Ondanks goede intenties bij alle betrokken partijen stappen Nederlanders maar mondjesmaat over op biologisch. Het is tijd dat de overheid haar ambities serieus gaat nemen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Hoewel het in alle opzichten beter is om meer biologisch te consumeren, neemt het marktaandeel in de supermarkten maar mondjesmaat toe, tot – volgens de laatste cijfers – een schamele 4 procent. Van een welvarend land als Nederland mag meer worden verwacht, zeker nu steeds duidelijker wordt welke schade de reguliere landbouw aanricht aan de natuur in Nederland.
Aan de goede intenties ligt het niet. De Nederlandse overheid wil dat in 2030 15 procent van het landbouwareaal biologisch is. De supermarkten hebben zich voorgenomen dat in 2030 60 procent van de verkochte eiwitten plantaardig moet zijn.
De ruimte voor biologisch in de supermarkten is de afgelopen jaren gegroeid. Zo heeft marktleider Albert Heijn uitgebreide schappen met vleesvervangers, die relatief groter zijn dan het marktaandeel.
Maar het is niet genoeg. Biologisch is nog steeds te duur. Uit een inventarisatie van de Consumentenbond bleek onlangs dat het prijsverschil tussen biologische en niet-biologische producten alleen maar is gegroeid. Biologisch is gemiddeld 66 procent duurder, twee jaar geleden was dat nog 48 procent. Dat verschil moet veel kleiner, om te voorkomen dat biologisch blijft voorbehouden aan mensen met goedgevulde portemonnees.
Ook de Autoriteit Consument en Markt (ACM), die waakt over eerlijke concurrentie, zit in de weg. Afspraken maken om de kiloknaller uit de schappen te weren, zijn daarom taboe. Zonder zulke afspraken blijft de verleiding om met vlees te stunten te groot. Jumbo kwam onlangs terug op zijn belofte om geen korting meer te geven op vlees.
Hoopvol is dat Lidl het goede voorbeeld blijft geven. De Duitse prijsvechter ontwikkelde zich in tien jaar tot de meest ethische supermarkt van Nederland. Of het nu gaat om duurzaamheid, gezonde voeding of mensenrechten, Lidl staat bovenaan. De belangrijkste boodschap is dat biologisch en duurzaam consumeren niet per se duurder hoeft te zijn. Besparen op energie en verpakkingsmaterialen leidt in principe tot lagere kosten, vleesvervangers zijn vaak goedkoper dan vlees.
Het geheim van Lidl is onder meer dat het zijn assortiment beperkt houdt, waardoor het de productieketen beter kan beheersen. Een ander geheim zijn de goede, langjarige afspraken die het met leveranciers maakt over een duurzame, natuurvriendelijke productie.
Minder concurrentie dus. Het zou goed zijn als de ACM, die maximale concurrentie blijft stimuleren, zich hiervan meer bewust wordt. Concurrentie leidt tot een lagere prijs, maar dat gaat bijna altijd ten koste van natuur en milieu.
Zelfs bij Lidl gaat het niet hard genoeg. Om de transitie naar biologisch vaart te geven, is meer hulp van de overheid nodig. Het begint met een gevoel van urgentie. Als over vier jaar inderdaad 15 procent van de landbouw in Nederland biologisch moet zijn, is er nog een hoop werk te doen. Om te beginnen moet de reguliere landbouw zwaarder worden belast vanwege de uitstoot van stikstof en het gebruik van bestrijdingsmiddelen. De biologische landbouw krijgt daardoor automatisch een concurrentievoordeel. Hopelijk helpt dat meer boeren om over te stappen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant