De Europese regeringsleiders beloven op korte termijn met maatregelen te komen om de energiekosten voor burgers en bedrijven te verlichten. Die lastenverlichting moet tijdelijk en gericht zijn, om begrotingstekorten te voorkomen.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De Europese Commissie wordt nadrukkelijk gevraagd de lidstaten te helpen bij het opstellen van de nationale hulpplannen. Op korte termijn kunnen de EU-landen de belasting of btw op energie verlagen en de energierekening deels compenseren. Verder komt de Commissie met een voorstel om tijdelijk meer emissierechten vrij te geven, daardoor daalt de prijs voor de uitstoot van CO2 wat de kosten voor energieopwekking verlaagt.
Tijdens de EU-top donderdag in Brussel benadrukten alle leiders de noodzaak om snel iets te doen aan de energieprijzen. Die zijn fors gestegen door de aanvallen van Israël en de VS op Iran en de daaropvolgende blokkade van de Straat van Hormuz door Teheran. Volgens de Commissie betaalden de EU-landen de laatste twee weken al zeven miljard euro meer voor de import van olie en gas door de onrust in het Midden-Oosten en op de energiemarkten.
Naast het verlagen van de energiebelasting, kunnen landen ook de heffingen voor het gebruik van de energienetwerken verlagen. Belastingen en heffingen zijn bij elkaar goed voor gemiddeld een derde van de elektraprijs. De verschillen tussen de EU-landen zijn groot. De Commissie staat de landen ook bij om zeker te zijn dat subsidieplannen maatwerk zijn.
Commissievoorzitter Ursula von der Leyen waarschuwde de EU-landen eerder deze week niet dezelfde fout te maken als in 2022, toen de energieprijzen nog veel hoger waren nadat Rusland de gaskraan naar Europa dichtdraaide. Volgens Von der Leyen waren de subsidieplannen van de lidstaten toen te ongericht en te langdurig, wat de Europese belastingbetaler uiteindelijk miljarden euro’s kostte.
Voor de langere termijn komt de Commissie met voorstellen om het emissiehandelssysteem - waarbij de vervuiler betaalt voor de CO2-uitstoot - aan te passen. Von der Leyen zei na afloop van de EU-top dat de gratis emissierechten voor zware industrie niet in 2034 maar pas later beëindigd zullen worden. Verschillende vooral Oost-Europese landen drongen aan op een totale herziening van het handelssysteem. Von der Leyen, gesteund door westelijke en noordelijke lidstaten, hield dit af. Zij menen dat vergroening van de industrie uiteindelijk de beste manier is om Europa te beschermen tegen de prijsschokken op de fossiele energiemarkt.
Dat vereist verdere investering in hernieuwbare energie (wind en zon) en kerncentrales. Von der Leyen kondigde een nieuw fonds van 30 miljard euro aan om de benodigde investeringen rond te krijgen. Daarbij gaat het ook om uitbreiding van de energienetwerken. Nu kunnen op zonnige en windvolle dagen de producenten van duurzame energie hun stroom niet kwijt.
Over een maximumprijs voor gas of een andere manier om de prijs van elektra te bepalen (zonder invloed van het dure gas), lieten Von der Leyen en EU-president António Costa zich uit. De Commissievoorzitter zei dat de EU vasthoudt aan het plan om uiterlijk in 2027 alle import van olie en gas uit Rusland definitief stop te zetten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant