De koers van het onlangs aan de Amsterdamse beurs genoteerde defensiebedrijf CSG is gekelderd. Een onderzoeksbureau, dat zelf profiteerde van de crash, concludeerde dat de vooruitzichten veel te rooskleurig zijn voorgesteld. CSG ontkent.
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
Eventjes was het Tsjechische defensiebedrijf CSG van de 33-jarige Michal Strnad een heuse hype. Na de aankondiging in januari dat het naar de Amsterdamse beurs zou gaan, buitelden beleggers over elkaar heen om een aandeel te bemachtigen, inclusief grote partijen als BlackRock en het staatsfonds van Qatar. Strnad luidde op 23 januari op Beursplein 5 de gong. Het aandeel steeg meteen van 25 naar 34 euro.
Strnad streek die dag 2,5 miljard euro op dankzij de verkoop van een deel van zijn aandelen. Maar hij hield 85 procent aan, wat hem in één klap tot de rijkste Europeaan onder de veertig maakte, met een vermogen van 37 miljard euro. Tevreden sneed hij op de beurs de taart aan.
Het was de grootste beursgang van een defensiebedrijf aller tijden. CSG, in 1995 als Excalibur Army opgericht door de vader van Strnad, een ijzerhandelaar die begon met het opkopen van oud-Sovjet-materieel, is onder leiding van junior uitgegroeid tot een consortium van honderd bedrijven die onder meer houwitzers en pantserwagens maken, met de in Oekraïne broodnodige artilleriegranaten als belangrijkste product.
In een analyse beschrijven bankiers van JPMorgan die de beursgang hebben begeleid likkebaardend de huidige geopolitieke spanningen en de veelbelovende vooruitzichten van het bedrijf, dat ‘op het juiste moment’ naar de beurs is gebracht. Dit, zo hoopt iedereen die instapt, is het nieuwe Rheinmetall. Dat was drie maanden geleden.
Was het te mooi om waar te zijn? Maandag publiceerde het Amerikaanse bureau Hunterbrook een onderzoek waarin het CSG ervan beticht de zaken te rooskleurig te hebben voorgesteld. Een onzekere munitie-order, een corruptieschandaal, ondoorzichtige banden met de politiek: al die zaken stonden niet in het prospectus van 728 pagina’s waarmee het bedrijf beleggers in januari paaide.
‘CSG doet nog steeds zaken als een post-Sovjet-conglomeraat in de schaduwwereld van Oost-Europese defensiemarkten’, schrijven de onderzoekers. ‘De praktijken waarop dit imperium is gestoeld, zullen nu veel scherper worden bekeken.’
Daarop stortte de koers met 20 procent in en werd de handel maandag even stilgelegd. Het aandeel bungelt nu rond 15 euro. De implosie heeft Hunterbrook overigens geen windeieren gelegd: ze speculeren op koersdalingen door het slechte nieuws dat ze zelf brengen.
Het grootste verwijt is dat CSG een enorme, maar nog niet concrete munitie-order van Slowakije als een ‘significant contract’ beschrijft dat ‘naar verwachting de toekomstige groei zal schragen’. De raamwerkovereenkomst die de Slowaakse defensieminister in december met CSG heeft getekend, leidt volgens de prospectus ‘zo goed als zeker’ tot daadwerkelijke bestellingen.
Die overeenkomst betreft tank- en artilleriegranaten ter waarde van 58 miljard euro over een periode van zeven jaar (te leveren door de joint venture ZVS, die voor de helft eigendom is van de Slowaakse staat en voor de helft van CSG). De granaten zouden niet alleen bedoeld zijn voor Slowakije zelf, maar ook voor andere Europese landen, waaronder Nederland.
Bij navraag blijken die andere landen echter geen belangstelling te hebben. ‘Dit is niet relevant voor Nederland’, zegt bijvoorbeeld een woordvoerder van het ministerie van Defensie tegen journalisten van het Slowaakse Ján Kuciak Investigative Center. ‘Wij hebben al een raamwerkovereenkomst met andere leveranciers.’
In een reactie stelt CSG dat de raamwerkovereenkomst een ‘open-einde-instrument’ is, en het gebrek aan formele bestellingen ‘standaardpraktijk’.
Ook zegt Hunterbrook dat CSG helemaal niet zoveel 155mm-artilleriegranaten kan maken als het bedrijf zelf beweert. Het zou vooral oude granaten opkopen, en die vervolgens aan Europese legers doorverkopen. Daar is op zich niets mis mee, behalve dat die voorraden binnenkort op zijn en CSG dan dus veel minder munitie kan verkopen dan het zegt.
In een reactie dinsdag schrijft CSG dat Hunterbrook de zaken te eenvoudig voorstelt, omdat het maar bij één productiefaciliteit de granatencapaciteit heeft geanalyseerd. ‘Componenten worden gemaakt in verschillende fabrieken in verschillende landen, en dan samengebracht bij assemblagelijnen in verschillende landen. (...) We herhalen dat we onze productie gaan opvoeren tot 1,1 miljoen granaten.’
Een derde dingetje is dat CSG in zijn prospectus niet heeft vermeld dat zijn Spaanse dochteronderneming FMG (ook een munitiefabrikant) vorig jaar wegens corruptieverdenkingen is uitgesloten van Navo-bestellingen, zoals werd ontdekt door Follow the Money. Daarvan zegt CSG dat dat voor de toekomstige omzet niet veel uitmaakt, omdat individuele Navo-landen nog wel gewoon bij FMG mogen bestellen.
‘CSG’s orderboek is goed gevuld en wordt geschraagd door robuuste vraag’, houdt het Nederlands-Tsjechische bedrijf vol.
In een reactie zegt de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten, die de prospectus in januari heeft goedgekeurd, dat ze niet kan ingaan op individuele bedrijven. ‘Maar als blijkt dat materiële informatie ontbreekt die volgens de wet wél in de prospectus had moeten staan, kan de AFM optreden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant