Vanaf nu kunnen een groot aantal Afrikaanse landen twee jaar lang exporteren naar China zonder invoerheffingen. De Chinese leider Xi Jinping beloofde 53 Afrikaanse landen in februari al vrijstelling via een zogeheten 0-heffingenbeleid.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
Dit is een uitbreiding van een ouder initiatief uit 2024 om de armste Afrikaanse landen meer toegang tot de Chinese markt te geven. In juni 2025 werd ook aan twintig grote Afrikaanse economieën vrijstelling van importbelasting en zogeheten ‘groene kanalen’ bij de Chinese douane voor Afrikaanse landbouwproducten beloofd. Eswatini, dat als enige Afrikaanse land Taiwan diplomatiek erkent, is uitgesloten van dit voorkeursbeleid.
China is al zestien jaar de grootste handelspartner van Afrika, vooral door de enorme hoeveelheden Chinese consumptiegoederen die naar het Afrikaanse continent gaan. Vorig jaar, toen de Amerikaanse president Donald Trump de wereldhandel op zijn kop zette met invoerheffingen, ving China de klap op door meer met landen in het mondiale zuiden te handelen. In het eerste half jaar van 2025 steeg de wederzijdse handel tussen China en Afrikaanse landen met 12,5 procent tot 134 miljard dollar.
Elk jaar kopen Afrikanen meer producten uit China, maar het aandeel van Afrikaanse producten op de Chinese markt blijft bescheiden. Het Afrikaanse continent maakt slechts 5,4 procent uit van de totale buitenlandse handel van China. China koopt er vooral ruwe grondstoffen, zoals ertsen en mineralen.
Afrika industrialiseert wel, overigens ook door toedoen van Chinese investeerders in Afrikaanse fabrieken, maar Afrikaanse fabrieksproducten maken weinig kans op de Chinese markt, omdat China die spullen zelf in overvloed maakt. Daarnaast heeft China strenge regels voor de import van landbouwproducten, waardoor deze Afrikaanse export-specialiteiten moeizaam tot de Chinese schappen doordringen.
Al verandert de vrijstelling weinig aan de scheef gegroeide handelsbalans, Afrikaanse landen zien toch voordelen. De aanzienlijke Chinese bureaucratie rond geïmporteerde landbouwproducten wordt minder ingewikkeld. Dat kan een steun in de rug zijn voor Afrikaanse boeren, al komen Afrikaanse goederen onder de nieuwe regels China niet zomaar belastingvrij binnen.
Daarvoor is alsnog een bilateraal handelsverdrag tussen een individueel Afrikaans land en Beijing nodig. Vandaar dat Afrikaanse regeringen zoals Kenia, Ghana en Zuid-Afrika de afgelopen maanden zulke overeenkomsten sloten met China.
De eerste container met belastingvrije Zuid-Afrikaanse appels is vrijdag in de Zuid-Chinese havenstad Shenzhen ingeklaard, aldus het Chinese staatspersbureau Xinhua. Voorheen golden voor Afrikaanse producten zoals avocado’s, citrusfruit, wijn en cacao importheffingen tussen de 8 en 30 procent.
Het besluit om de heffingen te schrappen wordt volgens de gespecialiseerde nieuwsbrief China Global South Project ingegeven door geopolitieke motieven. China, dat zich opstelt als hoeder van de internationale vrijhandel, riep tijdens de aankondiging van het schrappen van de heffingen ‘vooral de Verenigde Staten’ op om ‘terug te keren op het juiste pad’ en handelsgeschillen met overleg op te lossen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant