Het Russische leger heeft in april voor het eerst in bijna twee jaar meer terrein in Oekraïne verloren dan het won. Het nettoverlies van 116 vierkante kilometer bevestigt een trend van de afgelopen maanden: de bloedige Russische aanvallen leveren steeds minder terreinwinst op.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Dit blijkt uit een berekening van de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW), die de oorlog al sinds 2022 nauwgezet volgt. Tegelijkertijd betoogde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandag dat Rusland ‘niet meer zo sterk is als voorheen’.
Volgens hem zal deze zomer bepalend zijn voor het verdere verloop van de oorlog, mede ook door de succesvolle Oekraïense tegenaanvallen aan het front en de vele droneaanvallen diep in Rusland, onder andere op de oliesector. ‘Deze zomer zal het moment zijn waarop Poetin beslist wat hij vervolgens gaat doen: deze oorlog uitbreiden of de diplomatie opzoeken’, aldus Zelensky op een bijeenkomst in Armenië.
Hij wees ook op het besluit van het Kremlin om op de jaarlijkse 9 mei-parade in Moskou geen wapens te tonen. Zelensky: ‘Dit is de eerste keer in vele jaren dat ze zich de aanwezigheid van wapens bij de parade niet kunnen veroorloven. En Oekraïense drones kunnen deze parade ook nog eens aanvallen. Dit laat zien dat ze niet meer zo sterk zijn als voorheen.’
Volgens het ISW is de Russische opmars langs het meer dan 1.000 kilometer lange front sinds november vorig jaar gestaag afgenomen. Leverden de felle gevechten toen nog een netto terreinwinst op van bijna 576 vierkante kilometer, in januari was dat al geslonken tot 319 vierkante kilometer en in februari tot zo’n 123 vierkante kilometer. De laatste maand dat gebied op het Oekraïense leger werd veroverd, was maart: slechts 23 vierkante kilometer.
In de afgelopen zes maanden veroverden de Russische troepen volgens de militaire deskundigen van het ISW zo’n 1.443 vierkante kilometer, tegen iets meer dan 2.368 vierkante kilometer in dezelfde periode een jaar daarvoor. Tot nu toe werd dit jaar per dag slechts 2,9 vierkante kilometer ingenomen. Hiervoor moesten de Russische gevechtseenheden een hoge prijs betalen.
Volgens het Oekraïense leger werden zondag 1.120 Russen gedood of raakten ze gewond, een aantal dat dagelijks niet veel verschilt. De Britse en Amerikaanse inlichtingendiensten gaan ervan uit dat de Oekraïense cijfers over de Russische verliezen dicht bij de waarheid liggen. Oekraïne lijdt ook zware verliezen, met name door de Russische drone-en artillerieaanvallen, maar Kyiv meldt geen dagelijkse aantallen.
Behalve de Oekraïense tegenaanvallen op de grond, met name in het zuiden, spelen ook de middellange afstandsaanvallen met drones en raketten de Russen parten. Deze opgevoerde aanvallen op de Russische logistieke lijnen, troepenconcentraties en militair materieel hebben volgens het ISW de Russische opmars langs de gehele frontlinie belemmerd.
De blokkering in februari van het gebruik van Starlink, het satellietsysteem van Elon Musk, heeft de Russen ook geen goed gedaan bij hun massale aanvallen. De koudere en natte wintermaanden leidden volgens het ISW mogelijk ook tot vertraging van de Russische opmars. In maart en april breekt, door de overgang van het weer, ook nog het ‘modderseizoen’ aan waardoor gemechaniseerde eenheden moeilijk kunnen oprukken.
Een belangrijke test zullen mei en juni zijn, maanden waarin het Russische leger elk jaar de aanvallen opvoert als de grond droger is geworden. Het ISW is sceptisch, gezien de Oekraïense militaire druk op de Russen. ‘Het valt nog te bezien of dat ook nu het geval zal zijn in 2026’, aldus de denktank.
Ook de voormalige Amerikaanse Oekraïne-gezant, luitenant-generaal b.d. Keith Kellogg, betwijfelt of de Russen dit jaar nog flinke terreinwinst kunnen boeken. Hij prijst het Oekraïense leger. ‘Ze vechten erg goed’, aldus Kellogg, die tot eind vorig jaar president Donald Trumps gezant was, op Fox News. ‘Ik denk dat de Russen een probleem hebben en dat Poetin het gewoon niet wil toegeven. Maar hij heeft momenteel een probleem met Zelensky, in de zin van hoe de Oekraïners vechten.’
Kellogg betwijfelt met name of het Russische leger in staat is belangrijke doorbraken te forceren aan het front, zoals inname van de rest van de regio Donetsk. ‘Ik ben er geweest, het is een vesting’, aldus Kellogg. ‘Ik zou tegen de Russen willen zeggen: jullie winnen deze oorlog niet, jullie verliezen het. Mijn idee van winnen is dat je de Dnjepr bent overgestoken, in Charkiv bent en in Kyiv. Dat is je niet gelukt.’
De Russische hoofdstad Moskou is maandag het doelwit geweest van een Oekraïense droneaanval. Een drone sloeg in een groot flatgebouw in op zo’n 6 kilometer van het Kremlin.
De aanval kwam vijf dagen voor de jaarlijkse 9 mei-parade in de stad ter gelegenheid van de overwinning op nazi-Duitsland. De aanval laat opnieuw zien dat Oekraïne, ondanks de strenge veiligheidsmaatregelen, in staat is om in de Russische hoofdstad toe te slaan.
Volgens de autoriteiten vielen er geen slachtoffers bij de aanval. Wel liep het gebouw schade op. Volgens het Russische ministerie van Defensie werden er in de nacht van zondag op maandag 117 Oekraïnse drones neergehaald, waaronder een aantal in de regio Moskou.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant