DEN HAAG - Voor het eerst in jaren staat de 86-jarige Eddy Boas weer voor zijn ouderlijk huis aan de Kraijenhoffstraat 39 in Den Haag. Het is de plek waar zijn leven abrupt veranderde. 'Hier werden we in september 1943 opgehaald', vertelt hij. 'Ik was drie jaar oud.' Kort daarna werd het gezin via kamp Westerbork gedeporteerd naar concentratiekamp Bergen-Belsen.
Boas was de jongste van een Joods gezin waarvan iedereen het concentratiekamp wist te overleven. Volgens documentatie van Yad Vashem, de Israëlische organisatie voor het herdenken van de Joodse slachtoffers van de Holocaust, is dat uitzonderlijk. Zover bekend is het het enige volledige gezin dat de concentratiekampen heeft overleefd.
Veertien maanden bracht het gezin door in Bergen-Belsen. 'Dat was de hel,' zegt Boas. 'De kans dat ik het overleefde was een op de zes miljoen.'
In het kamp wist het gezin zich staande te houden door vindingrijkheid en saamhorigheid. Zijn vader had werk waarbij hij iets meer voedsel kon bemachtigen, wat cruciaal bleek. Zijn moeder ruilde spullen om eten te krijgen voor haar kinderen. 'We overleefden als familie,' vertelt Boas. 'Dat is waarom ik hier nog ben.'
De impact van de oorlog is moeilijk te bevatten. Aan moederskant verloor Boas 26 familieleden, aan vaderskant 37. 'Ik heb nooit een grootvader, oom of neef gehad,' zegt hij. Veel herinneringen aan die tijd heeft hij niet, daarvoor was hij te jong. Maar de gevolgen waren levensbepalend.
Na de bevrijding keerde het gezin terug naar Den Haag, maar daar wachtte geen warm welkom. Hun huis bleek bezet en instanties boden nauwelijks hulp.
'De politie niet, de overheid niet, de gemeente niet,' vertelt Boas. Het gezin moest elders onderdak zoeken en begon opnieuw, onder moeilijke omstandigheden.
De nasleep van de oorlog eiste ook zijn tol. Zijn vader overleed in 1948, mede door de stress van de oorlog en de jaren erna. In 1954 besloot zijn moeder dat Europa geen veilige plek meer was om haar kinderen groot te brengen. Het gezin emigreerde naar Australië, waar Boas zijn leven opnieuw opbouwde.
Decennialang sprak Boas nauwelijks over de oorlog. Pas na de dood van zijn moeder begon hij zijn familiegeschiedenis op te schrijven. Dat resulteerde in het boek I'm not a victim, I am a survivor en de documentaire Reflections of Courage, waarin hij het verhaal van zijn familie vastlegt.
De documentaire was afgelopen zondag te zien in Pathé Buitenhof. Daarnaast sprak Boas op 4 mei tijdens de kinderdodenherdenking in Madurodam.
Boas zette zich ook in voor erkenning van het leed dat Joodse families na de oorlog is aangedaan, onder meer door bureaucratie en gebrek aan steun. Hij zocht contact met de Nederlandse overheid en kreeg aanvankelijk nul op rekwest. In 2020 bood premier Mark Rutte namens de regering de joodse gemeenschap alsnog officieel excuses aan voor het handelen tijdens en na de oorlog.
Voor Boas kwam die erkenning laat, maar niet te laat. Zijn levensverhaal, vastgelegd in boek en film, is bedoeld als blijvende herinnering. 'Ik doe dit voor mijn familie,' zegt hij. 'Zodat hun verhaal niet verloren gaat.'
Source: Omroep West Den Haag