De regering-Trump probeert zich te bemoeien met de Amerikaanse midterms, die op 3 november zullen plaatsvinden. Deskundigen vrezen dat het vertrouwen in de stembusgang niet alleen wordt ondermijnd door die pogingen, maar ook door de waarschuwingen ervoor.
De tussentijdse verkiezingen worden voornamelijk gerund onder de wetgeving van de staat waar de kiezer woont. President Donald Trump moedigde zijn Republikeinen begin februari aan om ze te "nationaliseren" onder toezicht van hun partij. Dat was een extreme proefballon, maar zijn regering probeert ook op allerlei andere manieren invloed uit te oefenen.
De Amerikaanse journalist David A. Graham houdt zijn oog momenteel vooral op beïnvloeding van lokale verkiezingsautoriteiten. "Trump heeft al laten zien dat hij bereid is om federale politiediensten en federale macht te gebruiken om verkiezingsfunctionarissen te intimideren en kiezers voor te bereiden op claims van kiesfraude."
De FBI viel eind januari bijvoorbeeld een verkiezingskantoor in Atlanta binnen. Documenten met betrekking tot de presidentsverkiezingen van 2020 werden in beslag genomen. "Zelfs Republikeinen in de staten reageren kritisch op dat soort raids", zegt Graham.
Ook elders krijgt de regering tegengas. "Toen Trump een paar weken geleden een decreet tekende waarin hij stelt dat de president macht over verkiezingen heeft, werd hij in feite genegeerd."
Trumps pogingen om stemmen per post (waarvan Democratische kiezers meer gebruikmaken) te beperken, zijn ook weinig succesvol gebleken. Vorig jaar kwam hij met een decreet met nieuwe regels voor staten. "Drie verschillende federale rechtbanken blokkeerden dat", zegt jurist David Becker, een specialist in het kiesrecht.
"Kort geleden beval de president ook dat er een landelijke lijst van kiezers moet komen en de posterijen geen stembiljetten mogen bezorgen aan mensen die daar niet op staan. Tegen dat decreet lopen nu vijf zaken in federale rechtbanken. Ik verwacht dat het voor eind juni wordt geblokkeerd."
Intussen probeert het landelijke ministerie van Justitie de staten te vertellen hoe ze hun kiezersregistratie moeten bijhouden. Het heeft tot nu toe 31 rechtszaken aangespannen. De zes zaken die al zijn behandeld werden verloren door de regering.
"Naarmate de president wanhopiger wordt omdat meer kiezers zich tegen hem keren, kan hij ingrepen overwegen die duidelijk onwettig zijn", zegt Becker. Hij verwacht niet dat iemand binnen de regering-Trump iets in de weg zal leggen. "In tegenstelling tot zijn eerste termijn, toen hij mensen om zich heen had die hun eed aan de grondwet serieus namen, heeft hij zich nu omringd met loyalisten."
Voor Graham is de grootste vraag of de president iets zal proberen op de verkiezingsdag of daarna. "Bijvoorbeeld door de Nationale Garde of de immigratiepolitie ICE in te zetten in steden of door stemmachines in beslag te nemen. Trump zegt te betreuren dat hij het niet heeft gedaan in 2020."
Becker betwijfelt of het zover komt. "ICE bij stembureaus? Dat gaat niet gebeuren. Er is een federale wet die dat een federaal misdrijf maakt. Duidelijker kan het niet. De staten zouden het verhinderen, net als elke rechter in de VS. Er zou een enorme politieke tegenreactie komen. Ik denk niet dat de president zich eraan wil wagen. Het zou mislukken."
Na de verkiezingsdag zou de regering-Trump zich volgens de jurist wel kunnen bemoeien met het tellen of het proces om de uitkomsten te checken en te bevestigen. Becker denkt dat zulke pogingen ook geen kans van slagen hebben, maar weet niet of dat Trump zal stoppen. "We weten dat hij zijn rol bij de verkiezingen niet begrijpt. Ik heb geen idee hoe, want die is heel duidelijk: de rol van de president is nul."
Becker heeft een rotsvast vertrouwen in de integriteit van het Amerikaanse kiesstelsel. "Maakt het Witte Huis zich zorgen over de midterms en heeft het signalen gegeven dat het van plan is die te beïnvloeden? Ja. Maar pogingen tot verkiezingsinmenging en geslaagde verkiezingsinmenging zijn twee verschillende dingen met een gapende kloof ertussen."
"Het is wel waar dat we nu moeten opletten voor sjoemelpogingen. Daardoor zal het meer werk kosten om simpelweg uit het verkiezingsproces te halen wat we altijd al kregen."
Graham is er wat minder gerust op. "Mijn grote zorg is dat Trump zal handelen en de rechtbanken worden gedwongen om te reageren. De president weet dat het juridische proces langzaam kan verlopen. Hij probeert dingen om te zien of hij ermee weg kan komen en hoe snel rechters hem stoppen. Of hij zo'n uitspraak zal respecteren is een open vraag."
Het is bekend dat Trump de kiezer graag vertelt dat verkiezingen een doorgestoken kaart zijn, vooral als hij ze verliest. Becker vreest dat de grote aandacht voor mogelijke verkiezingsinmenging door Trump óók kan leiden tot een verlies aan vertrouwen in het kiesstelsel.
"Vertel je kiezers dat stemmen gevaarlijk kan zijn of dat hun stem er uiteindelijk niet toe doet. Dan kunnen zij besluiten weg te blijven", zegt hij. "Het is nu al zo dat meer dan de helft van de kiesgerechtigden niet komt opdagen voor de midterms. Het opkomstrecord is 50 procent in 2018."
Graham herkent die aarzeling. "Het is een lastig parket voor journalisten en deskundigen. Zij moeten ervoor zorgen dat het publiek is voorbereid op bizarre gebeurtenissen en claims rond de midterms, maar niet in paniek raakt of het vertrouwen in het proces verliest."
Het eerste deel van die missie blijft voor hem wel belangrijk. "In de loop der jaren zeiden de experts die ik belde meestal tegen me: mensen moeten het systeem vertrouwen en kalm blijven. Als ik ze nu spreek, klinken ze een stuk bezorgder en ontbreken die geruststellingen."
Source: Nu.nl algemeen