Donald Trump houdt vol dat hij geen toestemming van het Amerikaanse Congres nodig heeft om de oorlog met Iran voort te zetten, maar eerdere presidenten hebben die goedkeuring in verschillende gevallen wél gevraagd. Volgens Trump hebben zijn voorgangers de wet uit 1973 die de oorlogsmacht van presidenten moet inperken "nooit gebruikt" en vinden zij die "totaal ongrondwettelijk". Juristen en de geschiedenis van recente Amerikaanse conflicten laten echter een veel gemengder beeld zien.
De zogeheten War Powers Resolution verplicht een president om binnen 60 dagen na het inzetten van Amerikaanse troepen in een gewapend conflict de operatie te beëindigen, tenzij het Congres instemt met voortzetting. Die wet kwam er in 1973 om de macht van president Richard Nixon te beperken tijdens de Vietnamoorlog. In de huidige Iran-oorlog liep die termijn af op de vrijdag die 60 dagen na 28 februari markeert, de datum waarop de regering het Congres formeel informeerde over luchtaanvallen op Teheran.
Trump en minister van Defensie Pete Hegseth stellen dat deze klok stil is komen te staan toen het huidige staakt-het-vuren inging. Dat roept de vraag op of een wapenstilstand meetelt voor de 60-dagentermijn of niet. Volgens deskundigen biedt de wet zelf geen steun voor het idee dat een "pauze" in de gevechten de verplichtingen uit de War Powers Resolution verandert, en blijft de president dus aan de oorspronkelijke termijn gebonden.
De praktijk van eerdere presidenten laat zien dat het Congres geregeld wél om toestemming werd gevraagd. Ronald Reagan kreeg in 1983 goedkeuring van het Congres om mariniers in Libanon te stationeren, nog binnen de 60-dagenperiode. George HW Bush vroeg in 1991 instemming voor de Golfoorlog, al vond hij die formeel niet nodig, en George W Bush liet zich machtigen voor de oorlogen in Afghanistan (2001) en Irak (2003).
Tegelijk zijn er ook duidelijke voorbeelden van presidenten die de wet omzeilden. Bill Clinton zette in 1999 een 78 dagen durende bombardementscampagne in Kosovo door zonder expliciete toestemming van het Congres, ondanks de 60-dagenlimiet. Barack Obama betoogde in 2011 dat de Amerikaanse rol in Libië niet als "vijandelijkheden" in de zin van de wet telde en zette de inzet langer dan twee maanden voort, in een NAVO-operatie die meer dan zeven maanden duurde.
Politicoloog en rechtsgeleerde David Schultz wijst erop dat het feit dat eerdere presidenten met de grenzen van de wet speelden, Trump niet automatisch in het gelijk stelt. "Trump heeft ons in een oorlog betrokken zonder enige steun van het Congres", zegt hij, en herinnert aan de angst van de Amerikaanse grondleggers voor een te sterke uitvoerende macht die oorlog voert zonder parlementaire rugdekking. Terwijl Trump benadrukt dat het conflict met Iran korter duurt dan oorlogen in Vietnam, Irak, Korea of de Tweede Wereldoorlog, blijft onduidelijk hoe en wanneer hij het wil beëindigen. Zoals Obama in 2014 over Afghanistan zei: "Het is moeilijker om oorlogen te beëindigen dan om ze te beginnen."
Donald Trump (Foto: Whitehouse.gov)
Source: Fok frontpage