Met A Useful Ghost maakte de Thaise cineast Ratchapoom Boonbunchachoke een vrijgevochten, maatschappijkritische horrorkomedie met in de hoofdrol bezeten huishoudelijke apparaten.
schrijft voor de Volkskrant over film, met speciale aandacht voor filmmuziek en horror.
Dat gehoest, midden in de nacht: het kan niet anders of het komt uit de onlangs aangeschafte stofzuiger. Die conclusie trekt een van de hoofdpersonages van de Thaise komedie/satire/sf/horrorfilm A Useful Ghost, wanneer hij wakker schrikt en ziet dat het eerder opgezogen stof weer op de vloer van de woning ligt. Alsof de stofzuiger een astmatische aanval heeft gehad.
Academic Ladyboy, zoals de stofzuigerklant zichzelf noemt, ontdekt al gauw dat het anders zit. Volgens de extreem kwiek opduikende reparateur komt het ding uit een behekste fabriek. Sinds een arbeider ter plekke is bezweken aan de slechte werkomstandigheden, nemen diens geest en die van andere gestorvenen bezit van de aldaar geproduceerde apparaten.
Cineast Ratchapoom Boonbunchachoke maakt het in zijn fraai vormgegeven speelfilmdebuut allemaal even bizar als logisch. De dialoog wordt net zo droog opgediend als dat het kleurenpalet afgemeten bont is. Hoe vaker A Useful Ghost (‘Pee chai dai ka’) komt met hoestende, pratende en uit zichzelf bewegende stofzuigers (en andere huishoudelijke apparaten), hoe gewoner het lijkt. Al zal niet iedere toeschouwer even makkelijk kunnen wennen aan de vrijzinnige, gemoedelijk absurdistische toon van de film, die op het filmfestival van Cannes de grote prijs won binnen het La Semaine de la Critique-programma.
De frisse, opgeruimde stijl camoufleert lange tijd hoe kritisch, woedend en wraakzuchtig de film is. Ratchapoom en coscenarist Geoffroy Grison verwijzen steeds nadrukkelijker naar de recente politieke geschiedenis van Thailand, en dan vooral naar de in een bloedbad geëindigde protesten van 2010. Ook de geesten van de destijds door het leger gedode demonstranten willen worden gehoord.
De eigenlijke hoofdpersonages van de als raamvertelling opgezette film zijn fabrieksdirecteur Suman (Apasiri Nitibhon), haar zoon March (Wisarut Himmarat) en diens overleden echtgenote Nat (Davika Hoorne), die eveneens terugkeert als een (zeer elegante) stofzuiger. Zo kunnen zij en March weer samen zijn, zolang de heerszuchtige Suman dat toelaat.
Nadat het scenario allerlei Eternal Sunshine of the Spotless Mind-achtige kronkelwegen heeft afgelegd, blijkt Nat de bruikbare geest uit de titel. In dienst van Suman en een manipulatieve minister dringt ze de dromen van dissidenten binnen om hun verzet te breken.
Een geest als spectrale surveillancetechniek: in A Useful Ghost is dat simpelweg het zoveelste machtsmiddel waarmee de elite elke kritische stem tot zwijgen probeert te brengen. Wat een heerlijke genoegdoening als ook dát niet meer werkt, en de airconditioners en luchtontvochtigers de boel overnemen.
Komedie
★★★★☆
Regie Ratchapoom Boonbunchachoke
Met Apasiri Nitibhon, Wisarut Himmarat, Davika Hoorne, Wisarut Homhuan
130 min., in 36 zalen / op Picl.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant