verwachten van de bodems’, zegt auteur Didac Pascual in een bijbehorend persbericht. ‘Maar we zien dat de oerbossen meer koolstof opslaan in hun bodem dan productiebossen doen in bomen, dood hout, en bodems bij elkaar.’
Koolstofopslag is belangrijk voor het klimaat: hoe meer koolstof vastligt in bomen of de grond, hoe minder CO2 vrijkomt in de lucht. Experts concludeerden eerder al dat oerbossen beter CO2 opslaan dan beheerde bossen. Maar volgens het nieuwe onderzoek is het verschil 2,7 tot 8 keer zo groot als men aannam. ‘Dat is eerder nooit zo uitgebreid in kaart gebracht’, zegt Pieter Zuidema, hoogleraar bosecologie aan de Wageningen Universiteit. ‘Als je zulk bos kapt, verlies je die koolstofopslag niet alleen bovengronds, maar ook ondergronds.’
In de noordelijke oerbossen breken decennialang takjes, naalden en twijgjes af, of vallen dode stammen om. Dit alles verzamelt zich op de grond. ‘Schimmels breken dit dode hout af’, vertelt Zuidema. ‘Maar doordat het in Zweden koud is, gaat die afbraak langzaam. Hierdoor bouwt de koolstof in de bodem langzaam op.’ Waarom de bodem van productiebossen minder koolstof opslaat, is nog niet duidelijk. Een paar ideeën van de wetenschappers: er komt minder dood hout op de grond terecht, aangelegde greppels en machines verstoren de bodem, of er leven andere micro-organismen.
Een groot deel van de onderzoeksgegevens was al beschikbaar, maar de Zweedse onderzoekers hebben ook eigenhandig koolstofmetingen in meer dan 200 bossen gedaan. Zuidema legt uit hoe dat werkt: ‘Je meet met een lintje en een laser hoe groot een boom is. Dat reken je met een formule om naar koolstof. Om de grond te onderzoeken stuur je een schep aarde naar een lab, waar ze de hoeveelheid koolstof meten.’
De onderzoekers benadrukken dat doorgaan met het huidige bosbeheer, met het kappen van oerbos, grote gevolgen heeft voor het klimaat. ‘Het pleidooi van de auteurs hier is duidelijk’, zegt ook Zuidema. ‘Als we om het klimaat geven, moeten we de oogst van hout uit oerbossen beperken.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant