Mensen die uit principe willen stoppen met DigiD omdat het kabinet zijn contract met cloudbedrijf Solvinity verlengt, schieten vooral zichzelf in de voet. Een alternatief om in te loggen bij overheidsdiensten is er niet.
De contractverlenging met Solvinity wordt woensdag ondertekend. Tot die tijd kan het kabinet nog een andere keuze maken, al gaat niemand daar meer van uit.
Staatssecretaris Eric van der Burg schreef recent in een Kamerbrief dat hij het contract wel móét verlengen. Anders komen "de continuïteit en veiligheid van de dienstverlening van Logius in gevaar".
Overheidsdienst Logius is eigenaar van DigiD, het systeem waarmee je inlogt bij de overheid, verzekeraars en andere organisaties. Solvinity beheert het inlogsysteem voor Logius.
Binnenkort wordt Solvinity overgenomen door het Amerikaanse bedrijf Kyndryl. Dat wekt al lange tijd zorgen in de Tweede Kamer. Kamerleden en deskundigen zijn bang dat vertrouwelijke gegevens van burgers in handen kunnen vallen van Amerikaanse autoriteiten. Ook wordt gevreesd dat de VS onze dienstverlening via DigiD kan uitschakelen.
DigiD is niet verplicht. "Het is wel zo dat steeds meer overheidsorganisaties DigiD gebruiken voor de toegang tot hun online dienstverlening", meldt de Rijksoverheid.
Nederlandse burgers kunnen slechts tot op zekere hoogte zonder DigiD. "Je moet dan terug naar communicatie via brieven", zegt privacy- en ICT-expert Brenno de Winter. Belastingaangiftes en toeslagen moeten dan bijvoorbeeld allemaal via de post worden afgehandeld.
Mensen die écht principieel tegen de contractverlening met Solvinity zijn en van DigiD af willen om een punt te maken, kunnen het proberen. "Maar besef dat je jezelf het leven heel moeilijk maakt", zegt techexpert Bert Hubert.
Logius laat weten dat organisaties altijd een alternatief moeten bieden voor DigiD. "Ze moeten burgers ook op een andere, niet-digitale manier kunnen helpen. Bijvoorbeeld via papier, telefonisch of aan een balie", zegt een woordvoerder.
Het zou problemen geven als mensen massaal stoppen met DigiD en overstappen op fysieke of papieren dienstverlening. "Dat zou organisaties en systemen zwaar belasten", zegt de woordvoerder. "De huidige infrastructuur is daar qua capaciteit, doorlooptijden en kosten niet meer op ingericht."
Een alternatief inlogsysteem om tóch online zaken te doen met de overheid is er niet. Het is wel mogelijk om iemand te machtigen om in jouw plaats in te loggen. Maar daarmee verschuif je het probleem slechts, zegt Hubert.
De deskundige zegt dat Nederland de afgelopen zoveel aan DigiD heeft gehangen dat we er afhankelijk van zijn geworden. Juist daarom moet het veilig zijn, zegt hij. "Inloggen bij de overheid is belangrijk en zo'n systeem zelf beheren is niet supermoeilijk. Het liefst hou je dat als overheid helemaal in eigen hand. En toch besteden we het uit."
Hubert denkt dat het kabinet te lang heeft gewacht met het aanjagen van een nieuw alternatief in eigen beheer. "In november wisten we van de overname. Als we toen begonnen waren met een alternatief, was dat nu klaar geweest. Maar toen is besloten het aan te blijven kijken en dat heeft zes maanden geduurd, waardoor je nu te laat bent."
De situatie laat volgens De Winter zien dat Nederland geen controle heeft over zijn eigen technologie. "Dat is best heftig", zegt hij. "Het internet is nooit gebouwd met het idee om afhankelijk te zijn van één hardwareboer waardoor je geen kant meer op kan."
Wat de experts betreft gaat de overheid nu direct aan de slag om alsnog een eigen alternatief inlogsysteem te bouwen.
In Nederland en de Europese Unie wordt al langer gewerkt aan alternatieve digitale identificatie. Vanaf eind 2026 moeten lidstaten een eigen Europees inlogmiddel aanbieden. Met deze digitale portemonnee moet je bij allerlei websites, diensten en instanties kunnen inloggen, zonder gevoelige gegevens prijs te geven.
Het ministerie van Economische Zaken laat aan NU.nl weten dat Nederland het niet zla redden om voor het einde van dit jaar zo'n wallet aan te bieden.
Het is daarom ook onduidelijk of de digitale portefeuille een goed alternatief voor DigiD is. Dat ligt er helemaal aan hoe Nederland de techniek gaat inzetten, zegt Hubert. "In Duitsland hebben ze een ID-wallet die aan een Google-account is gekoppeld. Dan ben je dus niets opgeschoten, want dan zit je nóg in te loggen via een Amerikaans bedrijf."
Source: Nu.nl economisch