De Amerikaanse president Donald Trump ruziet met Duitsland en besluit 5.000 soldaten uit het land terug te trekken. De strafmaatregel is vooral een politiek drukmiddel.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa, in Duitsland in het bijzonder, is Trump al jaren een doorn in het oog. Als zakenman en later als president vroeg hij zich in sterke bewoordingen af waarom de VS, terwijl de Koude Oorlog al lang voorbij is, nog steeds miljarden moeten uitgeven om Europa te beschermen met tienduizenden militairen.
In 2020, maanden voor zijn vertrek uit het Witte Huis, voegde Trump voor het eerst de daad bij het woord door bijna 12 duizend soldaten uit Duitsland terug te trekken. Hiermee wilde hij ‘delinquent’ Duitsland, de economische grootmacht die volgens hem jaar in jaar uit te weinig aan defensie uitgaf, straffen. Berlijn en de rest van Europa reageerden geschokt. Tot hun grote opluchting werd de maatregel geschrapt door Joe Biden, die in 2021 het Witte Huis betrad.
Zo’n zes jaar later reageert Duitsland, waar eind 2025 ruim 36 duizend Amerikanen waren gelegerd, op minder hoge toon. Minister van Defensie Boris Pistorius benadrukte zaterdag dat de terugtrekking van de 5.000 soldaten was voorzien, dat Duitsland al fors meer uitgeeft aan defensie en dat Trumps besluit Europa juist moet aanmoedigen ‘om meer verantwoordelijkheid te nemen voor onze eigen veiligheid’.
Kortom: het is militair gezien niet het einde van de wereld.
In de praktijk betekent Trumps besluit dat een gevechtsbrigade van zo’n 3.500 soldaten Duitsland zal verlaten. De stationering later dit jaar in Duitsland van een bataljon gespecialiseerd in langeafstandsaanvallen, wordt geschrapt. Als de terugtrekking zijn beslag heeft gekregen, in zes maanden tot een jaar, zal het aantal Amerikaanse militairen in Duitsland nagenoeg op het niveau zijn van voor 2022. Biden besloot toen tot lichte uitbreiding vanwege de Oekraïne-oorlog.
De Amerikaanse legermacht in Duitsland, tijdens de Koude Oorlog zo’n 300 duizend man sterk, is de grootste van de VS in Europa. Eind vorig jaar waren er volgens het Pentagon zo’n 68 duizend Amerikanen permanent in Europa gelegerd, verspreid over 31 permanente bases en nog eens 19 militaire installaties in meer dan een dozijn landen. In werkelijkheid is het aantal militairen hoger, zo’n 86 duizend, als de roulerende eenheden worden meegerekend die worden uitgezonden voor missies en oefeningen in Europa.
Na Duitsland zijn de meeste soldaten gestationeerd in Italië, ruim 12 duizend, en het Verenigd Koninkrijk, waar zo’n 10 duizend soldaten zijn gelegerd. In Italië zijn de luchtmachtbasis Aviano, waar F-16’s zijn gestationeerd, en de luchtmachtbasis Sigonella op Sicilië van groot belang voor de Amerikanen. Sigonella wordt onder andere gebruikt als logistiek punt voor vluchten van transportvliegtuigen en tankers. In het Verenigd Koninkrijk doen RAF-bases dienst voor operaties van gevechtsvliegtuigen en zware bommenwerpers, zoals de B-52.
In Duitsland, waar Amerika’s grootste basis in Europa is gevestigd, zijn de Amerikaanse militairen verspreid over vijf garnizoenen. Hoe groot het belang is van de luchtmachtbasis Ramstein voor het Amerikaanse leger, bewees de Iran-oorlog. De basis werd door US Transportation Command, net als tijdens de oorlogen in Irak en Afghanistan, gebruikt om voorraden, munitie en militairen aan te voeren vanuit de VS.
Vanuit het Duitse Stuttgart opereren ook twee belangrijke Amerikaanse militaire onderdelen, European Command en Africa Command, die de militaire operaties in deze regio’s aansturen. Ook Amerika’s grootste legerhospitaal in Europa, Landstuhl, is in Duitsland gevestigd. Met C-17’s werden gewonde Amerikaanse militairen tijdens de Iran-oorlog in korte tijd naar Landstuhl overgebracht. In het Duitse Grafenwöhr ligt verder Amerika’s grootste militaire oefenterrein buiten de VS.
Omdat deze bases in Duitsland allemaal van groot belang zijn voor de operaties van de Amerikaanse landmacht en luchtmacht, zal Trump er niet over peinzen ze te sluiten om Duitsland te straffen. Sinds vorig jaar heeft het Congres ook een stokje gestoken voor al te drastische besluiten die de troepenmacht in Europa kunnen treffen.
Het aantal Amerikaanse militairen in Europa mag niet langer dan 45 dagen tot onder de 76 duizend worden teruggebracht, zo bepaalden de parlementariërs. Machtige Republikeinse parlementsleden, die tegen terugtrekking uit Europa zijn, steunden dit besluit – tot grote onvrede van Trump.
De president kan wel besluiten om kleine militaire eenheden terug te trekken uit andere landen waaraan hij zich stoort. Ook Spanje (3.814 militairen) en Italië moeten vrezen voor Trumps toorn, bleek eerder deze week tijdens een persmoment in het Witte Huis. Toen een journalist hem vroeg naar het verkleinen van de Amerikaanse aanwezigheid in die landen antwoordde hij: ‘Waarschijnlijk wel. Waarom zou ik dat niet doen? Italië is niet behulpzaam geweest, Spanje is verschrikkelijk geweest.’
Trump heeft al jaren een moeizame relatie met Spanje en de progressieve regering van Pedro Sánchez. In de Italiaanse premier Giorgia Meloni vond hij lang een medestander, maar de verhoudingen raakten verstoord toen zij het onlangs opnam voor de paus, die hij eerder fel bekritiseerde.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant