Ervaring, behendigheid, intuïtie, een goed fysiek gestel en een dito mentale kracht: het maakt Marianne Vos tot de succesvolle topsporter die ze is. Vlak voor haar 39ste verjaardag maakt ze zich op voor wéér een grote ronde.
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
Marianne Vos gaat nooit op trainingskamp, maar altijd op fietsvakantie. De fiets is al meer dan twintig jaar haar voornaamste werkattribuut, maar zelf zal ze fietsen nooit als een verplichting zien. Fietsen is bevrijding, het biedt avontuur. Het geeft zelfvertrouwen en houvast. Zondag gaat de zevendaagse Vuelta Femenina van start in Galicië, en Vos behoort tot de favorieten voor ritzeges.
‘Nou’, zei Visma-Lease a Bike-ploegleider Frans Maassen een paar weken geleden, voor de start van de Amstel Gold Race. ‘Dan volgend jaar maar, hè?’ Hij blikte terug op de week ervoor, toen Vos onder extra beladen omstandigheden – haar vader was kort daarvoor overleden – tweede was geworden in Parijs-Roubaix. Die legendarische klassieker is een van de weinige zeges die nog ontbreken op haar zo uitpuilende palmares.
Over anderhalve week wordt Vos 39. Ze wordt soms ‘veteraan’ genoemd – er is niemand met zo veel ervaring in het peloton als zij. Generatiegenoten zijn gestopt, rensters uit jongere generaties zijn er al mee opgehouden, maar Vos zinspeelt vooralsnog niet op het einde van haar carrière. Ja, het houdt een keer op, dat weet zij ook wel, maar dat is voor de toekomst. Er is nog meer te halen. Overwinningen, maar bovenal laat ze zich leiden door plezier.
Haar prestaties zijn ook absoluut geen reden om aan een pensioen te denken. Ze behoort nog steeds tot de top van het peloton. Als ze zondag van start gaat in Spanje, doet ze dat met goede herinneringen aan het jaar ervoor: van de zeven etappes in de Ronde van Spanje wist ze er een jaar geleden twee te winnen. Met overmacht tekende ze destijds voor de zege in het puntenklassement. Met Demi Vollering deelt ze bovendien het record aan meeste ritzeges in de geschiedenis van de Vuelta Femenina: zes.
Wat maakt Marianne Vos al zo lang zo goed?
Deels kan ze leunen op ervaring. In 2006, op haar 18de, trapte Vos naar haar eerste wereldtitel in het veldrijden. Datzelfde jaar pakte ze ook de wereldtitel op de weg. Er zouden in totaal nog twaalf wereldtitels volgen, in verschillende wielerdisciplines: op de weg, op de baan, in het veldrijden en, haar meest recente, op gravel in 2024.
Vos is daarnaast tweevoudig olympisch kampioen: in 2008 was ze de beste op de puntenkoers op de baan van Beijing, en in 2012 zegevierde ze op de weg in Londen.
Ze kan rekenen op haar intuïtie. In 2016 zei ze eens tegen de Volkskrant, terugblikkend op haar eerste olympische optreden, in 2008: ‘Ik was mezelf niet die wedstrijd, heb niet op intuïtie gekoerst.’ Ze ging destijds op de weg ten onder aan de druk. Maar vervolgens nam ze revanche op de baan, waar ze de olympische puntenkoers won. ‘In een trance werd ik kampioen.’
Ze heeft de sport zien veranderen. Het wielrennen had twintig jaar geleden een totaal ander speelveld dan nu. Elke grote wielerronde heeft inmiddels een meerdaagse variant voor de vrouwen; er zijn meer ploegen, er is meer geld, er zijn veel betere voorwaarden voor rensters.
Mede dankzij de inzet van Vos, al weigert ze steevast haar rol te groot te maken. Ze was niet de enige, zegt ze dan, die bij de grote bazen in het wielrennen pleitte voor meer erkenning, voor een deel van de schijnwerper die altijd maar op de mannen gericht stond.
Vos is al meer dan twintig jaar een boegbeeld dat niet met de vuist op tafel slaat. Een rol in de spotlights ontloopt ze zelf het liefst, tenzij het ten goede komt aan haar sport. Ploeggenoten haar wil opleggen: het gaat haar niet makkelijk af.
Maar tekenend was het telefoontje van ploeggenoot Pauline Ferrand-Prévot, daags na het overlijden van Vos’ vader. De Franse vedette, winnares in 2025, zou Parijs-Roubaix niet rijden. ‘Maar ik wil Marianne helpen om haar te ondersteunen’, vertelde ze de ploegleiding van Visma-Lease a Bike.
Vos werd tweede in Roubaix, waar ze zich na de finish voor excuseerde. Bij de afsluitende persconferentie zei Ferrand-Prévot onder andere tegen website Wielerflits: ‘Dat is Marianne. Ze excuseert zich vaak, ze is zo respectvol. Daarom zal ze voor mij altijd de beste wielrenster ter wereld blijven; ze is een geweldig persoon.’
Ooit was Vos een verlegen schoolmeisje. De fiets werd haar manier om uit te blinken, om zich toch te laten zien. Zonder fiets doe ik er niet toe, dacht ze lange tijd. Het duurde vervolgens jaren voordat ze zichzelf niet meer hard veroordeelde, maar kon denken: mwah, misschien mag ik er best wel zijn.
Op haar 5de kreeg ze haar eerste – te grote – racefiets, en op haar 8ste fietste ze haar eerste wedstrijd. Al kon ze niet tegen haar verlies en werd ze vaak boos op zichzelf, beleefd bleef ze altijd. Ze draaide haar hand niet om voor het idee van drie wedstrijden op een dag, in verschillende disciplines; maar dat vond haar vader, altijd bij elke wedstrijd aanwezig, net iets te gek.
Haar behendigheid op de fiets, jaloersmakend voor vele concurrenten, deed ze op door zo vroeg te beginnen, en door alle uren op moeilijke ondergronden in het veldrijden.
Vos beschikt daarnaast over een goed fysiek gestel. Haar lijf is uiterst geschikt voor het fietsen. Ze herstelt snel, vertelde ze de Volkskrant al eens. Ze is van nature geen pure klimmer, ze is geen échte tijdrijder, ze is niet de favoriet voor het eindklassement in de Vuelta Femenina. Wel is ze goed in korte, steile klimmetjes. En ze is bereid hard te trainen.
Maar ze kende ook fysieke tegenslag. Tot 2015 was Vos nagenoeg ongenaakbaar, maar toen raakte ze overtraind en zat ze noodgedwongen een periode opgebrand thuis. Stoppen als wielerprof zou op dat moment de makkelijkste weg zijn geweest; haar erelijst was al groots. Maar op die manier de sport vaarwel zeggen was haar eer te na, ze wilde terugkomen – wat uiteindelijk lukte.
In 2020 werd ze geopereerd aan een knik in haar bekkenslagader; een veelvoorkomende blessure onder wielrenners, als gevolg van de gebogen fietshouding. Vos kampte met krachtverlies in haar linkerbeen. In 2023 werd ze nogmaals geopereerd, voor de tweede keer aan hetzelfde been, want de klachten waren erger geworden. Die ingreep pakte goed uit.
Alle tegenslag maakte haar alleen maar mentaal sterker. Ze leerde in de afgelopen jaren meer in het moment te leven, in plaats van gehaast een nieuw doel te stellen. Door afstand te nemen van de koers kwam ze meer in balans; de mens Marianne Vos mag er ook zijn, ontdekte ze.
In een artikel in NRC in 2022 zei haar voormalig ploegleider Jeroen Blijlevens: ‘De intelligentie van een echte topsporter zit hem in leren waarom je de vorige keer verloor. Daar is Marianne supergoed in.’
Ervaring, behendigheid, intuïtie, haar fysieke gestel en haar mentale kracht: het maakt Vos tot de succesvolle topsporter die zich vlak voor haar 39ste verjaardag opmaakt voor weer een grote ronde. Maar boven alles telt haar liefde voor de koers, als belangrijkste drijfveer naar succes.
Een jaar geleden zat ze tijdens de Tour de France in het avondprogramma van de VRT. Daar werd ze gevraagd hoe ze zo lang zo succesvol kon zijn.
‘Je moet bezig zijn met wat je nu graag doet’, zei ze. ‘Er is altijd wel weer een stip aan de horizon. Mijn overwinningen in het verleden zijn prachtige herinneringen, maar in de koers van nu telt leeftijd niet. Gelukkig is er altijd weer iets om van te leren.’
Bij deze editie van de Vuelta Femenina (3 t/m 9 mei), die te boek staat als de zwaarste ooit, ontbreekt titelhouder Demi Vollering; zij verkiest de Giro d’Italia, later dit seizoen. De Vuelta van 2026 telt zeven etappes, met daarin meer hoogtemeters dan in de voorgaande editie: ruim 14.500, met op de slotdag een finish op de Angliru, de zwaarste beklimming van Spanje.
Een jaar geleden was de Nederlandse dominantie in Spanje groot: maar liefst zes van de zeven etappezeges gingen naar Nederlandse rensters. De groep favorieten voor de eindzege is dit jaar heel internationaal, met naast Anna van der Breggen en Pauline Ferrand-Prévot de Poolse Kasia Niewiadoma, de Spaanse Paula Blasi en de Belgische Lotte Kopecky.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant