Recensie Taylor slaat zich halfverdoofd als een schim door zijn gevangenisleven. Tot hij, net als hij vervroegd kan worden vrijgelaten, in de jonge Dee een charismatische en levensgevaarlijke celgenoot krijgt.
Dee (Tom Blyth) in 'Wasteman'.
Wasteman. Cal McMau. Regie: Cal Met: Tom Blyth, David Jonsson, Neil Limpov. 90 min.
Te zien in de bioscoop.
Regisseur Cal McMau wil met zijn film de wereld veranderen, lees ik in de persmap bij zijn film Wasteman. Met name het Britse strafsysteem, nadat hij rauwe TikToks zag van gedetineerden die elkaar molesteren en daarover opscheppen. McMau was geschokt – geschokt! – en besloot een film te maken om dit onrecht aan de kaak te stellen. Wereldkundig te maken dat een plek voor rehabilitatie na vele bezuinigingsrondes is verworden tot een hel van traumatisering.
Genoteerd, en wat een lekker heftig gevangenisdrama is Wasteman zeg, als je tenminste houdt van dit bloedige en explosieve testosteron-genre waarin een (jonge)man moet zien te overleven tussen enge bendes en louche cipiers, geslepen tandenborstels en stukken zeep op de douchevloer. Gevangenisdrama’s zijn survivalfilms in allerlei smaken en combinaties: buddy movie (Papillon), man versus systeem (Cool Hand Luke), coming of age (Un prophète) of ontsnappingsfilm (The Shawshank Redemption, de populairste film op ’s werelds grootste filmsite IMDb). Het kan tragisch eindigen.
Wasteman is het verhaal van Taylor (David Jonsson), een tengere, timide schlemiel die dertien jaar achter de tralies belandde omdat hij per ongeluk twee scholieren vergiftigde met foute pillen die hij dealde om geld te verdienen voor zijn zoontje. Taylor beweegt zich met geloken blik en hangende schouders door de gevangenis. Hij werkt braaf in de keuken, knipt de zware jongens van zijn afdeling en doodt de tijd met hun pijnstillers: een schim van een man.
Net als Taylor in aanmerking komt voor vervroegde vrijlating, krijgt hij een nieuwe celgenoot. Dee (Tom Blyth) is jong, gewelddadig en arrogant en neemt de cel direct over met zijn bezittingen: pin-ups, snackrepen, spelcomputer. Zijn plan is ook de afdeling over te nemen met drugs die hij per drone laat bezorgen. Taylor laat zich inpakken door Dee’s welwillende alfa-gedrag, dope en kleine attenties. Maar hij raakt zo ongewild betrokken bij de oorlog tussen nieuwkomer en gevestigde orde, en wordt gedwongen partij te kiezen tussen pitbulls.
Zonder te streven naar originaliteit is Wasteman een genrefilm die bijna alles goed doet. Het script is een soepele drie-akter waarin je sympathie zich verplaatst terwijl de arme Taylor in een web van noodlottige complicaties wordt gezwachteld. De personages zijn geloofwaardig en charismatisch, met name de egocentrische, in zijn jongensachtige branie levensgevaarlijke Dee. De montage houdt de vaart erin, met heftige TikTok-clips die druk op de ketel houden als het iets te kalm wordt.
Of Wasteman de door de regisseur gewenste penitentiaire hervormingen stimuleert, waag ik te betwijfelen. Dit zijn geen ‘angels with dirty faces’ die zijn gebrutaliseerd door het systeem: het gezag is in Wasteman correct en machteloos. Dit gaat over een wetteloze onderwereld, een jungle waarin Taylor – als stand-in voor ons vreedzame burgers – zijn innerlijke roofdier moet vinden om te overleven. En na afloop denk je: wat een monsters. Deur op slot, sleutel weggooien.