Wie over de Zeeweg richting Zandvoort rijdt, ziet eerst de duinen en de zee. Pas daarna doemt het circuit op, enigszins verscholen - en toch voor wie het kent onmiskenbaar. Voor René de Boer is het een vertrouwd ritueel.
"Wanneer je door de duinen rijdt, en je aan de ene kant de zee ziet en aan de andere kant het circuit hoort, dan denk je… ja, ik ben er weer. Zandvoort is altijd een beetje thuiskomen."
Dat gevoel krijgt dit jaar een extra lading. De Boer beleeft zijn vierde optreden als Nederlandse speaker - circuitomroeper - van de Formule 1 in Zandvoort, en tegelijk zijn laatste.
Hij is niet iemand die pas met de terugkeer van de Grand Prix kwam aanwaaien. Sinds 1990 komt hij op Zandvoort, in uiteenlopende rollen: als journalist, speaker in andere raceklasses en jarenlang ook als media delegate.
De Formule 1 was daarbij nooit een einddoel op zich. Hij begon als schrijvend journalist, rolde in de jaren negentig via de Citroën AX Cup het omroepen in en bouwde ondertussen een internationale loopbaan in de autosport op. Endurance blijft zijn grote liefde, maar de Formule 1 bleef hij al die tijd volgen.
"Ik ben in eerste instantie schrijvend journalist. Zo ben ik begonnen en dat ben ik nog steeds. Maar goed, het speakeren kwam daar een beetje bij."
Juist die achtergrond maakt hem een interessante gids voor het verhaal van Zandvoort. Niet omdat hij de hardste mening heeft, maar omdat hij het evenement van dichtbij heeft meegemaakt en tegelijkertijd met enige afstand bekijkt. En dan blijft vooral één ding hangen: bijna niemand geloofde dat het echt zou lukken. "Als je alle experts hoorde, zeiden die altijd: 'Dat lukt nooit.'"
Volgens hem is het succes dan ook voornamelijk te danken aan hoe het circuit en de organisatie zich niet blind staarden op de beperkingen. "Autosporters denken in oplossingen en niet in problemen."
Beperkingen waren er genoeg: een circuit midden in de duinen, in een natuurgebied, zonder directe snelwegaansluiting en met logistieke uitdagingen die op papier eerder afschrikken dan uitnodigen. Daarbovenop kwam dat alles zelfstandig moest, zonder overheidssteun. Toch gebeurde het. "Laten we niet zeggen waarom het niet kan, maar kijken hoe het wél kan", vat De Boer die mentaliteit samen.
Voor hem zit daarin misschien wel de essentie van de terugkeer: niet alleen dát de Formule 1 terugkwam, maar dat het gebeurde op een plek waar het volgens de logica van spreadsheets en bereikbaarheidsanalyses juist niet meer had gekund. "Het was fascinerend om te zien hoe in heel korte tijd zoveel is omgebouwd om dat mogelijk te maken."
In de cabine zelf oogt de Dutch Grand Prix een stuk minder romantisch. De stem van Zandvoort werkt verrassend technisch. De Boer en zijn Engelstalige collega Bob Constanduros praten alleen als de auto's rijden; daarbuiten neemt entertainment het over.
Vooraf verzamelen ze informatie, spreken ze mensen en peilen ze wat er speelt. Tijdens de sessies vertrouwen ze maar beperkt op wat ze met eigen ogen kunnen zien.
"We zien niet heel veel van de baan. We kijken eigenlijk alleen naar de grote tribune bij start en finish. De rest zien we niet."
Daarom draait het in de cabine om schermen, timingdata, bandeninformatie en berichten van de wedstrijdleiding. "Er komt heel veel informatie op je af. Het is dan aan ons om dat te filteren en door te geven."
Dat backstage-perspectief past eigenlijk goed bij Zandvoort zelf. Voor het publiek is de Dutch Grand Prix een zee van oranje - een evenement met muziek, show en spektakel. Voor De Boer zit de aantrekkingskracht nog altijd in iets fundamentelers: de spanning vlak voor de start, de mechanische intensiteit van raceauto's en de energie van het publiek. Dat gevoel is ook na 35 jaar op circuits niet verdwenen.
Zijn mooiste herinnering als speaker is dan ook niet één specifieke overwinning of een historisch moment, maar zijn eerste keer in die rol bij de teruggekeerde Grand Prix. "Dat moment waarop voor het eerst weer Formule 1-auto's de baan opgingen… om dat live te horen en te voelen - ja, dat is heel bijzonder. Die passie gaat niet meer weg."
René de Boer met een jonge Max Verstappen. "Twee derde van alle rijders die nu in F1 rijden, ken ik nog vanuit de Formule 3. Ook Max Verstappen, die ik overigens al veel langer ken."
Foto door: René de Boer
Dat betekent niet dat hij kritiekloos naar de huidige Formule 1 kijkt. Integendeel. Als liefhebber heeft De Boer zijn twijfels over de richting van de sport. "Het is niet meer puur racen zoals racen bedoeld is", zegt hij over de recente reglementen. "Ik wil gewoon mooi racen zien. Niet inhalen omdat de batterij leeg is, maar omdat je sneller bent en een manier vindt om iemand voorbij te gaan."
Het is geen nostalgisch gemopper, maar het geluid van iemand die van autosport houdt om de sport zelf. Tegelijk blijft hij nuchter genoeg om er niet in te blijven hangen. Regels veranderen, technologie ontwikkelt zich - uiteindelijk gaat het om wat er wél is.
Misschien maakt juist dat zijn blik op het afscheid van Zandvoort zo herkenbaar voor velen. Hij noemt het jammer dat de Grand Prix verdwijnt, maar begrip overheerst.
"Ik begrijp de reden zonder meer. Het is al knap dat ze het überhaupt zonder overheidssteun, zoals in veel andere landen wel het geval is, hebben kunnen neerzetten."
Dat succes maakt het einde in zijn ogen niet onbegrijpelijk, maar eerder wrang logisch. "Ik snap absoluut dat ze nu zeggen: het risico wordt te groot om het zelfstandig levensvatbaar te houden."
Daarmee wordt De Boer in zekere zin de perfecte stem voor deze laatste fase van Zandvoort. Niet alleen omdat hij het publiek door de sessies loodst, statistieken paraat heeft en precies weet wanneer hij moet aanzetten of doseren, maar vooral omdat hij begrijpt wat de Dutch Grand Prix uiteindelijk was: een project dat tegen alle verwachtingen in slaagde, een evenement dat groter werd dan alleen de race, en een plek die - zelfs voor iemand die 107 circuits in 29 landen bezocht - iets eigens behield.
Voor De Boer zelf is het slot daarom niet uitbundig, maar ook niet zwaarmoedig. Eerder zoals hij over autosport praat: met liefde, realisme en de blik vooruit. "Laten we genieten van wat we hebben gehad en van wat we dit jaar nog krijgen, en bij het einde niet te veel blijven stilstaan."
Voor de stem van circuit Zandvoort is dat misschien wel de meest passende manier om afscheid te nemen.
Wat zou jij graag willen zien op Motorsport.com?
- Het Motorsport.com-team
Source: Motorsport