De oudste dochter (10) had een prijswinnend gedicht geschreven. Beter gezegd: ze was uitverkoren om met een paar anderen uit haar klas een gedicht voor te lezen bij een oorlogsmonument in de buurt. Andere basisscholen uit de buurt hadden ook een selectie gehouden. Het stikt in onze buurt in Amsterdam-Oost van de oorlogsmonumenten, ieder detail uit de Tweede Wereldoorlog is hier wel gevangen in steen of staal. Ze zijn hier gewoon beter dan gemiddeld in staat om te herinneren.
Ik was helaas niet bij de voorlees/herdenksessie, die stiekem ook weer een voorselectie was voor het echt herdenken op 4 mei, maar kreeg van andere ouders filmpjes toegestuurd. Ik zag een grote groep kinderen, leerkrachten en ouders met ernstige gezichten bij een oorlogsmonument. Ik zag mijn oudste dochter met gebogen hoofd naar voren komen. Ze droeg haar rode jas, ze werd ondersteund door een van haar beste vriendinnen die ook zeer ernstig keek. Alle sprekers mochten een ondersteunmaatje kiezen die hen zou begeleiden naar en van het spreekgestoelte. Daar stond ze dan. De schouders krom van de enorme last die erop rustte. Ik vond vooral dat ze haar tekst heel goed voorlas. Erg duidelijk, een prettige stem. Geen hapering, geen rood hoofd.
Wat kon ik daar op tienjarige leeftijd tegenover zetten? Weinig. Ik moest namens mijn klas op de Fredericusschool in Velp een voorbede doen in de kerk in de Emmastraat bij de begrafenis van pastor Sips. Twee zinnen. Ik zei ‘chips’ in plaats van Sips, waarna ik achter de microfoon de slappe lach kreeg, aangestoken door klasgenootjes die met rood aangelopen gezichten van het lachen in de kerkbanken voor me hingen. Ik kreeg van zuster Virgini na afloop iets wat mijn ouders destijds een oorvijg noemden, een aaiende klap in het gelaat.
Nee, dan mijn dochter.
Ze had het in haar toespraakje niet over oorlogsslachtoffers of ‘goed’ en ‘fout’, ze trok zich het lot van de oorlogsmonumenten aan. Het stikte ervan, maar iedereen liep ze maar voorbij zonder er ooit bij stil te staan. Ze vond het zielig voor de monumenten. Zo zichtbaar, zo bedoeld om de aandacht te vangen en dan zo genegeerd worden. Ze zei het niet met zoveel woorden, maar eigenlijk was het voor het desbetreffende monument een feestdag.
Helaas is er op 4 mei geen herdenking bij dat monument, ook dat nog. We twijfelen tussen De Dam en de kerk tegenover ons huis waar een lokale politica vorig jaar een toespraak hield waarin werkelijk alles aan elkaar werd geknoopt.