Grondrechten Een tiener mag haar ongewenste zwangerschap na meer dan 30 weken afbreken, oordeelde het hooggerechtshof in India. „Voor arts en patiënt is dit een overweldigend complex dilemma.”
Zwangerschapsonderzoek in een kraamkliniek in Raichur, India.
Het besluit van het hooggerechtshof in New Delhi om het afbreken van een zwangerschap bij een vijftienjarige na dertig weken toe te staan, leidt tot veel discussie in India. Eind vorige week wees het hooggerechtshof een verzoek om dit besluit te herzien af. Het is onduidelijk of de zwangerschap inmiddels beëindigd is.
Het hooggerechtshof gaf eind april toestemming om de zwangerschap van de tiener te beëindigen in dit late stadium van de zwangerschap. Haar moeder was er in de 28e week achter gekomen dat haar dochter zwanger was doordat zij zwaarder was geworden rond haar middel. Volgens veel Indiase media is het meisje slachtoffer van verkrachting. De moeder die de zaak heeft aangespannen stelt dat de zwangerschap van haar dochter is voortgekomen uit vrijwillige seks met haar 17-jarige vriend.
In India is beëindiging van een zwangerschap net als in Nederland normaliter tot ongeveer 24 weken toegestaan omdat een baby daarna levensvatbaar kan zijn. Uitzonderingen worden gemaakt als de gezondheid van de moeder wordt bedreigd door de zwangerschap.
In eerste instantie werd het verzoek tot medische beëindiging in deze zaak afgewezen door een lagere rechter, toen het meisje 28 weken zwanger was. Die rechtbank ging mee in het advies van specialisten van medisch onderzoeksinstituut AIIMS in New Delhi, dat direct onder het ministerie van Volksgezondheid valt. Zij zagen na onderzoek van de tiener geen redenen om de zwangerschap te beëindigen. De moeder heeft aangevoerd dat haar dochter twee zelfmoordpogingen heeft ondernomen sinds ze weet had van de zwangerschap.
Het hooggerechtshof oordeelde anders in een arrest dat wordt omarmd door pro-abortusbewegingen. Bij het toestaan van het verzoek tot zwangerschapsafbreking stelde het hof dat „geen enkele rechtbank een vrouw — en zeker geen minderjarig kind — zou mogen dwingen een zwangerschap tegen haar uitdrukkelijke wil uit te dragen”. Volgens het hooggerechtshof zou dwang niet alleen haar autonomie aantasten, maar ook „ernstig mentaal, emotioneel en fysiek trauma veroorzaken” indien zij gedwongen wordt te bevallen.
In een herzieningsverzoek betoogden artsen van het medisch onderzoeksinstituut AIIMS in New Delhi dat beëindiging van de zwangerschap op dit moment meer risico’s voor de tiener in zich draagt dan het onder toezicht voltooien van de zwangerschap. Daarnaast stelde de advocaat namens het medisch centrum dat het „beëindigen van een zwangerschap in een vergevorderd stadium gelijkstaat aan het doden van een foetus”.
Het hof heeft bij de afwijzing van herzieningsverzoek betoogd dat het niet aan de medici is voor het meisje te beslissen en droeg hen op de ouders van het meisje goed voor te lichten zodat zij in haar belang een weloverwogen beslissing kunnen nemen.
De casus van dit meisje leidt tot veel discussie in India. Een gynaecoloog schreef naar de krant India Today: „Dit gaat niet om een beëindiging van een zwangerschap maar om een premature geboorte. Als dokter ben je getraind om levens te redden. (…) Ik heb in het verleden baby’s gered van wie de moeder 25 weken zwanger was. Dit is voor een arts en een patiënt een overweldigend complex dilemma, zowel ethisch als emotioneel”.
In november kreeg een eveneens vijftienjarig meisje uit de omgeving van Mumbai al toestemming van een regionale rechtbank om na 27 weken haar zwangerschap „medisch te laten beëindigen”. Zij was verkracht door een buurman.