is chef-buitenland van de Volkskrant. Hiervoor schreef ze over Afrika, migratie en mondialisering.
Iraniërs beheersen het diplomatieke spel, in Washington overheerst amateurisme en hoogmoed.
De Iran-oorlog die Donald Trump roekeloos en ondoordacht is begonnen, zal wellicht – en hopelijk – tot een kentering in zijn presidentschap leiden. Ruim een jaar heeft de wereld zich moeten verhouden tot het ene ontwrichtende besluit voor de internationale rechtsorde na het andere; van handelsoorlogen, dreigen met de annexatie van Groenland en het ontvoeren van president Maduro tot het stopzetten van miljarden aan ontwikkelingsgeld en de oprichting van de krankzinnige ‘Vredesraad’ voor Gaza.
Nu beginnen Europese leiders zich eindelijk voorzichtig tegen Trump uit te spreken en nemen zij de toorn van de razend twitterende president op de koop toe. Vorige week was het de Duitse bondskanselier Friedrich Merz die het waagde om openlijk het gebrek aan strategie in de Iran-oorlog te problematiseren. Hierop besloot Trump eerdere dreigementen waar te maken en 5.000 militairen uit Duitsland terug te trekken. En er moeten er nog veel meer volgen, zo voegde hij er dit weekend woest aan toe.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Net als bij de meeste impulsieve acties en dreigementen van de Amerikaanse president is de ratio ver te zoeken achter het besluit om Amerikaanse militairen uit Europa weg te halen. De militaire bases in Duitsland zijn weliswaar een restant van de Koude Oorlog en onderdeel van het Europese veiligheidsschild, waarvan Trump al jaren fulmineert dat de Europeanen daar zelf meer voor moeten doen, maar dienen ook om de Amerikaanse militaire operaties elders in de wereld te faciliteren.
In Duitsland wordt dan ook nuchter gereageerd op Trumps nieuwste hang-up. De VS hebben Duitsland net zo hard nodig als omgekeerd. Bovendien gaat de afbouw van Amerikaanse troepen in Europa in tegen de wil van het Congres dat vorig jaar bepaalde dat het aantal soldaten op een vastgesteld minimum moet blijven. Daar heerst al veel ongenoegen over de oorlog in Iran waarover zij vooraf niet zijn geïnformeerd en nu dreigen ze opnieuw door Trumps radicale ‘minister van Oorlog’, Pete Hegseth, te worden gepasseerd.
Ondertussen wordt steeds meer duidelijk dat de VS geen exit-strategie hebben uit de oorlog. Een strategie of doel miste al bij de aanvang van de oorlog. Een regime-change zoals de aanjagers van de oorlog - Israël en de krachtige pro-Israëlische Amerikaanse- en Iraanse lobbymachines - hem beloofden, bleek een totale misrekening. De ‘totale vernietiging’ van nucleaire infrastructuur bleek eveneens een utopie. De Iraniërs laten zich ook niet uitroken door de Amerikaanse zeeblokkade maar zetten datzelfde zeewapen effectief in om de Amerikanen op de knieën te dwingen.
De vraag is dus hoe Trump straks denkt de overwinning te kunnen claimen. In het spel van armpje drukken brengen de Iraniërs decennia van kennis en diplomatieke ervaring mee, terwijl in Washington het amateurisme en de hoogmoed hoogtij vieren. Dat de Verenigde Staten zichzelf hiermee volstrekt ongeloofwaardig en onbetrouwbaar op het wereldtoneel maken wil er bij Trump en de zijnen nog niet in.
Maar mondiaal gezien is het isolement van de Verenigde Staten al in gang gezet. In Europa is het besef ingedaald dat de afhankelijkheid van de VS moet worden afgebouwd en dat er nieuwe bondgenootschappen moeten worden gesloten. De Amerikaanse hoogmoed speelt bovendien andere machtsblokken, waaronder China en Rusland, in de kaart; precies datgene wat Trump beloofde te voorkomen met zijn Make America Great Again-beweging.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant