Asielopvang Meer dan zevenduizend kinderen slapen in een gymzaal, leegstaand kantoor, schip of hotel. Het COA wijst naar de spreidingswet als de manier waarop ze de afhankelijkheid van noodopvang locaties kunnen afbouwen.
In de vroege ochtend verzamelen de eerste vluchtelingen zich voor de ingang van het COA aanmeldcentrum op het asielcomplex in Ter Apel, september 2022.
Het aantal kinderen in de noodopvang is sinds 2022 verdriedubbeld, dat blijkt uit cijfers die het Kinderrechtencollectief opvroeg bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en deelde met Trouw. Momenteel verblijven er 7.019 kinderen in noodopvanglocaties, in juli 2022 waren dat er 2.282.
Kinderen moeten hierdoor in een gymzaal, leegstaand kantoor, schip of hotel slapen. Op de eigen website schrijft het COA dat de tijdelijke opvanglocaties „vaak een lager kwaliteits- en voorzieningenniveau” hebben. In totaal verblijft bijna de helft van asielzoekers in Nederland in een noodopvang.
„Er is te weinig gezondheidszorg, te weinig privacy en het is niet veilig”, zegt voorzitter van het Kinderrechtencollectief Marc Dullaert woensdag tegen de NOS. „In sporthallen slapen kinderen bijvoorbeeld achter schermen en ze kunnen alles horen. Het licht blijft lang aan, er is geen toezicht en er zijn te weinig toiletten.” In 2022 riep ook het Kinderrechtencomité van de Verenigde Naties Nederland op de situatie van kinderen in noodopvang te verbeteren.
De stijging van het aantal kinderen in noodopvang vond plaats ondanks herhaaldelijke oproepen van de Tweede Kamer aan kabinetten om de afhankelijkheid van noodopvanglocaties af te bouwen. Vorig jaar werd bovendien door de Tweede Kamer een wet aangenomen om de omstandigheden voor kinderen in opvanglocaties te verbeteren.
Het COA wijst naar de spreidingswet als de manier waarop ze de afhankelijkheid van noodopvang locaties kunnen afbouwen. Deze wet trad in 2024 in werking en verplicht gemeenten om opvangplaatsen te realiseren. Maar in cijfers die NRC in januari opvroeg bij het COA blijkt dat slechts vier van de tien gemeenten aan de spreidingswet voldoen.
Wat niet hielp was dat het kabinet-Schoof de wet probeerde in te trekken voordat hij effectief kon worden toegepast. Zo ver kwam het niet. Bovendien is de huidige asielminister Bart van den Brink (CDA) inmiddels weer begonnen met gemeenten onder druk te zetten om opvangplekken te creëren. Vorige maand zei hij tegen Nieuwsuur bereid te zijn hierbij „uiteindelijk” over te gaan tot dwang.
Een aantal gemeenten die de afgelopen tijd wel nieuwe opvangplekken wilden openen, zoals Loosdrecht en IJsselstein, werden geconfronteerd met protesten en rellen. Sommige raddraaiers kwamen van ver buiten die gemeenten. Een 34-jarige man uit het Twentse Ermelo werd veroordeeld tot zes weken cel, waarvan twee weken voorwaardelijk, voor het vernielen van het gemeentehuis in Loosdrecht, ruim 50 kilometer van zijn woonplaats vandaan. Ook in IJsselstein werden afgelopen weekend bakstenen door de ruiten van het gemeentehuis gegooid. Voor zover bekend werd niemand opgepakt.