Rugby is geen voetbal, dat weet fotograaf Carla Kogelman als geen ander. Ze kwam twaalf jaar geleden terecht bij Rugby Club Eemland voor een reportage en heeft onlangs de draad weer opgepakt. Een dag op de club, waar het er op het veld hard aan toe gaat, maar er verder vooral een familiegevoel heerst.
is televisierecensent en verslaggever voor de Volkskrant.
Goed nieuws gonst door Sportpark Bokkeduinen in Amersfoort: de kantine heeft een nieuw koffieapparaat. De cappuccino van Rugby Club Eemland is nu een stuk beter dan voorheen, meldt een oudere man in een knalgele regenjas opgewekt, terwijl enkele meters verderop op het veld twee groepen modderige tieners op elkaar klappen. De vrouw naast hem besluit dan ook maar eens een kopje te proberen.
Het is zaterdagochtend, het begin van een natte, lange rugbydag. Vanmiddag speelt het eerste team van de Amersfoortse club tegen The Hookers uit Hoek van Holland. Ze moeten winnen om in de titelrace van de hoogste competitie te blijven. Maar eerst mogen de beste jeugdteams laten zien wat ze waard zijn.
Het miezert en het waait, maar langs de zijlijnen staat het vol – en niet alleen met ouders. ‘Dat is het familiegevoel van RC Eemland’, zegt Mika Zetzema (23). Zijn vader leerde zijn moeder kennen achter de bar van de kantine en traint nu de beloften van de club, waar zijn broertje Kyan speelt – volgens Mika best getalenteerd, maar hij zou vaker naar de sportschool moeten. Zelf woont hij inmiddels in Portugal, omdat het rugby-niveau daar hoger ligt. Nu is hij een weekendje terug. Dat hij zijn Portugese vriendin dan meeneemt om de nieuwe aanwas aan te moedigen, spreekt voor zich.
Hij omhelst fotograaf Carla Kogelman (64) – winnaar van twee World Press Photo Awards. De Amersfoortse fotograaf heeft Mika zien opgroeien: twaalf jaar geleden kwam ze voor het eerst op de club om de taferelen op en rond het veld vast te leggen. Onlangs nodigde Mika’s vader haar uit om terug te keren, om een groepje beginnende fotografen te begeleiden.
Al snel kreeg Kogelman de smaak zelf ook weer te pakken. Omdat de fotograaf na zoveel jaar een volwaardig lid is van de ‘yellow family’, zoals de Eemlanders zichzelf graag noemen, kijkt niemand er nog van op als ze haar camera op hen richt. ‘Dit is een van de weinige topsportclubs waar ik gewoon mijn ding kan doen’, zegt Kogelman. ‘Ik heb niet eens zoveel met de sport, maar wel met de verhalen erachter: de kinderen die niet lekker in hun lichaam zitten, maar hier zelfvertrouwen ontwikkelen.’
Tijdens de rust komt Gerrie Bulens (71), oma van twee spelers, met grote passen voorbij, een panterprintsjaal omgeknoopt tegen de regen. ‘Ik heb een vast plekje verderop, een beetje weg van de andere supporters’, zegt ze in het voorbijgaan. ‘Anders sta ik alleen maar te kletsen. Je moet trouwens op die jongen met oranje sokken letten: die is hartstikke rap.’ En inderdaad: in de tweede helft maakt hij, puur op snelheid, vijftien punten, waardoor RC Eemland de wedstrijd ruim wint.
‘Heb ik er toch kijk op’, grinnikt Gerrie later in de kantine. Ze zet een zilveren schaal vol zelfgemaakte puddingbroodjes op de bar. Met zulke baksels haalt de club geld op voor het jaarlijkse jeugduitje. Een jongen, vers van het veld, bitje nog in, bestelt er slissend eentje. Daarna verdwijnt Gerrie in de keuken: daar moeten de enorme bakken nasi en saté worden opgewarmd. Vanmiddag moet er een warme hap klaar staan voor alle spelers van de beloften en het eerste – én hun tegenstanders.
Want hoewel het er hard aan toegaat op het veld, wordt de strijdbijl na het eindsignaal direct begraven. Omdat rugby ‘a hooligan’s game played by gentlemen’ is, aldus Mika, maar ook omdat de Nederlandse rugbywereld klein is. ‘En daarin moet verandering komen – dat vinden wij belangrijker dan het succes van onze individuele club’, zegt voorzitter Ed de Bruin (60). Een vrouw achter de bar draagt zelfs een blauw trainingsjasje van Rugby Club Spakenburg, een club uit de regio. ‘Geel staat me niet’, legt ze uit.
Heel Nederland zou baat hebben bij meer rugby, vindt De Bruin, want rugbyers zijn doorgaans goede burgers. ‘Het zijn doorzetters. Daarnaast gaat niemand hier tegen de scheidsrechter in en alle fans zitten door elkaar. Je leert elkaar en de autoriteiten te respecteren. Binnen de club schromen wij ook niet om de kinderen van anderen aan te spreken op hun gedrag.’
Zijn zoon, Remco (20), traint nu jeugdteams. Doordat hij na een harde klap tijdens een wedstrijd te lang bleef doorspelen, liep hij hersenschade op. Nu heeft hij constant hoofdpijn. ‘Kut, maar dat was het rugbyen absoluut waard’, zegt hij. ‘Ik heb er zoveel levenslessen aan overgehouden, die ik nu weer kan doorgeven. Werk voor elkaar, zodat een ander ook voor jou werkt, bijvoorbeeld.’
Hij verontschuldigt zich: de wedstrijd van het eerste team begint. Mika schuilt met zijn vriendin onder het afdak van de kantine. Hij kijkt gespannen: The Hookers komen al vroeg op voorsprong en houden die vast. ‘We moeten altijd even warmdraaien, maar dit duurt wel heel lang’, verzucht hij. Intussen trotseert Gerrie de regen met een grote schaal bittergarnituur. Ook de drijfnatte ballenjongen krijgt een kaassoufflé.
De wedstrijd eindigt in een teleurstellende nederlaag. Met bedrukte, besmeurde gezichten en open knieën zingen de spelers het clublied om het publiek te bedanken: ‘Ik heb u lief, mijn Eééémland.’ ‘Een bittere pil’, zegt Mika. ‘Maar het hoort erbij.’
Een stukje verderop is een vijftal jeugdspelers minder aangedaan door de uitslag. Ze dragen witte overhemden en stropdassen – het vaste uniform op de club – en tuimelen krijsend over elkaar op het drassige gras. ‘Ik vind rugby leuk omdat je je tegenstanders mag slopen’, zegt Mayson (12) hijgend. ‘Maar je moet wel respect en discipline hebben’, vult Daniël (12) hem snel aan. ‘Inderdaad, we zijn geen voetballers’, zegt Sem (12). ‘Die zeuren alleen maar.’
De overzichtstentoonstelling Carla Kogelman: A closer look is tot en met 30 augustus te zien in Museum Flehite in Amersfoort.
Dit is een artikel uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant