De Straat van Hormuz is weer open voor de commerciële zeevaart. Dat heeft de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. De VS houden de blokkade van Iraanse havens wel in stand.
De aankondiging had vrijdagmiddag direct haar weerslag op de wereldwijde olieprijzen. Die zakten met ruim 10 procent.
Iran heeft bekendgemaakt opnieuw beperkingen te zullen instellen voor het scheepsverkeer in de Straat van Hormuz. Dat meldt het Iraanse staatsmedium Isna op gezag van het Iraanse militaire opperbevel. Aanleiding voor het besluit is de weigering van de Verenigde Staten om een einde te maken aan de blokkade voor schepen die via de Straat van Hormuz van en naar Iraanse havens gaan.
Om die reden keert Iran weer terug naar ‘de vorige situatie’ staat in de verklaring. De scheepvaart in de Straat van Hormuz komt weer ‘onder het strikte toezicht’ van de Iraanse strijdkrachten.
Onduidelijk is op welke manier dat precies verschilt van de huidige situatie en of dat betekent dat de blokkade weer van volledig van kracht is. Hoewel Iran gisteren zei dat het de commerciële scheepvaart in de zeestraat weer zou toestaan, stelde het ook dat vrachtschepen nog altijd toestemming zouden moeten krijgen om door te kunnen varen.
Enkele olietankers en andere vrachtschepen hebben volgens het Iraanse leger sinds de aankondiging van gisteren al wel de Straat van Hormuz gepasseerd. Dat zou volgens het Iraanse opperbevel een blijk van goede wil zijn geweest. Het Iraanse leger zegt nu de volledige controle over de zeestraat te zullen handhaven, totdat de VS hun eigen blokkade opheffen.
Thom Canters
Meerdere vrachtschepen zijn zaterdagochtend door de Straat van Hormuz gevaren richting de Golf van Oman, schrijft persbureau Reuters op basis van trackinggegevens van website MarineTraffic. Het gaat onder meer om vier tankers die vloeibaar gas vervoeren en ook een aantal olietankers. Iran maakte gisteren bekend dat het voor het restant van het bestand met de Verenigde Staten de blokkade in de zeestraat zou opheffen voor commerciële scheepvaart.
Toch bestaat er nog grote onzekerheid over wat de aankondiging betekent voor het opstarten van het vastgelopen scheepsverkeer. Hoewel Trump het Iraanse besluit aanmoedigde, zei hij ook dat de VS de eigen blokkade van vrachtschepen van en naar Iraanse havens zou handhaven. Daarop dreigde de invloedrijke Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf dat Iran de Straat van Hormuz toch weer zou afsluiten.
Bovendien heeft Iran gezegd dat vrachtschepen toestemming nodig hebben om door de zeestraat te varen. Onduidelijk is of dat het geval is geweest bij de schepen die dat nu hebben gedaan. Op Marinetraffic is te zien hoe de schepen dicht langs het eiland Larak varen op hun weg naar de Golf van Oman. Dat komt grofweg overeen met de route die Iran eerder heeft aangewezen voor vrachtschepen die via de Straat van Hormuz de Perzische Golf willen verlaten.
Een aantal vrachtschepen dat gisteren, na de aankondiging van Iran, de Straat van Hormuz wilden verlaten, maakte op het laatste moment toch weer rechtsomkeert. Waarom dat gebeurde is niet bekend. Volgens Matt Smith, onderzoeker bij de scheepvaartmonitor Kpler, duidt dat erop dat de schepen geen toestemming hebben gekregen om door te varen, zei hij tegen CNBC.
Thom Canters
UNICEF zegt 'woedend' te zijn nadat twee vrachtwagenchauffeurs, die waren ingehuurd om schoon water te leveren aan gezinnen in de Gazastrook, door een Israëlische aanval werden gedood. De VN-organisatie meldt in een verklaring dat het incident vrijdagochtend plaatsvond tijdens reguliere watertransporten bij het waterpunt Mansoura in het noorden van Gaza, dat Gaza-Stad van water voorziet. Ook raakten twee andere mensen gewond.
UNICEF zegt de werkzaamheden op de locatie te hebben opgeschort en roept de Israëlische autoriteiten op een onderzoek in te stellen. Daarbij benadrukt de organisatie dat hulpverleners, burgers en essentiële waterinfrastructuur volgens het internationaal humanitair recht moeten worden beschermd.
De Israëlische ambassade in Washington reageerde niet direct op een verzoek van persbureau Reuters om commentaar.
ANP
De regering van de Amerikaanse president Donald Trump heeft vrijdag een vrijstelling afgegeven die landen opnieuw tijdelijk toestaat gesanctioneerde Russische olie die al op zee is te kopen. Daarmee proberen de Verenigde Staten de wereldwijde energieprijzen te beheersen, die sterk zijn gestegen door de oorlog in het Midden-Oosten.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën stelt op zijn website dat de aankoop van Russische olie die voor zaterdag op schepen is geladen is toegestaan tot en met 16 mei. Daarmee wordt een eerdere vrijstelling van dertig dagen, die op 11 april afliep, verlengd.
Woensdag had de Amerikaanse regering juist nog aangekondigd dat het de opschorting van de sancties niet verlengde. Meerdere Aziatische landen, waaronder India en de Filipijnen, vroegen daarna aan de VS om dat toch wel te doen.
ANP
Iran zal de Straat van Hormuz opnieuw afsluiten als de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens voortzetten. Dat heeft de voorzitter van het Iraanse parlement, Mohammad Bagher Ghalibaf, in de nacht van vrijdag op zaterdag laten weten op X. Hij bevestigde daarmee wat het Iraanse staatspersbureau eerder al meldde op basis van een bron uit de Iraanse legertop.
'Als de blokkade wordt voortgezet, zal de Straat van Hormuz niet open blijven', aldus Ghalibaf, die ook de leider was van de Iraanse delegatie die vorig weekend in Pakistan vredesonderhandelingen voerde met de Verenigde Staten. Hij stelde dat schepen die door de voor olietankers belangrijke zeestraat varen 'toestemming van Iran' nodig hebben.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi kondigde vrijdag 'in lijn met het staakt-het-vuren in Libanon' aan dat de Straat van Hormuz tijdens het staakt-het-vuren 'volledig open' zal zijn. De Amerikaanse president Donald Trump verwelkomde die beslissing, maar schreef op sociale media dat de Amerikaanse blokkade gehandhaafd blijft tot er een definitief akkoord is.
ANP/Belga
Onderhandelaars van de Verenigde Staten en Iran zouden maandag opnieuw bijeenkomen in Pakistan, meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN vrijdagavond op basis van Iraanse functionarissen. De bronnen zeiden ook dat ze verwachten dat de delegaties zondag in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad aankomen.
The Wall Street Journal schreef eerder op basis van een hooggeplaatste bron binnen de Amerikaanse regering al dat er maandag waarschijnlijk nieuwe gesprekken tussen de twee landen plaatsvinden in Pakistan. Vorig weekend gingen beide partijen uit elkaar zonder akkoord.
De Amerikaanse president Donald Trump is optimistisch en liet weten geen 'knelpunten' meer te zien om tot een vredesakkoord met Iran te komen, nadat het regime zijn blokkade van de Straat van Hormuz had opgeheven. Volgens Trump is een vredesdeal 'heel dichtbij', nu ook in Libanon een tijdelijk staakt-het-vuren geldt.
Belga
Iran is niet van plan zijn voorraad verrijkt uranium af te staan, een belangrijke Amerikaanse eis in de onderhandelingen. Dat zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarmee weerspreekt hij de uitspraken van president Trump, die de afgelopen dagen tegen verschillende media heeft gezegd dat Iran afstand wil doen van het nucleaire materiaal.
Het Iraanse regime bezit naar schatting nog ongeveer 450 kilogram uranium dat voor 60 procent is verrijkt. Indien verder verrijkt is dat genoeg om ongeveer tien kernwapens te produceren, al beweert Iran het verrijkt uranium enkel te gebruiken voor civiele doeleinden. De voorraad zou echter diep begraven liggen onder het puin, als gevolg van de Amerikaanse luchtaanvallen op Iraanse nucleaire locaties eerder dit jaar.
De regering-Trump wil voorkomen dat de voorraad alsnog in Iraanse handen komt. De president zei eerder vandaag tegen persbureau Reuters dat de VS zullen samenwerken met Iran om het uranium op te graven. Daarna zou het worden overgebracht naar de VS.
Ook andere (voor de VS gunstige) uitspraken die Trump de afgelopen dagen deed, werden vandaag weersproken. Een hooggeplaatste functionaris van het Iraanse regime zei tegen Reuters dat er nog altijd aanzienlijke verschillen zijn in de onderhandelingen met de VS. Deze anonieme bron stelde dat er nog ‘geen overeenstemming is bereikt over de details van de nucleaire zaken’.
Trump meldde vanavond zelf dat een akkoord met Iran ophanden is, en dat het land bereid is om te voldoen aan vrijwel alle Amerikaanse eisen. De VS zouden geen zware concessies hoeven doen. Trump weersprak eerdere berichten in Amerikaanse media waarin werd gesteld dat de VS bereid zijn 20 miljard dollar aan bevroren tegoeden terug te geven in ruil voor de Iraanse voorraad verrijkt uranium.
Jasper Daams
Minstens tien landen zijn bereid om bij te dragen aan een toekomstige missie om de scheepvaart in de Straat van Hormuz te beschermen. Dat heeft de Britse premier Keir Starmer gezegd na een topoverleg met 49 landen die deel uitmaken van de ‘Hormuz-coalitie’. Die groep kwam begin deze maand voor het eerst samen om te praten over militair ingrijpen om de Straat van Hormuz te heropenen.
Nu Iran de blokkade heeft opgeheven, ging het gesprek vandaag over het veilig maken en houden van de zeestraat. Starmer en de Franse president Emmanuel Macron zeiden blij te zijn met de heropening, maar benadrukten dat die permanent moet worden.
Ook premier Rob Jetten nam weer deel aan de videoconferentie, die werd voorgezeten door het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Naderhand zei hij op zijn wekelijkse persconferentie dat het tempo van de voorbereidingen van de Hormuz-missie omhoog moet. Dan kunnen deelnemende landen direct in actie komen zodra er een permanent staakt-het-vuren komt.
Nederland heeft eerder al gezegd bereid te zijn een militaire bijdrage te leveren aan een toekomstige missie, bijvoorbeeld in de vorm van mijnenjagers of fregatten. Over de precieze invulling van de Nederlandse bijdrage wordt volgende week meer bekend, aldus Jetten.
China haakte vandaag voor het eerst aan bij de gesprekken over de beveiliging van de Straat van Hormuz. Volgens Jetten is de zeestraat voor dat land cruciaal. ‘Ook in Azië kan een aantal heel belangrijke handelsroutes enorm geraakt worden als dit het nieuwe normaal wordt, en gelukkig willen de Chinezen dit ook niet.’
Over de Hormuz-missie zal volgende week meer bekend worden. Dan vindt in Londen een militaire conferentie plaats, zei Starmer.
Jasper Daams
President Donald Trump heeft Israël verboden om Libanon te bombarderen. In een bericht op Truth Social slaat hij een opvallend felle toon aan tegen zijn belangrijke bondgenoot. ‘Israël zal Libanon niet langer bombarderen. Dat is ze door de VS verboden. Genoeg is genoeg’, aldus de Amerikaanse president, die toevoegde dat een mogelijk akkoord met Iran geen invloed heeft op de situatie in Libanon.
Gisteren bereikten Israël en Libanon een akkoord over een tiendaagse gevechtspauze. Kort na het ingaan daarvan had Israël het bestand alweer geschonden, meldde het Libanese leger. Zo zouden verschillende dorpen in het zuiden van Libanon onder vuur zijn genomen.
Het staakt-het-vuren was voor Libanon een belangrijke voorwaarde voor verdere gesprekken met Israël. Bij zijn aankondiging van gisteren zei Trump dat hij de Libanese president Joseph Aoun en de Israëlische premier Netanyahu zou uitnodigen voor een gesprek in Washington.
Overigens is het zeer onzeker of de gesprekken ergens toe zullen leiden. Israël zal opnieuw de volledige ontwapening van Hezbollah eisen, iets wat de Libanese regering niet kan bewerkstelligen. De pro-Iraanse beweging heeft geen plek aan de onderhandelingstafel. President Trump zei dat de VS zullen samenwerken met Libanon om de ‘Hezbollah-situatie op gepaste wijze aan te pakken’.
Jasper Daams
De Straat van Hormuz gaat weer open, meldt Iran. Maar het is onwaarschijnlijk dat er onmiddellijk een vloot olie- en gastankers de zeestraat opstoomt. Veel is nog onduidelijk over de voorwaarden rond de opening, aldus energie-expert Lucia van Geuns.
‘Er zijn nogal wat onbeantwoorde vragen’, zegt energie-onderzoeker Van Geuns van het Haags Centrum voor Strategische Studies. ‘Verzekeraars en rederijen zullen daarom nog terughoudend zijn de oversteek te wagen.’ Een van die onzekerheden gaat over de vaarroutes. Normaal zijn er brede vaargeulen beschikbaar, maar Iran heeft niet gezegd of deze routes veilig bevaarbaar zijn en of er mogelijk nog mijnen liggen.
Hierdoor bestaat de kans dat het te druk wordt rond de zee-engte. ‘Er moeten niet alleen volle schepen naar buiten, er zullen ook veel lege tankers naar binnen willen’, aldus Van Geuns. Landen rond de Golf van Perzië zullen hun volle opslagen zo snel mogelijk willen legen, opdat de productie weer kan worden opgestart.
Lees hier het volledige bericht van economieredacteur Bard van de Weijer
Voor het eerst sinds het begin van de oorlog proberen twee lege LNG-tankers de Straat van Hormuz binnen te varen, meldt Bloomberg. Als ze erin slagen de straat te passeren, betekent dit een cruciale wending in de energiecrisis, omdat de stroom vloeibaar aardgas nu mogelijk weer voorzichtig op gang komt.
Met name Azië is een grote afnemer van LNG uit het Midden-Oosten en in sommige landen in deze regio is inmiddels sprake van tekorten. Als enkele schepen de oversteek veilig weten te maken, zullen mogelijk meer tankers de Straat durven te passeren. Of dit werkelijk gebeurt, moet ook de komende dagen blijken.
Bard van de Weijer
De Amerikaanse blokkade van Iraanse havens blijft voorlopig van kracht. Ondanks de Iraanse aankondiging dat de Straat van Hormuz weer is geopend voor de commerciële zeevaart, schrijft president Trump op Truth Social de blokkade van Iraanse havens pas op te heffen als er een akkoord is bereikt met Iran.
Nadat de gesprekken met het Iraanse regime afgelopen weekend op niets waren uitgelopen, wierpen de VS hun eigen blokkade op langs het Iraanse kustgebied. Dat betrof echter geen volledige blokkade; commerciële schepen die niet van of naar Iraanse havens voeren, werden er niet door getroffen.
Trump schrijft verder dat een overeenstemming met Iran op handen is. ‘Dit proces zou snel moeten verlopen, aangezien over de meeste punten reeds is onderhandeld’. Gisteren beweerde de Amerikaanse president onder meer dat hij van Iran de toezegging heeft dat het zijn voorraad verrijkt uranium van de hand zal doen, en dat het land afziet van een kernwapen.
Iran heeft zich niet publiekelijk uitgelaten over de voortgang van de onderhandelingen. Twee Iraanse bronnen zeggen tegen persbureau Reuters dat er ‘tekenen van een compromis’ zijn over de voorraad verrijkt uranium, en dat het regime overweegt om een deel ervan af te staan. Onderhandelaars van beide partijen gaan volgens Trump komend weekend weer om de tafel in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad.
Jasper Daams
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araqchi, schrijft op X dat de Straat van Hormuz ‘volledig’ is geopend voor alle commerciële zeevaart. Volgens de minister blijft dat zo tot het einde van het staakt-het-vuren met Israël en Iran. Het bestand loopt formeel af op 22 april.
Araqchi schrijft dat de heropening in lijn is met de wapenstilstand in Libanon, die gisteren werd aangekondigd. Schepen kunnen gebruikmaken van de route die volgens de minister eerder al is aangekondigd door de Iraanse autoriteiten.
Kort na het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten sloot Iran de zee-engte af voor schepen gelieerd aan vijandelijke staten. De VS wierpen deze week, na het klappen van de vredesonderhandelingen met Iran, ook een blokkade op van de havens van Iran. Op Truth Social dankt president Trump Iran voor de heropening van de zeestraat.
De aankondiging had vanmiddag direct haar weerslag op de olieprijzen. De prijs van een vat Amerikaanse olie schoot met bijna 12 procent omlaag tot 83,30 dollar, Brentolie werd ruim 11 procent goedkoper en kost nu 87,90 dollar per vat. Beide lagen de voorbije weken op momenten ruim boven de 100 dollar.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
Israëlische heeft met luchtaanvallen op de Zuid-Libanese stad Tyrus donderdagavond zeker 13 mensen gedood. Dat meldt het Franse persbureau AFP op gezag van een gemeentefunctionaris. De aanvallen vonden plaats luttele minuten voordat Israël om 23.00 uur Nederlandse tijd de wapens zou laten rusten, zoals president Donald Trump enkele uren daarvoor had bekendgemaakt.
Volgens de gemeentefunctionaris met wie AFP sprak, troffen de Israëlische bommen meerdere wooncomplexen. Er zijn zeker 35 gewonden gevallen, hulpverleners zoeken naar nog 15 vermisten.
Rondom de aankondiging van Trump en in de uren daarna, ook na het ingaan van de gevechtspauze, is er vanuit Libanon melding gemaakt van meerdere Israëlische aanvallen. Sindsdien is het grotendeels rustig gebleven.
Hezbollah heeft de gevechtspauze van tien dagen erkend, maar niet formeel omarmd. Die kwam tot stand na afzonderlijke gesprekken van Trump met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Libanese president Joseph Aoun. Hezbollah heeft verklaard ‘de vinger aan de trekker te hebben’ voor het geval Israël toch aanvallen uitvoert.
Het Israëlische leger is nog actief in het zuiden van Libanon. De Israëlische defensieminister Israel Katz heeft vandaag gezegd dat Israël zijn oorlogsdoelen in Libanon nog niet heeft bereikt. Als het tiendaagse bestand voorbij is, moet Hezbollah wat Israël betreft worden ontwapend. Dat kan wat volgens hem via de diplomatieke weg of met het hervatten van de aanvallen op het gebied.
Thom Canters
Onverwachts sloten Israël en Libanon gisteravond een staakt-het-vuren. De Amerikaanse president Donald Trump sprak direct over een mogelijke vredesdeal tussen de twee landen. Maar correspondent Jenne Jan Holtland ziet vooral scepsis in de haven van de Libanese hoofdstad.
Lees hier het hele gesprek met Midden-Oosten-correspondent Jenne Jan Holtland.
De Verenigde Staten hebben enkele Europese bondgenoten laten weten dat eerder afgesproken wapenleveringen waarschijnlijk vertraging oplopen door de oorlog met Iran, melden vijf ingewijden aan persbureau Reuters. Volgens hen gaat het onder meer om landen in het Baltische gebied en Scandinavië.
Een deel van de vertraagde bestellingen verloopt via het Amerikaanse Foreign Military Sales-programma, waarbij landen wapens inkopen bij Amerikaanse fabrikanten met steun en toestemming van Washington. Amerikaanse functionarissen zouden Europese collega's daar de afgelopen dagen over hebben geïnformeerd.
De vertragingen laten volgens de bronnen zien dat de oorlog met Iran Amerikaanse voorraden van kritieke wapens en munitie onder druk zet. Europese functionarissen zeggen daardoor in een lastige positie te komen. Sommige landen zouden nu nadrukkelijker kijken naar wapensystemen van Europese makelij. (ANP)
Israël heeft het staakt-het-vuren in Libanon, dat om middernacht lokale tijd (donderdagavond 23.00 uur in Nederland) inging, meteen geschonden, meldt het Libanese leger. Israël beschoot meerdere dorpen in het zuiden van het land. Het Libanese leger riep burgers op voorlopig niet terug te keren naar dorpen en steden in het zuiden.
Het Israëlische leger heeft nog niet op de beschuldiging gereageerd.
De Amerikaanse president Trump sprak donderdagavond zijn hoop uit dat Hezbollah zich 'netjes en goed gedraagt' tijdens het tiendaagse staakt-het-vuren tussen Libanon en de Amerikaanse bondgenoot Israël. 'Ik hoop dat Hezbollah zich netjes en goed gedraagt tijdens deze belangrijke periode', schreef hij op Truth Social. 'Het wordt een GEWELDIG moment voor hen als ze dat doen. Geen moorden meer. Er moet eindelijk VREDE komen!' (ANP)
Het ingaan van het staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon heeft in Libanon na middernacht (lokale tijd, 23.00 uur in Nederland) tot vreugde-uitbarstingen geleid. In de hoofdstad Beiroet schoten mensen in de lucht, meldden verslaggevers van de persbureaus dpa en AFP. Volgens Libanese media bleef Israël evenwel steden in het zuiden van het buurland beschieten.
Boven de Libanese hoofdstad klonken luide knallen. Volgens lokale media ging het om vreugdevuur. Donderdag kondigde de Amerikaanse president Donald Trump een bestand van tien dagen aan tussen Libanon en Israël. De door Iran gesteunde militie Hezbollah in Libanon zei het staakt-het-vuren te zullen respecteren, op voorwaarde dat Israël de vijandelijkheden volledig stillegt.
Het Libanese persbureau NNA meldt volgens nieuwszender Al Jazeera dat het Israëlische leger nog geen uur na het ingaan van het staakt-het-vuren de steden Khiam en Dibbine in Zuid-Libanon bleef beschieten. Er zou ook een Israëlisch verkenningsvliegtuig zijn opgemerkt in het westen van Libanon.
In een bericht op X waarschuwt woordvoerder Avichay Adraee van het Israëlische leger inwoners van het zuiden van Libanon in de nacht van donderdag op vrijdag om ten noorden van de Litani-rivier te blijven. Ondanks het staakt-het-vuren, behoudt het leger zijn posities in Zuid-Libanon 'om het hoofd te bieden aan de aanhoudende terroristische activiteiten van Hezbollah', aldus Adraee.
Belga
Iran heeft het door president Trump aangekondigde staakt-het-vuren in Libanon verwelkomd als een belangrijke stap voor vrede in de regio. Teheran drong tijdens de onderhandelingen met de Verenigde Staten aan op een staakt-het-vuren dat ook in Libanon geldt, meldt de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken op staatszender Irib.
De oorlog tussen Israël en de pro-Iraanse militie Hezbollah in Libanon zette het vorige week aangekondigde staakt-het-vuren tussen Iran en de Verenigde Staten en de daaropvolgende vredesonderhandelingen tussen de twee landen onder druk. De Amerikaanse president kondigde donderdag aan dat Israël en Libanon het eens waren over een staakt-het-vuren van tien dagen. Dat geldt sinds donderdagavond, 23.00 uur Nederlandse tijd.
Onder bemiddeling van Pakistan bespreken Iran en de VS een tweede onderhandelingsronde en een duurzaam einde van de oorlog, nadat de eerste ronde afgelopen weekend in Islamabad mislukte.
Redactie
Iran heeft voor het eerst sinds de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op 28 februari een deel van het internationale telefoonverkeer en internet hersteld. Dat melden lokale media.
De regering staat weer internationale gesprekken naar vaste nummers toe als onderdeel van een geleidelijke versoepeling van de communicatiebeperkingen. Gesprekken naar mobiele nummers blijven echter geblokkeerd.
Ook Google-diensten zijn na bijna vijftig dagen weer toegankelijk, al werken ze nog niet stabiel. De regering blokkeerde kort na de aanvallen op 28 februari de toegang tot het wereldwijde web. Sindsdien was alleen het zogeheten nationale internet beschikbaar, met websites die door de staat zijn goedgekeurd.
Officieel verwees de regering naar veiligheidsoverwegingen. Volgens waarnemers wilde de leiding vooral voorkomen dat beelden van de oorlogsschade en berichten over de stemming in het land op sociale media verschenen. Sinds vorige week is er een staakt-het-vuren. (ANP)
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft laten weten dat zijn land heeft ingestemd met het staakt-het-vuren in Libanon. Dat betekent echter niet dat het Israëlische leger zich terugtrekt uit het zuiden van het land. Netanyahu zei niet te hebben ingestemd met die eis van Hezbollah. Desalniettemin zou de groepering alsnog akkoord zijn gegaan met de gevechtspauze.
Het tiendaagse bestand in Libanon gaat om 23.00 uur Nederlandse tijd in. De Amerikaanse president Trump heeft gezegd dat het bestand ook geldt voor Hezbollah. Leden van de politieke tak van de pro-Iraanse groepering zeiden het bestand te respecteren, mits Israël dat ook doet.
Enkele uren voor het ingaan van het bestand zijn bij een Israëlische aanval in Ghazieh, een stad in het zuiden van Libanon, zeker zeven doden en 33 gewonden gevallen. Dat meldt het Libanese ministerie van Gezondheid, dat benadrukt dat het aantal slachtoffers nog kan oplopen. Ook Hezbollah heeft zojuist nog raketten afgevuurd op het noorden van Israël. Daarbij zijn drie mensen gewond geraakt, aldus Magen David Adom (MDA), de Israëlische tegenhanger van het Rode Kruis. Twee van hen zijn er ernstig aan toe, meldt de hulporganisatie.
Jasper Daams
De onderhandelingen tussen de VS en Iran krijgen mogelijk aankomend weekend een vervolg. Ten overstaan van verslaggevers in het Witte Huis zei president Donald Trump dat hij misschien zelf naar de Pakistaanse hoofdstad afreist, als overeenstemming met Iran wordt bereikt over een einde aan de oorlog. Hij voegde toe dat een akkoord ‘heel dichtbij’ is.
Tijdens het persmoment kwam Trump meer voor hem zeer optimistische boodschappen. Zo beweerde hij dat Iran akkoord is gegaan met het afstaan van zijn voorraad verrijkt uranium. Ook zou hij een ‘sterke toezegging’ van het regime hebben dat het afziet van een kernwapen. Iran heeft nog niet op de uitspraken gereageerd.
Juist op die punten waren de onderhandelingen afgelopen weekend nog stukgelopen. Iran ging niet akkoord met het Amerikaanse voorstel om het nucleaire programma voor twintig jaar te bevriezen, noch was het bereid de voorraad verrijkt uranium af te staan.
De regering-Trump wil voorkomen dat Iran ooit een kernwapen in handen krijgt. Voor de productie van zo’n wapen is verrijkt uranium nodig.
Jasper Daams
Iran is ‘voorzichtig optimistisch’ over de door Donald Trump aangekondigde wapenstilstand tussen Israël en Libanon. Dat zegt de Iraanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Amir Saeid Iravani. Volgens hem kunnen de onderhandelingen mogelijk leiden tot ‘een betekenisvol resultaat’.
Onduidelijk is of Hezbollah, dat vermoedelijk geen rol speelde in de onderhandelingen, zich aan de afspraken zal houden. Een functionaris van de pro-Iraanse beweging sprak kort voor Trumps aankondiging met Reuters over een mogelijk bestand in Libanon. Op de vraag of Hezbollah zich zou houden aan een staakt-het-vuren, antwoordde deze Hassan Fadlallah dat ‘alles afhangt’ van de vraag of Israël stopt met aanvallen.
De Amerikaanse president kondigde het bestand zojuist aan op Truth Social. De tiendaagse gevechtspauze kwam tot stand na gesprekken met de Libanese president Joseph Aoun en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Volgens Trump is het bestand vanaf 23.00 uur van kracht.
Jasper Daams
Israël en Libanon zijn een staakt-het-vuren van tien dagen overeengekomen. Dat meldt president Trump op Truth Social, naar eigen zeggen na gesprekken met de Libanese president Joseph Aoun en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. De gevechtspauze gaat om 23.00 uur Nederlandse tijd in.
Libanon werd vorige maand meegesleurd in de oorlog in het Midden-Oosten, nadat Hezbollah had gereageerd op de dood van ayatollah Ali Khamenei, die door Israël werd omgebracht in Teheran. Daarna begon het Israëlische leger aan een nieuwe gevechtsronde in het zuiden van Libanon, met meer dan tweeduizend doden tot gevolg. Ook sloegen 1,2 miljoen mensen op de vlucht.
Het bestand moet volgens Trump de opmaat worden naar een oplossing voor de lange termijn. De Amerikaanse president schrijft dat hij vicepresident JD Vance, buitenlandminister Marco Rubio en de hoogste militair adviseur Dan Caine heeft geïnstrueerd om met Israël en Libanon te werken aan een ‘langdurige vrede’. In een later bericht zegt hij dat hij Aoun en Netanyahu zal uitnodigen voor een gesprek op het Witte Huis.
Onduidelijk blijft hoe het bestand vorm moet krijgen. Hezbollah maakte voor zover bekend geen deel uit van de onderhandelingen, en het is maar zeer de vraag of de beweging bereid is om de wapens neer te leggen.
Jasper Daams
KLM schrapt komende maand 160 vluchten van en naar Schiphol. Volgens de vliegmaatschappij zijn de vluchten niet meer rendabel vanwege de hoge kerosineprijs, een gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Het zou gaan om vluchten naar Londen en Düsseldorf, in totaal minder dan 1 procent van de KLM-vluchten in Europa. Passagiers die een ticket hebben voor een geannuleerde vlucht, worden volgens KLM omgeboekt naar de eerstvolgende beschikbare vlucht.
De afgelopen weken waarschuwden verschillende vliegmaatschappijen al voor prijsstijgingen en vluchtuitval als de Straat van Hormuz langer dicht blijft. De zeestraat is een belangrijke doorvoerroute voor vliegtuigbrandstof, waaronder kerosine. Voor de oorlog vloeide zo’n 40 procent van de vliegtuigbrandstof met Europa als bestemming door de Straat van Hormuz.
Vanwege de slinkende kerosinevoorraden sloeg de brancheorganisatie van Europese luchthavens, ACI Europe, vorige week alarm. De belangenbehartiger waarschuwde voor ‘ernstige verstoring op luchthavens’ en ‘zware economische gevolgen’ bij een brandstoftekort.
KLM benadrukt tegen ANP dat er van een kerosinetekort geen sprake is. Toch schrapt de maatschappij nu vluchten van en naar Londen en Düsseldorf, waarnaar dagelijks meerdere vluchten vertrekken.
Jasper Daams
De Libanese president Joseph Aoun gaat vandaag niet in gesprek met Benjamin Netanyahu, in tegenstelling tot wat president Donald Trump gisteren beweerde. Verschillende internationale media melden dat Aoun de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio heeft medegedeeld niet klaar te zijn voor het gesprek, dat telefonisch zou plaatsvinden. Het zou voor het eerst in tientallen jaren zijn dat leiders van beide landen elkaar zouden spreken.
Deze week spraken de ambassadeurs van Israël en Libanon in Washington al over de vijandigheden tussen het Israëlische leger en Hezbollah. Libanon wil dat Israël de aanhoudende raketaanvallen staakt; voor de regering van Netanyahu is de volledige ontwapening van Hezbollah de inzet – ook al weet Israël dat het zwakke Libanese regeringsleger niet in staat is dit voor elkaar te krijgen. Het gesprek leidde dan ook niet tot een doorbraak.
In een bericht op sociale media kondigde president Trump gisteren een topoverleg aan tussen beide landen. ‘Ik probeer wat ademruimte te creëren tussen Israël en Libanon. Het is al heel lang geleden dat de twee leiders met elkaar hebben gesproken, zo’n 34 jaar. Morgen gaat het gebeuren. Nice!’, schreef Trump op Truth Social. De Amerikaanse president zei niet welke leiders hij bedoelde.
Eerder vandaag beweerden ook Israëlische functionarissen dat er een gesprek op de planning stond, maar Libanon zei van niets te weten. Aoun heeft eerder al gezegd dat directe onderhandelingen met Israël niet kunnen plaatsvinden zolang er geen staakt-het-vuren is.
Jasper Daams
Door een Israëlische luchtaanval is de laatste functionerende brug over de rivier de Litani verwoest. Dat meldt het Libanese staatspersbureau NNA. Het betreft de Qasmiyeh-brug tussen de steden Tyrus en Sidon. Het betekent dat het zuiden van Libanon is afgesloten van de rest van het land.
De brug is dusdanig beschadigd dat die niet meer te herstellen is, zegt een anonieme functionaris van de Libanese regering tegen persbureau Reuters. Israël heeft de aanval nog niet erkend, maar deed eerder vandaag wel een oproep aan burgers rond de brug om te evacueren. Het Israëlische leger beschadigde de brug al eerder met een luchtaanval.
De Israëlische regering zinspeelde eind vorige maand op een grondoffensief in Zuid-Libanon. Het leger zou daarbij het gedeelte ten zuiden van de Litani-rivier moeten bezetten, om een ‘bufferzone’ met Israël te creëren.
Dylan van Bekkum
Een olietanker heeft vannacht ondanks de Amerikaanse blokkade de Perzische Golf weten te bereiken. Dat meldt persbureau Reuters op basis van satellietdata en informatie van maritieme trackers. Het gaat om een zeer grote tanker, de RHN, die onder de vlag van Sint-Maarten vaart.
Het schip staat op een Amerikaanse sanctielijst en vervoer in het verleden Iraanse olie. Het schip, dat twee miljoenen vaten olie kan vervoeren, was leeg. Het is nog onbekend naar welke haven het onderweg is.
De VS begonnen maandagmiddag aan de blokkade van de Straat van Hormuz om de Iraanse economie te treffen. Gisternacht meldde het Amerikaanse commandocentrum in het Midden-Oosten dat de blokkade voltooid was. Er zou sinds maandag geen enkel schip meer door de zeestraat zijn gekomen, aldus het commandocentrum.
Dat is aantoonbaar onjuist. Op de eerste dag van de blokkade meldde energiedatabedrijf Kpler, dat wereldwijde olievrachten en energiehandel volgt, al dat er zeker twee schepen door de blokkade heen zijn gekomen. Een van die schepen staat op de Amerikaanse sanctielijst.
Gisteren bleek eveneens dat de grote olietanker Alicia, eveneens op de sanctielijst, in de Golf op weg was naar Irak. Het Iraanse staatspersbureau Fars meldde bovendien dat een Iraans schip door de Amerikaanse blokkade was gekomen en onderweg was naar een Iraanse haven.
The Washington Post meldde gisteren dat het Amerikaanse leger zo’n zesduizend extra militairen naar het MIdden-Oosten stuurt, om de blokkade te verstevigen. Dat zou erop kunnen duiden dat er onvrede bestaat over de effectiviteit van de blokkade.
Dylan van Bekkum
Regeringsleiders van Israël en Libanon zouden elkaar vandaag spreken. Dat zegt de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social. ‘Een poging ademruimte te scheppen tussen Israël en Libanon. Mooi zo!’, schrijft Trump.
De Israëlische minister Gila Gamliel bevestigt op de Israëlische militaire radio dat premier Netanyahu later vandaag met de Libanese president Joseph Aoun spreekt. Libanese functionarissen ontkennen dit tegenover persbureaus AFP en Reuters.
‘We zijn niet op de hoogte van enig gepland contact met Israël’, aldus een bron tegen AFP. Het is evenmin bekend waar het gesprek plaats zou vinden. Een ontmoeting tussen Israëlische en Libanese delegaties in Washington leverde dinsdag nog niets op.
Het huidige staakt-het-vuren In het Midden-Oosten geldt volgens Israël niet voor Libanon, het Israëlisch leger blijft het buurland voortdurend bestoken. Meerdere westerse landen hebben Israël opgeroepen de aanvallen te staken. Ook Iran heeft van een staakt-het-vuren voor Libanon een belangrijk onderhandelingspunt gemaakt in de gesprekken met de VS.
Dylan van Bekkum
Iran zal meedoen aan het WK voetbal, ‘dat staat vast’, aldus Fifa-voorzitter Gianni Infantino woensdag. Hij deed die uitspraak tijdens het Invest in America Forum van nieuwszender CNBC. Iran liet eerder weten niet te zullen komen.
'Iran komt, dat is zeker', verklaarde hij tijdens het forum. 'We hopen dat de situatie op dat moment vredig zal zijn, wat echt zou helpen', legde hij uit. 'Maar Iran moet komen.'
De uitspraken komen op een moment dat de vredesbesprekingen tussen Iran en de Verenigde Staten nog niet zijn hervat. Het staakt-het-vuren loopt volgende week af.
Infantino liet zich eind maart in vergelijkbare woorden uit. 'Iran zal deelnemen. Daarvoor zijn we hier', zei hij toen in Turkije. 'We zijn hier blij mee, want het is een heel, heel sterk team.'
Iran heeft zelf in maart gezegd dat het land juist niet meedoet aan het WK. 'Aangezien deze corrupte regering (van de Verenigde Staten) onze leider heeft vermoord, zijn er onder geen enkele omstandigheid voorwaarden om deel te nemen aan het wereldkampioenschap', zei de Iraanse minister van Sport Ahmad Donjamali.
De Amerikaanse president Donald Trump merkte eerder op dat het niet ‘gepast’ zou zijn als Iran zou deelnemen en dat dit een risico zou kunnen vormen voor ‘het leven en de veiligheid’ van de spelers. De VS begonnen enkele weken geleden samen met Israël met het uitvoeren van aanvallen op Iran. Eind vorig jaar kreeg Trump uit handen van Infantino de allereerste Fifa Peace Prize. (ANP)
De Verenigde Staten hebben aangekondigd hun sancties tegen de Iraanse oliesector aan te scherpen. Dat verklaarde de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent in een persbericht.
De sancties zijn met name gericht op de transportinfrastructuur, waaronder een twintigtal personen en entiteiten die banden hebben met het netwerk van oliemagnaat Mohammad Hossein Shamkhani.
'Het ministerie van Financiën voert krachtige maatregelen uit in het kader van de operatie 'economische woede' en richt zich daarbij op de elites van het regime, zoals de familie Shamkhani, die zich ten koste van het Iraanse volk proberen te verrijken', aldus Bessent.
Mohammad Hossein Shamkhani is de zoon van Ali Shamkhani, een naaste adviseur van de voormalig hoogste Iraanse leider Ali Khamenei; beiden kwamen op de eerste dag van de oorlog om het leven. (ANP)
De Verenigde Staten hebben woensdag gedreigd sancties op te leggen aan kopers van Iraanse olie. Dat zei de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent tegen verslaggevers in het Witte Huis.
Volgens Bessent zijn de VS ervan overtuigd dat China dergelijke aankopen zal opschorten vanwege de Amerikaanse maritieme blokkade van Iraanse havens. China kocht voorheen meer dan 80 procent van de geëxporteerde Iraanse olie.
'We hebben landen laten weten dat als ze Iraanse olie kopen, of als er Iraans geld op hun banken staat, we nu bereid zijn secundaire sancties op te leggen', aldus Bessent.
De Amerikaanse maritieme blokkade begon maandag. Het Amerikaanse leger heeft de eerste twee dagen van de blokkade tien schepen tegengehouden. Geen enkel schip heeft de blokkade doorbroken, stelt het Amerikaanse centrale commando Centcom woensdag in een bericht op X. (ANP)
De militair adviseur van de hoogste Iraanse leider Mojtaba Khamenei heeft gedreigd Amerikaanse schepen tot zinken te brengen als deze in de Straat van Hormuz zouden proberen 'politie te spelen'. Dat zei hij op de Iraanse televisie.
'Trump wil politie spelen in de Straat van Hormuz. Is dat echt uw taak? Is dat de taak van een machtig leger als dat van de Verenigde Staten?', zei Mohsen Rezaei, een voormalig opperbevelhebber van de Iraanse Revolutionaire Garde, die vorige maand tot Khamenei's militair adviseur werd benoemd.
'Jullie schepen zullen door onze eerste raketten tot zinken worden gebracht en dat vormt een gevaar voor het Amerikaanse leger. Ze kunnen daadwerkelijk door onze raketten worden geraakt en wij kunnen ze vernietigen', zei de functionaris.
Rezaei verklaarde dat het 'goed' zou zijn als de VS een grondinvasie zouden lanceren. 'We zouden duizenden gijzelaars nemen, en daarna zouden we voor elk van hen een miljard dollar krijgen.' (ANP)
Een delegatie hooggeplaatste Pakistaanse functionarissen is in Teheran gearriveerd voor verdere onderhandelingen over de oorlog. Volgens CNN zal de delegatie onder leiding van Asim Munir, de machtige Pakistaanse legerleider, een boodschap van Washington aan het regime in Teheran overbrengen. De twee landen zijn vooralsnog niet direct met elkaar in gesprek, al zette het Iraanse regime gisteren de deur open naar nieuwe onderhandelingen op de korte termijn.
Zowel de Iraanse als de Amerikaanse blokkades van de Straat van Hormuz gingen woensdag door. Eerder vandaag dreigde de Iraanse generaal Ali Abdollahi met een totale blokkade van de belangrijkste maritieme handelsroutes in de regio als vergelding, inclusief de Rode Zee, via de Houthi's in Jemen die gelden als bondgenoot van Iran. Sinds maandag blokkeert het Amerikaanse leger Iraanse havens, wat volgens Teheran neerkomt op de schending van het bestand van begin april.
In Israël zou later vandaag het veiligheidskabinet bijeen komen om te spreken over een bestand met Libanon, melden internationale media. Een van de redenen voor het klappen van de onderhandelingen tussen Washington en Teheran dit weekend, zijn de doorlopende aanvallen van Amerika’s bondgenoot Israël in Libanon.
Maartje Geels
Volgens The Washington Post zijn er zeker zesduizend extra militairen op weg naar het Midden-Oosten. Dat meldt de krant op gezag van anonieme Amerikaanse functionarissen.
Ze zouden eind deze maand moeten arriveren met het vliegdekschip USS George Bush, dat momenteel van het zuiden van Afrika richting het Midden-Oosten vaart. Ook wordt er een onbekend aantal oorlogsschepen toegevoegd aan de Amerikaanse missie in de regio.
Het Amerikaanse leger zou de militairen vooral nodig hebben om de blokkade van de Straat van Hormuz vol te houden en de druk op Iran te vergroten. Vannacht (Nederlandse tijd) meldde het leger alle Iraanse havens in de zeestraat nu geblokkeerd te hebben. Deze extra militairen komen boven op de eerder aangekondigde speciale eenheid landingstroepen, bestaande uit 4.200 militairen.
Dylan van Bekkum
Tijdens een interview op de Universiteit van Georgia heeft vicepresident JD Vance zich mild opgesteld tegenover studenten die hem onderbraken. Zij riepen onder meer tegen genocide te zijn, verwijzend naar de oorlog van Israël in Gaza, en beschuldigden de VS van het bombarderen van kinderen.
‘Ik hoor dat jonge stemmers geen fan zijn van ons beleid in het Midden-Oosten’, zei Vance even later in het interview, zo tekende The New York Times op. ‘Oké, dat begrijp ik.’ Ook erkende hij dat ‘Jezus Christus tegen genocide is’, zoals een van de studenten had geroepen. Hij leek de studenten zelfs op te roepen nog meer in verzet te komen: ‘Haak niet af omdat je het op één onderwerp oneens bent met de regering. Raak juist meer betrokken en laat je nog meer horen.’
President Trump lijkt minder op te hebben met critici van de Amerikaanse oorlog in Iran. Zo viel hij de paus aan toen die zich uitsprak tegen de Amerikaanse oorlogsvoering.
Dat Vance meer sympathie op kan brengen voor de critici, is niet geheel verrassend. Uit een reconstructie van NYT bleek dat hij als enige van de betrokken bewindspersonen van de Amerikaanse regering tegen de huidige oorlog in Iran is. De vicepresident lijkt waarde te hechten aan de verkiezingsbelofte van Trump om oorlogen te beëindigen, in plaats van nieuwe te beginnen. Een groot deel van Trumps achterban en prominente Maga-figuren brengen deze belofte regelmatig in herinnering.
Vance leidt de tot dusver moeizame onderhandelingen met Iran. In het interview op de Universiteit van Georgia nam hij het óók voor Trump op. Hij zei dat de demonstrerende studenten blij moesten zijn dat de president een staakt-het-vuren had gesloten. ‘We proberen voortdurend alles om de problemen op te lossen en niet te klagen, zoals degene (Iran, red.) die gewoon wegrent.’
Dylan van Bekkum
De blokkade van de Straat van Hormuz is voltooid. Dat meldt de bevelhebber van het Amerikaanse leger in de regio op X. Alle Iraanse havens zouden nu geblokkeerd zijn. De VS beweren hiermee 90 procent van de Iraanse economie te raken.
De VS eisten bij onderhandelingen in Pakistan afgelopen weekend dat Iran diens blokkade van de Straat van Hormuz zou opheffen. De zeestraat is essentieel voor de internationale handel in brandstof. Nadat Iran dit weekend niet akkoord was gegaan, besloten de VS de straat vanaf maandag zélf te blokkeren.
Amerikaanse media meldden op gezag van anonieme Amerikaanse functionarissen dat vannacht (Nederlandse tijd) enkele schepen zijn onderschept en teruggestuurd naar Iraanse havens. The Wall Street Journal stelt dat het gaat om acht schepen, The Washington Post rept van zes.
De Amerikaanse strijdkrachten zochten via radioverbinding contact met de bemanning en gaven opdracht om koers te wijzigen, meldden de media. Alle tankers gaven gehoor aan deze opdracht, enteren was niet noodzakelijk.
Persbureau Reuters meldde vannacht bovendien dat op gegevens van de scheepvaartmonitor Kpler te zien was dat de tanker Rich Starry, eigendom van een Chinese rederij, niet voorbij de Amerikaanse blokkade was geraakt. Het schip staat op de sanctielijst van de VS.
Dylan van Bekkum
In een gezamenlijke verklaring hebben Canada, Groot-Brittannië, Japan en zeven andere landen opgeroepen tot een 'onmiddellijk einde aan de vijandelijkheden in Libanon'. De landen maken zich 'ernstige zorgen over de verslechterende humanitaire situatie en de crisis rond ontheemding in Libanon', aldus de verklaring die door Canada werd verspreid.
Bovenal moeten burgers en civiele infrastructuur worden beschermd tegen de gevolgen van de vijandelijkheden.
De landen verwelkomden het staakt-het-vuren van twee weken dat onlangs werd overeengekomen tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran. Zij benadrukten dat nu ook in Libanon een einde moet komen aan de gevechten.
De oproep volgt op een eerste ontmoeting tussen Israëlische en Libanese vertegenwoordigers in Washington, die moet leiden tot directe onderhandelingen tussen de strijdende partijen.
Israël zegt aanvallen in Libanon uit te voeren om Hezbollah te ontwapenen. De Libanese beweging is een bondgenoot van Iran en reageerde op Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran door begin maart Israël aan te vallen. (ANP)
De door de Verenigde Staten gesanctioneerde tanker Rich Starry is woensdag teruggekeerd naar de Straat van Hormuz. Het schip had een dag eerder de Golf verlaten. Uit scheepvaartgegevens van de scheepvaartmonitor Kpler bleek dat het schip er niet in was geslaagd door een Amerikaanse blokkade te breken, die gericht is op schepen die Iraanse havens aandoen.
De Amerikaanse president Donald Trump kondigde die blokkade zondag aan, nadat vredesbesprekingen in het weekend in Islamabad tussen de VS en Iran op niets waren uitgelopen.
De tanker, die in Chinees bezit is, behoorde tot een groep van ten minste acht schepen die dinsdag, de eerste dag van de Amerikaanse blokkade, de vaarroute doorkruisten. Een Amerikaanse torpedobootjager hield dinsdag twee olietankers tegen die probeerden de Iraanse haven Chabahar, gelegen aan de Golf van Oman, te verlaten, aldus een Amerikaanse functionaris.
De Rich Starry en de eigenaar ervan, Shanghai Xuanrun Shipping Co, zijn onder Amerikaanse sancties geplaatst vanwege hun zakelijke relaties met Iran. Het bedrijf heeft nog niet gereageerd. (ANP)
De Amerikaanse vicepresident JD Vance zei dinsdag dat er veel wantrouwen bestaat tussen Washington en Teheran en dat dit 'niet van de ene op de andere dag kan worden weggenomen'. Vance deed zijn uitspraak tijdens het evenement Turning Point USA.
Maar Vance zei ook dat de Iraanse onderhandelaars een akkoord willen sluiten en dat hij een 'zeer goed gevoel' heeft over de aanstaande gesprekken over een einde aan de oorlog tussen de twee landen.
Die gesprekken worden mogelijk de komende twee dagen in Pakistan hervat, verklaarde president Donald Trump dinsdag. Eerdere onderhandelingen mislukten afgelopen weekend, wat Washington ertoe bracht een blokkade in te stellen voor Iraanse havens.
Een staakt-het-vuren van twee weken tussen de VS en Iran loopt nog een week door.
In verschillende delen van Gaza zijn dinsdag doden gevallen door Israëlische aanvallen, melden lokale autoriteiten. Onder de doden zou ook een 3-jarig kind zijn.
De peuter en drie anderen werden gedood bij een Israëlische aanval op Gaza-Stad. Daarbij raakten ook meerdere mensen gewond. Het Israëlische leger zei tegen persbureau AFP het incident te onderzoeken.
Dinsdagavond kwamen vijf mensen om bij een aanval op het Al-Shati-vluchtelingenkamp en eerder werd één persoon gedood in het noordelijke Beit Lahia. Het Israëlische leger zei een 'gewapende terrorist' te hebben gedood in dat gebied. Of het om dezelfde persoon gaat, is niet duidelijk.
In oktober ging het staakt-het-vuren in Gaza in. Sindsdien zijn volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid 767 mensen gedood in Gaza.
De gevolgen van de dubbele blokkade op de Straat van Hormuz voor de scheepvaart zijn nog altijd niet helemaal duidelijk. The Wall Street Journal meldt op basis van bronnen bij de Amerikaanse autoriteiten dat er in 24 uur tijd meer dan twintig koopvaardijschepen doorheen zijn gekomen.
Iran heeft de zeestraat al sinds het begin van de oorlog, eind februari, nagenoeg afgesloten. Deze week kwam daar een Amerikaanse blokkade bij voor schepen die van of naar Iraanse havens varen. Volgens de krijgsmacht worden daarvoor zeker twaalf schepen, meer dan honderd vliegtuigen en 10.000 militairen ingezet. Die lieten in de eerste 24 uur geen enkel schip door en stuurden er zes terug, stelt het commando op sociale media.
Uit scheepsdata blijkt dat zeker acht schepen door de zeestraat zijn gevaren, vergelijkbaar met de situatie voor de Amerikaanse blokkade. Mogelijk is sprake van een soort overgangsperiode.
Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft dinsdag met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio gesproken over de inzet van een aantal Europese en Aziatische landen om de Straat van Hormuz te beschermen. Daarbij is wel benadrukt dat er eerst een einde aan de vijandelijkheden moet komen, zei Berendsen na afloop van het gesprek tegen media.
Onder leiding van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk werkt een groep landen aan zo'n militaire inzet. De Amerikanen dringen aan snel met concrete toezeggingen te komen, zei NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte vorige week. Aan de internationale coalitie nemen inmiddels zo'n veertig landen deel.
Of Rubio begrip heeft voor de positie van Nederland en de andere betrokken landen om pas tot inzet over te gaan als er niet meer wordt gevochten, wilde Berendsen niet zeggen. De Amerikaanse president Donald Trump heeft herhaaldelijk uitgehaald naar zijn bondgenoten, omdat ze de Amerikanen niet helpen in hun oorlog met Iran die eind februari begon.
Volgens de Wall Street Journal zijn enkele Europese landen samen bezig met het opstellen van een plan om de Straat van Hormuz te openen nadat de vijandelijkheiden tussen Iran en de VS zijn afgelopen. De VS zou niet bij dat plan betrokken zijn, meldt de krant. (ANP)
Op de eerste dag van de Amerikaanse zeeblokkade van Iran zouden meerdere schepen afkomstig van Iraanse havens de Straat van Hormuz hebben doorkruist. Dat melden internationale media op gezag van onder meer energiedatabedrijf Kpler, dat wereldwijde olievrachten en energiehandel volgt. Het roept de vraag op in hoeverre de Amerikanen bereid zijn de scheepvaart door de zeestraat te blokkeren.
In een verklaring van eerder vandaag stelt het Amerikaanse leger dat in de eerste 24 uur na het ingaan van de blokkade, maandag om 16.00 uur Nederlands tijd, geen enkel schip de blokkade heeft weten te omzeilen. Zes commerciële schepen zouden gehoor hebben gegeven aan instructies van de VS om terug te varen naar de Iraanse haven waar ze vandaan kwamen. De blokkade geldt volgens de VS voor elk schip afkomstig van of onderweg naar een Iraanse haven.
Maar volgens gegevens van Kpler heeft onder meer het vrachtschip Christianna, dat vaart onder de vlag van Liberia, de Straat van Hormuz maandag rond 18.00 uur Nederlandse tijd gepasseerd. Dat deed het nadat een lading mais had gelost in de Iraanse haven van Bandar Imam Khomeini. De BBC schrijft op basis van trackingswebsite MarineTraffic dat het schip weer rechtsomkeert heeft gemaakt.
Een tweede vrachtschip, de Elpis, ging grofweg rond dezelfde tijd als de Christianna door de Straat van Hormuz. Het schip, dat methanol vervoert, kwam van de Iraanse haven van Bushehr. De VS hebben de Elpis op een sanctielijst geplaatst omdat het betrokken is bij de Iraanse oliehandel. Ook andere schepen die door de VS zijn gesanctioneerd zijn sinds gisteren door de zeestraat gevaren, schrijven onder meer CNN en The New York Times.
Het is moeilijk om de locatie en route van vrachtschepen definitief vast te stellen, omdat scheepvaartgegevens onregelmatigheden kunnen vertonen. Dat kan te maken hebben met onderbrekingen van het signaal van schepen of met het bewust uitzenden van valse signalen door schepen om volgsystemen te misleiden.
Thom Canters
Lees hier ook: De VS proberen Iran te dwarsbomen met een eigen zeeblokkade. Gaat dat lukken?
Israël en Libanon zijn tijdens het trilaterale overleg in Washington overeengekomen verdere ‘directe onderhandelingen’ in gang te zetten. Dat staat in een verklaring die het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken naar buiten heeft gebracht. De gesprekken zijn volgens de verklaring ‘productief’ verlopen.
De Amerikanen zeggen te hopen dat de verdere gesprekken tussen de twee landen, de eerste in decennia, kunnen leiden tot een ‘alomvattend vredesakkoord’. Waar en wanneer de onderhandelingen moeten plaatsvinden, moeten de betrokken partijen nog met elkaar afstemmen.
In de verklaring staan de reeds bekende standpunten van beide partijen: Israël wil dat Hezbollah ontwapend en ontmanteld wordt. De directe onderhandelingen moeten wat Israël betreft leiden tot een oplossing voor ‘alle openstaande kwesties’, zodat ‘duurzame vrede’ bereikt kan worden. De Libanese regering heeft volgens de verklaring gehamerd op de implementatie van het staakt-het-vuren dat in november 2024, tijdens de Gaza-oorlog, werd gesloten.
Het overleg tussen Israël en Libanon leek vooraf vooral symbolisch belangrijk te zijn, aangezien de twee landen nooit diplomatieke relaties met elkaar hebben aangeknoopt. Voor een mogelijk vredesakkoord moeten nog vele obstakels overwonnen worden. Zo heeft Hezbollah zich tegen het overleg gekeerd. De militie heeft nog niet gereageerd op de uitkomst ervan.
Thom Canters
Het eerste diplomatieke overleg tussen Israël en Libanon in ruim veertig jaar is geëindigd zonder een direct resultaat. Het Libanese persagentschap NNA meldt dat de gesprekken zo’n twee uur hebben geduurd. Op dit moment is het niet bekend of er een eventueel vervolg staat gepland.
‘Vandaag zijn we erachter gekomen dat we aan dezelfde kant staan’, zei de Israëlische ambassadeur in de VS Yechiel Leiter, die namens zijn land aan tafel zat. Hij stelde dat beide partijen ‘eensgezind’ zijn in hun wens om Libanon van Hezbollah te bevrijden. Het overleg is volgens hem onder meer gegaan over hoe er op de langere termijn een duidelijke grens tussen de twee landen kan worden afgesproken, iets wat nooit is gebeurd. Van Libanese zijde is er nog geen verklaring uitgegaan over de uitkomst van het gesprek.
De kans dat de gesprekken een staakt-het-vuren voor het huidige conflict zouden opleveren leken voorafgaand al laag, niet in de laatste plaats omdat aanwezigen de verwachtingen temperden. De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio, die de gesprekken tussen de Israëlische en Libanese ambassadeurs in de VS begeleidde, stelde bij aanvang al dat het om een proces van de lange adem zou gaan.
Rubio zei te hopen dat het overleg een ‘raamwerk’ biedt voor toekomstige onderhandelingen over een permanente oplossing voor de decennialange strijd tussen Israël en Libanon, die nooit formeel banden met elkaar hebben aangeknoopt.
De wensen van Israël en Libanon om de huidige geweldsgolf te beëindigen liggen ver uiteen. Israël wil dat Hezbollah ontwapend wordt, hoewel de Libanese regering daar niet direct toe in staat wordt geacht. Op zijn beurt wil Libanon een onmiddellijke gevechtspauze, maar Israël heeft laten blijken dat dat er vooralsnog niet in zit.
De afwezigheid van Hezbollah in Washington vormt een verdere belemmering op weg naar een eventueel staakt-het-vuren. De pro-Iraanse militante beweging heeft zich tegen het overleg gekeerd.
Thom Canters
In Washington zijn de gesprekken tussen Israël en Libanon over een staakt-het-vuren van start gegaan. Het gaat om het eerste directe diplomatieke overleg tussen de twee landen, die nooit formele relaties zijn aangegaan, in ruim veertig jaar. Namens Israël is de ambassadeur in de VS, Yechiel Leiter, aangeschoven. Tegenover hem zit de Libanese ambassadeur Nada Mouwad.
‘Dit is een historische kans’, zei de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio, die de gesprekken leidt, bij aanvang. ‘Alle ingewikkelde kwesties zullen in de komende zes uur niet meteen worden opgelost, maar we kunnen wel een begin maken.’ Hij sprak over een ‘proces’ dat langer dan één dag zal duren.
De gesprekken vinden plaats tegen de achtergrond van een maand van luchtaanvallen tussen Israël en Hezbollah. De Libanese militie, die in belangrijke mate wordt aangestuurd door Iran, zit echter niet aan tafel en heeft zich tegen de gesprekken gekeerd.
Het is dan ook de vraag wat het overleg direct kan opleveren. Libanon hamert op een gevechtspauze, maar vanuit Israël is te horen dat de aanvallen niet kunnen stoppen voordat Hezbollah onschadelijk is gemaakt. Israël wil dat de Libanese regering de militie ontwapent, maar dat lijkt door de relatieve zwakte van het staatsleger op dit moment niet mogelijk.
Ook vandaag hebben Libanese media melding gemaakt van Israëlische bombardementen op Zuid-Libanon. Hezbollah op zijn beurt zegt vandaag raketten te hebben afgevuurd op het noorden van Israël.
Thom Canters
Een dag nadat de Italiaanse premier Giorgia Meloni zich in ongewoon kritische bewoordingen heeft uitgelaten over Donald Trump, heeft de Amerikaanse president hard teruggeslagen. Tegen de Italiaanse krant Corriere della Sera zegt Trump ‘geschokt’ te zijn over dat Meloni de VS niet zou helpen in de oorlog tegen Iran.
De rechts-conservatieve Meloni geldt binnen Europa doorgaans als een van de regeringsleiders die het best door een deur kan met Trump. Maar de Amerikaanse leider blijkt niet gediend van de kritiek die Meloni op hem uitte vanwege zijn aanvallen op paus Leo. Meloni noemde de tirade van Trump over Leo, die zich herhaaldelijk heeft uitgesproken tegen de oorlog in Iran, gisteren ‘onacceptabel’.
Het is volgens Trump echter Meloni die zich onacceptabel opstelt. ‘Is zij eigenlijk wel populair? Ik kan het me niet voorstellen’, zegt hij tegen Corriere della Sera. ‘Ik dacht dat ze moed had, maar ik had het fout’. Trump beschuldigt Meloni ervan niet te willen helpen te voorkomen dat Iran een kernwapen krijgt. De VS zouden volgens hem het vuile werk moeten opknappen. ‘Ze is niet wie ik dacht dat ze was.’
Trump hekelt al langer de in zijn ogen gebrekkige steun die hij krijgt van Europese Navo-bondgenoten in de Iran-oorlog. Nadat Italië eind maart had geweigerd om Amerikaanse bommenwerpers onderweg naar Iran te laten landen op een basis in Sicilië, zei Trump dat hij sterk overweegt de VS terug te trekken uit de Navo.
Thom Canters
De Italiaanse regering heeft besloten een defensieovereenkomst met Israël niet langer automatisch te verlengen. Dat heeft premier Giorgia Meloni gezegd tijdens een bezoek aan een wijnfestival in Verona. Het gaat om een memorandum dat sinds 2005 van kracht is en iedere vijf jaar stilzwijgend wordt verlengd.
Na het uitbreken van de oorlog in Gaza kon Israël lange tijd rekenen op de onvoorwaardelijke steun van de rechtse regering van Meloni. Maar tweeënhalf jaar later vertoont de vriendschap serieuze barsten. Vorige week liep die een nieuwe knauw op na de Israëlische beschieting van een Italiaans konvooi in Libanon, dat deel uitmaakt van de VN-missie UNIFIL. Bij die aanval raakte niemand gewond, wel riep Italië de Israëlische ambassadeur op het matje.
Het opschorten van de bilaterale overeenkomst is een nieuwe stap in de bekoeling van de onderlinge banden. ‘Gezien de huidige situatie heeft de regering besloten de automatische verlenging van het defensieakkoord met Israël op te schorten’, verklaarde Meloni in Verona. Een bron bij het Italiaanse leger zegt tegen Reuters dat onder meer een einde komt aan de onderlinge samenwerking op het gebied van militaire trainingen.
Israël zelf bagatelliseert het effect van het opschorten van de overeenkomst. ‘We hebben geen veiligheidsovereenkomst met Italië, maar alleen een memorandum dat nooit enige concrete inhoud heeft gehad’, aldus een woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken tegen de Italiaanse krant Corriere della Sera.
Jasper Daams
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant