Japan en een vijftal Europese landen zijn toch bereid tot maatregelen om de scheepvaart in de Straat van Hormuz te beschermen. Dat werd woensdag bekend tijdens een bezoek van de Japanse premier Sanae Takaichi aan Washington.
De oerconservatieve Sanae Takaichi, die vorig jaar een grote verkiezingszege boekte, is de eerste bondgenoot van de VS die de Amerikaanse president ontmoet nadat hij eerder deze week een groep landen, waaronder Japan, opdroeg oorlogsschepen naar de Straat van Hormuz te sturen. Dat maakte de top deze donderdag in Washington tot een potentieel mijnenveld voor de Japanse premier. Trump was namelijk woedend vanwege de lauwe reactie van zijn bondgenoten.
Verwacht werd dat hij Takaichi onder zware druk zou zetten om een militaire bijdrage te leveren in de Straat van Hormuz, maar de sfeer tijdens de gezamenlijke persconferentie in het Witte Huis, vooraf aan een besloten gesprek, was uiterst gemoedelijk. Vlak voordat Takaichi Trump de hand schudde, ging de druk van de ketel door een verklaring van Japan, Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk over hun bereidheid tot ‘passende maatregelen om een veilige doorvaart van de Straat van Hormuz te garanderen’.
Wat dat precies behelst, is nog onduidelijk. De Amerikaanse minister van financiën Scott Bessent zinspeelde eerder op de inzet van Japanse mijnenvegers, maar de Japanse regering heeft daarover nog geen concrete toezeggingen gedaan. Het gezamenlijke statement geeft ook geen details over de (militaire) bijdrage van de vijf Europese landen.
Takaichi’s huidige bezoek aan Washington leek een slimme zet nadat ze in oktober vorig jaar een doorslaand succes had gemaakt van haar ontmoeting met Trump in Tokio. Dit keer komt ze met kersenbloesembomen naar Washington om het 250ste bestaan van de VS te vieren, maar haar echte doel is het verstevigen van de Amerikaans-Japanse militaire alliantie voordat Trump later deze maand zou afreizen naar zijn Chinese evenknie Xi Jinping.
Japan voelt zich vaak gepasseerd als Amerikaanse presidenten tot zaken komen met China. Bovendien heeft Trump Takaichi in de kou laten staan nadat ze de Chinese furie ontketende met opmerkingen over Taiwan. De Japanse premier zei vorig jaar dat een mogelijke Chinese aanval op Taiwan een existentiële bedreiging vormt voor Japan. Daarmee suggereert ze dat zo’n scenario de inzet van het Japanse leger rechtvaardigt.
Trump verlangt dat zijn Aziatische bondgenoten zich duidelijker uitspreken over Taiwan. Maar toen Takaichi dat deed, kreeg ze te maken met Chinese repercussies, zoals een exportverbod van aardmetalen, en kreeg ze nauwelijks rugdekking van Trump. Ze wilde hem tijdens dit bezoek aan Washington overtuigen van het belang van het Amerikaanse bondgenootschap met Japan, maar inmiddels heeft Trump zijn bezoek aan China uitgesteld wegens de Iran-oorlog.
Japan zit in de maag met die oorlog. Iran is een bevriende natie die het eilandrijk voorziet van olie. Ook beperkt de pacifistische grondwet van Japan de internationale inzet van het leger. Takaichi laat onderzoeken of de Japanse grondwet toch mogelijkheden tot bijstand biedt, al moet de Japanse bevolking niets van deze oorlog hebben. Slechts 9 procent van de bevolking is volgens recent opinieonderzoek voorstander van Trumps aanpak. Ruim de helft van de ondervraagden keurt Takaichi’s tweeslachtige houding over bijstand aan de VS af.
Die deuk in haar populariteit is onhandig nu Takaichi later dit jaar de grondwet wil herschrijven om het leger meer slagkracht te geven. Het is de vraag of Trump begrip heeft voor deze delicate kwestie.
Japan is voor militaire bescherming afhankelijk van de Verenigde Staten. Zo wil Takaichi meedoen aan het Amerikaans verdedigingsinitiatief Golden Dome. Als die wens wordt ingewilligd, kan Japan moeilijk het Amerikaanse verzoek weigeren om raketten te produceren ter aanvulling van de Amerikaanse wapenvoorraden. Export van dodelijke aanvalswapens is echter niet toegestaan volgens de Japanse wet.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant