Asielopvang stond bij de gemeenteraadsverkiezingen niet bovenaan het lijstje belangrijke onderwerpen, maar in meerdere gemeenten lijkt dat wel zo te zijn geweest. Daar kregen partijen met een anti-azc-campagne opvallend veel stemmen. Maar of ze een asielopvang kunnen tegenhouden, is de vraag.
"Ik zeg als Haagse vertegenwoordiger: het is een keer genoeg. Ik ga me met mijn partij maximaal inzetten om die spreidingswet niet uit te voeren." Richard de Mos van Hart voor Den Haag deelde dinsdag tijdens het Slotdebat van de NOS nog maar eens een van de speerpunten van zijn partij: stoppen met asielopvang in de hofstad.
Hart voor Den Haag werd de grootste partij in de stad en haalde maar liefst zestien zetels. De partij schrijft de winst toe aan een goede campagne en het door De Mos bedachte begrip "ombudspolitiek", waarmee hij vooral inzet op contact met bewoners.
Met de boodschap "Den Haag op één" - en volgens Hart voor Den Haag dus geen opvang van asielzoekers - kwam De Mos geregeld in de media.
En daarin was zijn partij zeker niet de enige. Alleen al tijdens dat NOS Slotdebat klonk meermaals dezelfde boodschap; zo zei ook de PVV-lijsttrekker uit Lelystad dat zijn partij de spreidingswet "maximaal tegengas" gaat geven.
In meerdere gemeenten is donderdag een opvallende winst van partijen met deze boodschap te zien. In het Noord-Hollandse Hoorn verdubbelde de lokale partij Hart van Hoorn het aantal zetels (van drie naar zes) nadat ze onder meer flink campagne had gevoerd tegen asielopvang in de gemeente. Ook in onder meer Zwijndrecht, Maassluis, Oldebroek en Rhenen boekten lokale partijen die zich tegen azc's keren goede resultaten.
Ook lokale afdelingen van de PVV, FVD en JA21 kunnen terugkijken op goede resultaten. Zo zag de PVV in Terneuzen het aantal zetels verdubbelen. De oud-burgemeester van die gemeente, Erik van Merrienboer, trad in november vorig jaar af na onenigheid over de komst van een asielzoekerscentrum.
In Venlo ontstond een ietwat gekke situatie. De PVV bleef in de thuisstad van Geert Wilders op twee zetels staan, terwijl Venloos Burger Initiatief in één klap twee zetels haalde. Die partij is speciaal opgericht tégen de komst van een azc - ook een van de speerpunten van de PVV.
Maar wie het onderzoek leest dat Ipsos I&O uitvoerde namens de NOS ziet dat kiezers niet de asielopvang, maar het onderwerp 'wonen' het belangrijkst vonden tijdens deze gemeenteraadsverkiezingen. Asielopvang volgde pas na veiligheid, verkeer en openbaar vervoer, natuur en zorg. Al lagen de laatstgenoemde onderwerpen dicht bij elkaar.
"Het lijkt aan te geven dat migratie minder belangrijk is geworden, maar ik denk niet dat dat het geval is", zegt politicoloog Matthijs Rooduijn. Want andere thema's, zoals wonen en veiligheid, worden volgens de politicoloog ook sterk gekleurd door migratie. Voor veel kiezers hangt wonen bijvoorbeeld samen met de spreidingswet en de komst van een azc. En het thema veiligheid kan ook gaan over gevoelens die mensen hebben bij (de komst van) een azc.
Carmen van Alebeek, promovenda politicologie aan de Universiteit van Amsterdam, wijst er ook op dat het onderzoek van Ipsos representatief is voor heel Nederland, maar dat in bepaalde gemeenten asielopvang een belangrijkere rol kan spelen dan in andere.
"Vooral in gemeenten waar azc's gebouwd worden, is de kans groter dat immigratie hoger op de agenda staat", zegt Van Alebeek. Daarbij benadrukt ze wel dat mensen ook om andere redenen op asielkritische partijen kunnen stemmen.
De politicologen plaatsen ook de kanttekening dat we nu nog niet weten wat mensen precies naar de stembussen heeft gebracht. Dat zal pas later duidelijk worden uit verdere onderzoeken naar deze stembusgang.
Maar in zijn algemeenheid zien politicologen wel dat veel mensen die op partijen als de PVV en FVD hebben gestemd ontevreden zijn over het migratiebeleid, zegt Rooduijn. Die rechtse partijen hebben het deze verkiezingen überhaupt goed gedaan.
De kans dat deze partijen de komst van een azc echt kunnen tegenhouden lijkt klein. De spreidingswet is - zoals de naam al aangeeft - een wet, en daar hebben gemeenten zich aan te houden. Als de gemeenten er echt niet uitkomen, zal asielminister Bart van den Brink zelf opvanglocaties gaan aanwijzen.
Als de lokale partijen hun belofte willen waarmaken, betekent dat een grote test voor de werking van die spreidingswet. Van den Brink benadrukte vorige week tijdens een bezoek aan het aanmeldcentrum in Ter Apel al wel dat de spreidingswet "door iedere gemeente moet worden uitgevoerd". "En daar zullen we ook als kabinet op toezien."
Premier Rob Jetten zei diezelfde dag in ieder geval begrip te hebben voor de "frustraties" in deze gemeenten. "Dat je denkt: dit overkomt ons, terwijl wij zelf willen meebeslissen over de grootte van een opvang of de voorwaarden van een asielopvang." Wel benadrukte hij dat het kabinet de instroom wil beperken en asielzoekers die hier zijn eerlijk wil verdelen over gemeenten met die spreidingswet.
Source: Nu.nl algemeen