Donald Pols verdient met zijn overstap van Milieudefensie naar Tata Steel geen kritiek, maar juist lof. Hij durft risico te nemen. Hij hangt zijn naam, zijn reputatie en zijn geloofwaardigheid aan het succes van de verduurzaming van de staalgigant.
Het nieuws gaat als een schokgolf door Nederland. Donald Pols, het gezicht van Milieudefensie, de man die Shell voor de rechter sleepte, de profeet van het groene geweten, stapt over naar Tata Steel. Zo weet hij de overstap te maken naar een van de grootste milieuvervuilers die ons land ooit heeft gekend. De aartsvijand. Het beest zelf.
Door Nederland waait dan ook een storm van verontwaardiging. Zakkenvuller en hypocriet, roepen mensen. Milieudefensie wil niets met hem te maken hebben. Het is een verrader, is wat je veel hoort. Het is illustratief voor de totaal losgezongen wereld waarin we leven. Donald Pols is geen verrader, maar een held.
Over de auteur
Jona van Loenen is schrijver en econoom.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De afgelopen decennia is er, godzijdank, veel meer aandacht voor het milieu gekomen. Alleen echte impact bleef beperkt. Het was vooral een professionele klasse van mensen die op veilige afstand – met een megafoon en een spandoek en een goed gefinancierd persbericht – rapporten schrijven, lezingen organiseren en uitleggen hoe het anders moet.
Dan neemt Donald Pols ineens de stap die niemand neemt, maar iedereen predikt: hij stapt naar binnen. Hij gaat zitten aan de tafel waar de besluiten vallen. Waar de investeringen worden goedgekeurd of afgekeurd. Waar de directie ’s ochtends vroeg de bepalende besluiten zal nemen. En wat gebeurt er? Iedereen is woedend. Donald Pols wordt als een verrader gezien.
Het fascinerende is dat uitgerekend de klimaatbeweging zelf de vooruitgang hiermee weet te verlammen. Sta je buiten te protesteren? Dan roepen ze dat je naïef bent, dat je mee moet doen, dat je de wereld moet begrijpen van binnenuit. Stap je vervolgens naar binnen? Met alle kennis, het netwerk, de reputatie en het morele gewicht van tien jaar frontlijnwerk, dan ben je plots een collaborateur. Het is een fuik zonder uitgang. Je mag van de klimaatbureaucratie óf buiten staan schreeuwen, óf niets.
Er bestaat een comfortabele illusie in activistisch Nederland: dat je handen schoon moeten blijven om het verschil te maken. Dat morele zuiverheid de motor is van verandering. Dat je, zodra je de vijand begrijpt, zelf de vijand bent geworden. Het is een romantische, zelfgenoegzame, veranderingsloze onzin. De geschiedenis wordt niet geschreven door mensen met schone handen. Ze wordt geschreven door mensen die zich met vuile handen in de machinekamer hebben vastgebeten en daar iets anders van hebben gemaakt.
Donald Pols besluit eindelijk de daad bij het woord te voegen. Dat is iemand die Shell voor de rechter heeft gesleept en weet dat verduurzaming afdwingbaar is, en die nu van binnenuit gaat bewijzen dat het ook vrijwillig kan. Donald Pols heeft Tata Steel jarenlang scherp gehouden. Nu kan Pols echt een vinger aan de ‘pols’ houden, niet als criticus van buiten, maar als iemand die de hartslag van het bedrijf dagelijks voelt. Die weet wanneer het ritme verslapt. Die van binnenuit kan ingrijpen voordat de patiënt weer in herhaling vervalt.
Dit is geen verraad, maar bewonderenswaardig. De enige mensen die werkelijk iets veranderen, zijn degenen die zelf de consequenties dragen van hun beslissingen. Dit doet Donald Pols. Hij durft risico te nemen. Hij hangt zijn naam, zijn reputatie en zijn geloofwaardigheid aan het succes van de verduurzaming van Tata Steel. Als het slaagt, heeft hij bewerkstelligd wat tien jaar rechtszaken nooit konden: een fossiele industriereus omgebouwd van binnenuit. Als het mislukt, is hij degene die door het slijk wordt gehaald.
De echte lafaard in dit verhaal is niet Donald Pols. De echte lafaards zijn de mensen die nu hun verontwaardiging typen, die nooit het risico nemen, die nooit de arena instappen, maar wel met groot gemak het oordeel vellen over degene die dat wel doet. De zaak-Donald Pols maakt één ding duidelijk: iedereen wil het probleem oplossen, tenzij de handel vuil gemaakt moet worden. Donald Pols heeft zijn handen jarenlang schoongehouden. Nu gaan ze schandalig vuil worden. En dat is hoog tijd.
Wat een bizarre stap van de voormalig directeur van Milieudefensie Donald Pols om uitgerekend bij Tata Steel aan de slag te gaan. Terecht is de milieuclub zwaar teleurgesteld. De beweegredenen van Pols zijn precies zoals je ze wel vaker leest, in andere contexten en bij andere instanties.
Wie herinnert zich nog de vurige verdediging van NSC (ja, die bestond een tijdje geleden nog) om met de PVV in zee te gaan? Dan zouden ze meer invloed kunnen uitoefenen en de beleidskoers kunnen ombuigen. De VVD, idem dito. En dat wás me toch een succes, dat kabinet! Wie met pek omgaat, wordt ermee besmeurd, zegt het spreekwoord. De opbrengst van dit soort twijfelachtige allianties is absoluut niet duidelijk of overtuigend.
Kijk maar naar de stroopsmeerderij bij Donald Trump door vele regeringsleiders en de Navo-top. Geen haarbreed geeft Trump toe en iedereen knikt en buigt.
Tata Steel snap ik wel: zij krijgen via Pols inside-informatie en strategieën van de milieulobby op een presenteerblaadje aangeboden en kunnen nu nóg meer de vermoorde onschuld spelen: ‘Zie je wel, we doen ons best, we hebben zelfs een Chief Officer Duurzaamheid!’
Meneer Pols, houd uw rug recht en meld uw nieuwe werkgever dat u zich bedacht heeft. Dat heet visie en betrouwbaarheid.
Lidwien Daniels, Wageningen
Dat Donald Pols met een stalen gezicht zijn overstap naar Tata Steel kan goed praten, maakt hem uiterst geschikt voor deze functie.
Arjan de Roon, Elst
Lachwekkend en beschamend tegelijk, de officiële persverklaringen van Donald Pols en Tata Steel. Maar het is klip en klaar dat dit gewoon een ‘Lyndon B. Johnsonnetje’ is. Tata heeft Pols liever in de tent naar buiten pissen dan buiten de tent naar binnen pissen.
Ad Heskes, Hoofddorp
Het Kapitaal overwint zelfs nog de meest geïdealiseerde opponent met zijn slimme tactiek: verleiden met een grote zak geld en vervolgens de opponent inkapselen. Ook Donald Pols is hier ingetrapt. Er zijn voorgangers geweest uit linkse hoek die eerder bezweken voor deze tactiek: Wim Kok en Jolande Sap zijn namen die mij nu even te binnen schieten.
Beiden bezweken voor de aantrekkelijke buidel met geld die in het verschiet lag van lidmaatschap van een of meerdere commissariaten. Van hun linkse stem daarna nooit meer wat gehoord. De mens is nu eenmaal een vrij zwak wezen, zeker als het om materiële verleidingen gaat.
Maaike van Gilst, Dieren
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant