Europa weet niet echt hoeveel olie en gas er in de lidstaten liggen opgeslagen. De stand van de dag en het verbruik worden nergens bijgehouden. Informatie is sporadisch en bereikt de ministers pas als ze toevallig een bijeenkomst hebben over energie.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De stand van de olie- en gasvoorraden, en vooral die van vliegtuigbrandstof, is belangrijk geworden toen de Verenigde Staten en Israël Iran bombardeerden, en Iran als represaille de Straat van Hormuz afsloot. Hierdoor zijn de wereldwijde oliemarkt en de economie verstoord, maar hoe erg dat is, weet niemand. Europa baseert zijn verwachtingen op data uit januari, toen de voorraadtanks in de lidstaten nog voor 90 procent waren gevuld. Hoe het nu is, kunnen de lidstaten alleen maar raden.
De Europese lidstaten hebben een ‘strategische reserve’, maar niemand heeft overzicht over hoeveel daar al uit is gehaald. Politico citeert de CEO van de DHL-groep, Tobias Meyer, die zegt dat de transportgigant zicht heeft op mei en juni, ‘wat er daarna gebeurt is moeilijk te voorspellen. Er zijn strategische reserves, maar niemand weet hoeveel daar al uitgehaald is.’
Op Europees niveau wordt wel informatie gedeeld: ambtenaren komen daarvoor ‘regelmatig’ bij elkaar, en bedrijven geven ‘soms’ vrijwillig informatie over hun eigen voorraden, maar erg actueel is die informatie zelden. Als iemand, nu het erom gaat, wil weten wanneer bijvoorbeeld de vliegtuigbrandstof in Europa op is, dan blijkt dat niet te kunnen. Dat wordt nergens van dag tot dag bijgehouden.
De meest actuele data van het Europese statistisch bureau Eurostat dateren van januari. Toen hadden de meeste EU-landen hun tanks nog vol, maar hoeveel er sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran is verbruikt, weet niemand. Wanneer de brandstof op zal zijn, is eveneens een grote vraag.
Het gaat vermoedelijk hard. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, waarschuwde woensdag dat het conflict in Iran Europa 500 miljoen euro per dag kost aan extra energiekosten. Bovendien heeft de Amerikaanse president Donald Trump zijn staf gewaarschuwd dat het nog niet afgelopen is: de Amerikanen maken zich op voor een langdurige blokkade van de Straat van Hormuz, waar in vredestijd een vijfde van de wereldolieproductie doorheen gaat.
Ministers van Nederland, België en Spanje hebben de Europese Commissie gevraagd snel te komen met een systeem om een betrouwbare actuele stand en analyses van de olie- en gasvoorraden, en vooral van voorraden geraffineerde producten, te kunnen krijgen. Op die manier moeten de enorme lacunes in informatie worden ingevuld. Tot nu toe zijn de bijeenkomsten in Brussel en de oude gegevens van Eurostat de enige informatie die de lidstaten krijgen.
Brandstofvoorraden zijn niet eenvoudig te peilen. De olievoorraden zijn verspreid over ondergrondse opslag, enorme tankcomplexen in de havens, ronddobberende supertankers, depots bij vliegvelden en bij bedrijven. Vooral die commerciële partijen voelen er doorgaans weinig voor om te vertellen hoeveel olie ze in hun tanks hebben. Ze hoeven dat van de wet ook niet te doen. ‘We weten heel weinig over de markt’, zegt een anonieme ‘hoge ambtenaar’ tegen Politico.
Europa heeft het Internationaal Energieagentschap (IEA). Dat heeft vorige maand de uitgifte van 400 miljoen vaten olie uit de reserves gecoördineerd, maar ook dat agentschap kent de dagelijkse stand van de brandstof niet. Europa is een ‘informatiewoestijn’, heet het, vol blinde vlekken. Op verzoek van de lidstaten worden nu wel plannen gemaakt voor een ‘brandstof-observatorium’. De woordvoerder van de Europese Commissie, Anna-Kaisa Itkonen, waarschuwt echter dat dat er niet van de ene op de andere dag zal zijn: ‘We werken eraan’, zegt ze, ‘maar het is nog veel te vroeg om daar iets meer over te zeggen’.
Helemaal hopeloos is de situatie niet, laat Politico deskundige Ciaran Tyler zeggen. ‘Je moet alles met een korrel zout nemen’, zegt hij. Misschien kloppen de cijfers niet helemaal precies, ‘maar ze geven wel de juiste richting aan’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant