In 1980 was de nieuwe tv-zender CNN de eerste die 24 uur per dag nieuws uitzond. Oprichter Ted Turner, die woensdag op 87-jarige leeftijd overleed, zag een behoefte en bouwde een media-imperium om eraan te voldoen.
is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
De ‘Chicken Noodle Network’ werd nieuwszender CNN bij de lancering in 1980 nog spottend genoemd door andere Amerikaanse omroepen. Dacht deze beginneling werkelijk de concurrentiestrijd in de Amerikaanse tv-wereld, waar met het mes tussen de tanden om kijkers wordt gestreden, te kunnen winnen door – een unicum in die tijd – 24 uur per dag het nieuws te verslaan?
Inmiddels zijn we bijna een halve eeuw verder en vormt de nieuwszender een stevig en niet weg te denken bastion in het mondiale nieuws-ecosysteem. Van piepklein tv-zendertje met 35 medewerkers groeide CNN uit tot een media-imperium, met meerdere tv-kanalen en zelfs sportclubs, en is het goed voor een miljardenomzet. Over 2026 wordt een winst verwacht van 600 miljoen dollar. Ook de anchors die voor CNN werken of hebben gewerkt zijn wereldwijd bekend: van Christiane Amanpour tot Wolf Blitzer en Jake Tapper.
Ted Turner heet de man achter dit mediasprookje, een kleurrijke mediamagnaat, sportfanaat, en filantroop. Op woensdag 6 mei overleed hij op 87-jarige leeftijd op zijn boerderij in Florida.
Turners inzet om CNN van de grond te krijgen, leest als het klassieke verhaal van de Amerikaanse ondernemer. Veel ambitie, nauwelijks middelen, maar gezegend met het onuitputtelijk doorzettingsvermogen waarmee het onmogelijke toch mogelijk gemaakt kan worden.
In de jaren zeventig was Turner een mid-dertiger, erfgenaam van reclamebureau Turner Outdoor Advertising, een miljoenenbedrijf gespecialiseerd in buitenreclame, en eigenaar van kleine, lokale radio- en tv-zenders.
Turners uitstap naar de tv-wereld was uit noodzaak geboren, vanwege strenger wordende regelgeving rondom buitenreclame, en het groeiende belang van tv-reclame. Om de kijkersaantallen op te krikken, en daarmee ook de aantrekkelijkheid van zijn tv-zenders voor adverteerders te vergroten, kocht Turner de honkbalclub Atlanta Braves op, inclusief de uitzendrechten voor wedstrijden.
Het idee om zijn ambities in de tv-wereld verder uit te rollen, werd deels gedreven door Turners eigen frustratie over de vaste tijdstippen waarop grote tv-zenders hun nieuwsbulletins uitzonden. Als workaholic was Turner zelden voor acht uur ’s avonds thuis, een tijdstip waarop de meeste journaals al waren uitgezonden en hij verstoken bleef van het laatste binnen- en buitenlandse nieuws. Hij besefte dat er meer mensen zoals hij moesten zijn, mensen die vanwege hun werktijden van nieuwsuitzendingen verstoken bleven.
Om aan startkapitaal voor een nieuwszender te komen, verkocht Turner een van zijn lokale tv-zenders voor 20 miljoen dollar. Met dat geld kocht hij onder meer een verlaten en deels vervallen countryclub in Atlanta, ver weg van de mediacentra in New York en Washington, en toverde het krakkemikkige gebouw om tot redactieruimte.
De fitnesszaal en de kleedkamers werden verbouwd tot tv-studio’s en Turner nam een klein team van journalisten aan. De grootste journalistieke naam in dit gezelschap was Daniel Schorr, die daarvoor twee decennia bij het grotere CBS had gewerkt, en die werd aangetrokken om van de nieuwe tv-zender een serieus journalistiek bedrijf te maken.
Alles leek eind 1979 in gereedheid om van start te gaan. Totdat opeens bleek dat de satelliet die het signaal van CNN moest doorgeven spoorloos was verdwenen in de ruimte. Turner klaagde de commerciële uitbater van de satelliet aan en wist voor elkaar te krijgen dat CNN op 1 juni 1980, via een andere satelliet, alsnog in de ether kwam.
Makkelijk waren die eerste jaren niet voor CNN. De zender schreef dieprode cijfers. Wel wist CNN gestaag een degelijke journalistieke reputatie op te bouwen met uitstekende verslaggeving over binnenlands en buitenlands nieuws. De voordelen van een 24 uursnieuwscyclus werden al in het eerste jaar duidelijk, toen CNN kijkers wist te trekken met continue verslaggeving over een grote brand in het MGM Grand Hotel in Las Vegas.
Ook werden analisten als Lou Dobbs en Larry King aan het personeelsbestand toegevoegd, mannen die het nieuws voor de kijker moesten duiden.
De internationale doorbraak voor CNN volgde in 1991, toen de uitzendingen maandenlang volledig in het teken stonden van de Golfoorlog. Iconisch zijn de beelden van de vorig jaar overleden CNN-presentator Peter Arnett, live verslag brengend vanuit Bagdad. CNN werd voor miljoenen mensen wereldwijd het ongefilterde venster op de belangrijkste gebeurtenissen van die tijd.
Maar voor Turner bleef het niet alleen bij CNN. Zijn bedrijf, inmiddels Turner Broadcasting System geheten, groeide in de jaren tachtig en negentig uit tot een enorm concern, met meerdere succesvolle tv-zenders, sportclubs en lucratieve filmstudio’s. In 1996 besloot Turner zijn levenswerk te verzilveren en verkocht hij zijn bedrijf voor enkele miljarden aan het nog grotere mediabedrijf Time Warner.
Later zou Turner de verkoop betreuren. De nieuwe eigenaren van CNN zaten niet op Turners bemoeienissen met de zender te wachten en werkten hem langzaam uit het bedrijf. ‘Mijn fout was dat ik de controle over het bedrijf verloor.’
Turner zou zijn nieuw vergaarde fortuin aanwenden voor verschillende filantropische projecten, onder meer op het gebied van milieubescherming en het terugdringen van kernwapens. In 2018 maakte Turner bekend dat hij leed aan Lewy body dementie, een progressieve hersenziekte.
Als jongeman kreeg Turner verschillende tragedies voor zijn kiezen. Hij verloor een zus en toen hij 24 was, pleegde zijn vader suïcide.
In 1998 richtte hij de United Nations Foundation op, een liefdadigheidsorganisatie die zich onder meer inzet voor vluchtelingen. Hij gaf 1 miljard dollar van zijn eigen vermogen weg aan de organisatie.
Turner trouwde drie keer. Zijn laatste vrouw was actrice Jane Fonda, met wie hij tussen 1991 en 2001 getrouwd was.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant