Van plaquettes, beelden en sculpturen tot gedenkstenen, -muren of -banken: Nederland hecht nog altijd waarde aan plekken om slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Elk jaar worden tientallen nieuwe monumenten opgericht.
zijn datajournalisten van de Volkskrant.
Deze maandag herdenkt Nederland opnieuw de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere conflicten. Hoewel het aantal mensen dat die oorlog zelf heeft meegemaakt snel afneemt, vindt een ruime meerderheid van de bevolking de herdenking nog altijd belangrijk, bleek de afgelopen jaren uit onderzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.
De behoefte aan herdenken is ook terug te zien in het aantal oorlogsmonumenten dat in Nederland verrijst. Deze eeuw kwamen er elk jaar gemiddeld bijna 44 herdenkplaatsen bij, blijkt uit een database die het Comité bijhoudt. Elke tien jaar na de bevrijding van het zuiden (1944) of de rest van Nederland (1945) zijn piekjes te zien. Zo werden in 1995 maar liefst 161 nieuwe oorlogsmonumenten onthuld.
In de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog waren oorlogsmonumenten vooral gericht op de slachtoffers onder de burgerbevolking. Tot 1960 was ruim 40 procent van de nieuwe monumenten expliciet voor de herdenking van deze groep. Ook voor verzetsleden was de eerste decennia relatief veel aandacht.
Voor geallieerde militairen, die Nederland van nazi-Duitsland hebben bevrijd, was er de eerste jaren juist opvallend weinig aandacht. Sterker nog, tot de jaren zeventig waren monumenten vaker gericht op de militairen die in dienst van het Koninkrijk der Nederlanden hadden gevochten. De laatste decennia is die situatie omgedraaid.
De nieuwe oorlogsmonumenten worden verspreid over het land opgetuigd, blijkt uit de database van het Comité. In de eerste maanden van dit jaar verschenen in totaal acht nieuwe monumenten, in onder meer Doetinchem, Ellecom en Soest. Alleen in Flevoland verscheen recentelijk geen nieuw monument: het laatste, ter ere van een gesneuvelde Britse piloot, stamt uit 2021.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant