Hart voor Den Haag werd deze week de grootste partij bij de gemeenteraadsverkiezingen in de hofstad met een campagne tegen asielopvang en de landelijke spreidingswet. Ook in meerdere andere gemeenten wisten partijen met een uitgesproken anti-azc-lijn fors te winnen, al is de vraag in hoeverre zij de komst van opvanglocaties daadwerkelijk kunnen tegenhouden.
Lijsttrekker Richard de Mos zei tijdens het NOS Slotdebat dat zijn partij zich "maximaal" gaat verzetten tegen de uitvoering van de spreidingswet in Den Haag. Met de slogan "Den Haag op één" en zijn nadruk op "ombudspolitiek", waarbij hij inzet op intensief contact met bewoners, haalde Hart voor Den Haag zestien zetels. De partij koppelde die stijl nadrukkelijk aan een harde lijn tegen nieuwe asielopvang in de stad.
Het geluid van De Mos klonk breder door in het land. Tijdens hetzelfde Slotdebat kondigde de PVV-lijsttrekker uit Lelystad aan "maximaal tegengas" te geven tegen de spreidingswet. In Hoorn verdubbelde de lokale partij Hart van Hoorn van drie naar zes zetels na een campagne waarin fel actie werd gevoerd tegen een asielzoekerscentrum. Ook in onder meer Zwijndrecht, Maassluis, Oldebroek en Rhenen boekten lokale anti-azc-partijen winst.
Lokale afdelingen van landelijke rechtse partijen deden het eveneens goed. In Terneuzen verdubbelde de PVV het aantal zetels; daar stapte vorig jaar de burgemeester op na een conflict over de komst van een azc. In Venlo bleef de PVV op twee zetels, maar haalde de nieuw opgerichte partij Venloos Burger Initiatief in één keer twee zetels binnen met een programma dat zich specifiek richt tegen een asielzoekerscentrum.
Uit kiezersonderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de NOS blijkt dat ‘wonen’ landelijk als belangrijkste thema werd genoemd, gevolgd door veiligheid, verkeer en openbaar vervoer, natuur en zorg; asielopvang komt daar pas achteraan. Volgens politicoloog Matthijs Rooduijn betekent dit niet dat migratie onbelangrijk is geworden, omdat thema’s als wonen en veiligheid voor veel kiezers sterk samenhangen met de spreidingswet en de komst van azc’s. Promovenda Carmen van Alebeek wijst erop dat asielopvang vooral in gemeenten waar daadwerkelijk een azc gepland is hoger op de agenda kan staan.
Of de winst van asielkritische partijen daadwerkelijk leidt tot het blokkeren van opvanglocaties, is zeer onzeker. De spreidingswet verplicht gemeenten tot het leveren van opvangcapaciteit en geeft asielminister Bart van den Brink de mogelijkheid zelf locaties aan te wijzen als gemeenten er niet uitkomen. Van den Brink zei recent in Ter Apel dat de wet "door iedere gemeente moet worden uitgevoerd" en dat het kabinet daarop zal toezien, terwijl premier Rob Jetten begrip toonde voor de "frustraties" in gemeenten maar tegelijk benadrukte dat asielzoekers juist via de spreidingswet eerlijk over het land moeten worden verdeeld.
Afbeelding ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage