Evelio Menjivar-Ayala (55) is de laatste die de Amerikaanse president Donald Trump had willen zien op een bisschopszetel in zijn land. Deze ooit illegale migrant uit El Salvador is een uitgesproken tegenstander van Trumps keiharde immigratiebeleid. Vrijdag benoemde paus Leo XIV hem tot bisschop in West-Virginia.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Nog geen jaar eerder had Menjivar-Ayala een vlammend opiniestuk geschreven tegen de angstaanjagende manier waarop de regering-Trump immigranten bang maakt en arresteert. Zijn stuk was een noodkreet, waarin hij bijna woedend de katholieken aansprak die werkeloos toezagen, of zelfs applaudisseerden als immigranten met geweld van de straat werden geplukt. ‘Zie je het leed van je buren niet? Snap je de pijn niet en de ellende en de zeer reële angst en spanning die deze onrechtvaardige regeringspraktijken teweegbrengen? Heeft je geweten daar geen last van? Hoe kun je je mond houden!?’
Later zou hij vertellen dat hij zijn inspiratie putte uit het leven van de legendarische aartsbisschop van San Savador, Oscar Romero. Deze bleef zich uitspreken zonder angst, tot de dag dat hij, in 1980, werd vermoord.
De nieuw-benoemde bisschop sprak ook in zijn opiniestuk van 2025 uit de grond van zijn hart. Hij wist wat de immigranten in de Verenigde Staten doormaakten. Hij was er zelf een: in 1990 zonder papieren in de kofferbak van een auto het land binnengesmokkeld en gebleven. Verblijfspapieren heeft hij inmiddels, maar de armoede die hij ontvluchtte, en de moeizame tocht naar de Verenigde Staten zijn hem bijgebleven.
Menjivar-Ayala is in 1970 geboren in Chalatenango in El Salvador, als vijfde van zeven kinderen. Toen hij 7 jaar was, brak de burgeroorlog in El Salvador uit en kwam zijn dorp in de vuurlijn te liggen. ‘Gemeenschappen werden in de steek gelaten, mensen vluchtten weg, lieten alles achter’, vertelt hij. Het zou een blijvende indruk op hem maken. Ook zijn eigen familie besloot weg te gaan, wat maar ternauwernood lukte: soldaten schoten op het vluchtende gezin, maar de kogels misten doel. Later werd een 13-jarig neefje doodgeschoten, wat een enorme schok was voor de jonge Evelio.
Het leven van het gezin was hard en arm. Daarom besloten Evelio en een van zijn broers naar Amerika te vertrekken. Zijn moeder bleef achter, zij bewerkte het land en brandde kaarsjes voor haar kinderen. Van haar leerde de bisschop eenvoud, en de liefde voor de natuur, zegt hij.
Drie keer probeerden de tieners de grens naar de Verenigde Staten over te steken. De eerste keer werd bij door Mexico naar Guatemala gedeporteerd. De tweede keer draaide de gids, de ‘coyote’, zich om en keerde terug naar El Salvador. De derde keer werd hij korte tijd gevangen gezet in Mexico, maar toen hij vrij was, begon hij, samen met zijn broer, onmiddellijk aan een barre tocht door de woestijn. Uiteindelijk werden ze in de kofferbak van een auto de grens over gesmokkeld en bereikten ze, in 1990, Los Angeles, met een rugzakje waarin wat kleren, en ‘vol met dromen’.
Evelio werkte in de bouw en als schoonmaker. In de avonduren haalde hij zijn middelbareschooldiploma. Hij zat als ongedocumenteerde immigrant altijd in de zenuwen, tot hij in 1995 besloot priester te worden. Twee jaar later was zijn verblijf gelegaliseerd, en kon hij voor het eerst naar El Salvador om zijn moeder en zijn familie te zien. Voor een man die zegt dat een simpel leven en een hechte familie de basis zijn van geluk, betekende dat alles.
Hij voltooide zijn studie in Rome en keerde terug naar de Verenigde Staten, waar hij in 2023 door toenmalig paus Franciscus werd benoemd tot hulpbisschop van Washington. Daarmee werd Evelio Menjivar-Ayala de eerste bisschop uit El Salvador in Amerika. Vrijdag kreeg hij van Leo XIV zijn eigen bisdom, en werd hij bisschop van Wheeling-Charleston in West-Virginia.
Tegelijk met de Salvadoraan benoemde Paus Leo vrijdag ook Robert Boxie III en Gary Studniewski tot bisschop: twee Amerikanen die net als Menjivar-Ayala, en net als paus Leo zelf, fel gekant zijn tegen de manier waarop Trumps regering en de agenten van ICE immigranten angst aanjagen.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant