De komende maanden worden er 5.000 Amerikaanse troepen teruggetrokken uit Duitsland. Een deel van hen gaat terug naar de Verenigde Staten, een ander deel wordt overgeplaatst. Toch houdt Washington een flinke troepenmacht in Europa. En Duitsland blijft een steunpilaar.
De Duitse minister van Defensie Boris Pistorius zegt dat de Amerikaanse troepenterugtrekking "te voorzien" was. Buitenlandminister Johann Wadephul zei eerder al dat de regering in Berlijn zich had voorbereid op het vertrek. De bewindsman was naar eigen zeggen "gelaten" onder het Amerikaanse besluit.
Veel Amerikaanse steunpunten in Duitsland zijn voor de VS zo onmisbaar dat ze niet in gevaar zullen komen, meent Wadephul. Denk aan de vliegbasis in Ramstein. Dat is de grootste Amerikaanse legerbasis in Europa waar al sinds 1952 troepen gestationeerd zijn. Maar ook het hoofdkwartier van de Amerikaanse troepen in Europa zit gevestigd in Duitsland, in Stuttgart. Ook het United States Africa Command (AFRICOM), verantwoordelijk voor operaties op het Afrikaanse continent, is in de Zuid-Duitse stad gevestigd.
Aan het einde van vorig jaar had de VS naar schatting zo'n 68.000 troepen in Europa, verspreid over negen zogenoemde U.S. Army garrisons (USAG's). Daarvan waren er 36.400 in Duitsland gestationeerd, waar het Amerikaanse leger vijf legerafdelingen heeft. De andere hoofdvestigingen van de USAG's zijn in België, Italië en Polen. Het USAG Black Sea is verspreid over locaties in Roemenië en Bulgarije.
Maar er zijn in veel meer Europese landen Amerikaanse militairen gestationeerd, waaronder in Nederland. De VS heeft namelijk 31 militaire bases en 19 militaire installaties in Europa.
De Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa is een overblijfsel van de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog die erop volgde. Kort na de overwinning op nazi-Duitsland had de VS volgens de Marshall Foundation zo'n 3 miljoen militairen op de been in het land.
Dat aantal werd vervolgens snel teruggebracht tot ongeveer 90.000 in het Amerikaanse bezettingsgebied in het zuiden van Duitsland. Die militairen moesten toezien op de ontmanteling van het nazi-regime.
Toen de Koude Oorlog ontstond en Duitsland in 1949 formeel uiteen viel in een Communistisch Oost-Duitsland en een kapitalistisch West-Duitsland, verschoof de aandacht van de VS naar tegenwicht bieden aan de toenmalige Sovjet-Unie.
In 1951 stond het aantal Amerikaanse troepen in Duitsland daarom alweer op 250.000. Daarmee was de toon voor de daarop volgende decennia gezet. De troepenmacht was dankzij de aanwas bovendien weer gevechtsklaar. Dat kon volgens de Marshall Foundation niet gezegd worden van de militairen in de eerste jaren na de oorlog.
Toen er een einde kwam aan de Koude Oorlog, Duitsland werd herenigd en de Sovjet-Unie uiteenviel, veranderde het dreigingsbeeld voor Europa. De vijand stond begin jaren negentig niet langer op de stoep. Toch bleven de Amerikaanse bases in Duitsland van belang vanwege de strategische ligging.
Een plek als de luchtmachtbasis Ramstein was een logistiek steunpunt voor de VS tijdens de Golfoorlog (1990-1991), de operaties in Somalië (1992-1995) en Iraqi Freedom (2003-2011). Ook tijdens het lopende conflict met Iran is basis volop gebruikt door het Amerikaanse leger.
Daarnaast wordt er op Ramstein veel informatie verwerkt die afkomstig is van verkenninsgdrones. Ook is de basis belangrijk voor de communicatie met aanvalsdrones en de aansturing ervan. "De VS heeft de luchtmachtbasis Ramstein keihard nodig", zegt defensie-expert Patrick Bolder van het Haags Centrum voor Strategische Studies.
Maar ook de andere plekken en installaties in Duitsland blijven volgens Bolder van belang. "Die bases zijn een randvoorwaarde voor de VS om in het Midden-Oosten actief te zijn". Met het terugtrekken van Amerikaanse troepen schiet president Donald Trump zich wat Bolder betreft dan ook in zijn eigen voet.
Daarnaast laat Trump met het terugtrekken van troepen opnieuw zien dat hij de veiligheid van Europa niet belangrijk vindt. Daarmee toont hij zich onbetrouwbaar en dat kan als een boemerang terugkomen bij Washington. "Het zorgt ervoor dat Europese landen meer aandacht zullen hebben voor de eigen defensie-industrie en op termijn minder spullen van de VS zullen kopen", zegt Bolder. Op dat punt kraakt het sowieso al.
Onder meer het Verenigd Koninkrijk, Polen, Litouwen en Estland zouden van Washington te horen hebben gekregen dat ze flink langer moeten wachten op reeds bestelde wapens en munitie, meldden de Financial Times en Reuters onlangs. Het Amerikaanse leger heeft in de oorlog met Iran zo veel verbruikt dat de eigen voorraden eerst aangevuld moeten worden.
Ook de NAVO beschouwt de Amerikaanse aftocht als een bevestiging van "de noodzaak voor Europa om meer te investeren in defensie en meer verantwoordelijkheid te nemen voor onze gezamenlijke veiligheid", zegt een woordvoerder.
Het nieuws van de Amerikaanse terugtrekking van troepen uit Duitsland kwam na een week waarin Trump openlijk ruziede met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Trump was boos omdat Merz kritiek had geuit op de Amerikaanse oorlog in Iran. Ook Italië en Spanje staan er niet goed op in Washington. Bolder sluit daarom niet uit dat ook daar op termijn troepen zullen worden weggehaald.
Source: Nu.nl algemeen