Timmy de bultrug
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
‘Go Willy, go”, was het devies dat de orka kreeg vlak voordat hij een reuzensprong moest wagen over een aantal rotsblokken om daarna de zee in te zwemmen. De orka luisterde, sprong en spoot een afscheidsgroet aan zijn soulmate Jesse, die hem had gered van een uitdrogingsdood. Iedereen zou wel een Willy uit de film Free Willy in zijn leven willen hebben. Niet alleen om een orka te aaien, maar vooral om daarna als held door het leven te kunnen gaan.
Het is ongetwijfeld deels dat sentiment geweest waarom fans langs het Duitse eiland Poel bultrug Timmy stonden toe te juichen in een poging de walvis te stimuleren in beweging te komen. IJdele hoop en onzinnig, volgens de experts. Zij vonden dat het twaalf meter lange dier van 12.000 kilo met rust gelaten moest worden.
Waar in de film Free Willy het grote geld de orka wil doden, was het nu het grote geld dat de bultrug wilde redden. Experts konden dan wel beweren dat rust en palliatieve zorg het meest ‘humaan’ waren, twee Duitse multimiljonairs dachten daar anders over. Dat Timmy alleen maar zou lijden onder een reddingsoperatie en daarna waarschijnlijk zou verdrinken omdat hij te verzwakt zou zijn om honderden kilometers te overbruggen om in veiliger water terecht te komen: het kon ze niet schelen. Timmy moest gered. Kosten 1,5 miljoen euro.
Geld en gezond verstand gaan wel vaker niet samen, zo ook nu niet. De operatie kwam op gang en daarna ging zo goed als alles mis. De vrijlating verliep niet volgens protocol, de Timmy-zender haperde en de betrokkenen van de reddingsoperatie hebben inmiddels ruzie met elkaar. Timmy zelf is van de radar en waarschijnlijk dood.
De reddingen van Timmy waren niet alleen dieronvriendelijk, maar ook een toonbeeld van decadentie. De anderhalf miljoen euro was er niet omwille van Timmy, maar voor de mens zelf. De mens die toekijkt hoe de wereld verzuipt onder verspilling, zich de aarde steeds meer toe-eigent en ondertussen de leefomgeving van de walvis steeds kleiner maakt. Het ging de redders ook niet om de walvis in het algemeen: in Noorwegen en IJsland gaat deze zomer de commerciële walvisjacht gewoon weer van start.
De kwestie rondom Timmy is verworden tot een parabel over hoe de mens steeds onmachtiger is om te gaan met de natuur. De dieren worden vermenselijkt, krijgen leuke eigenschappen mee en een troetelnaam. Deze bultrug kreeg bewust een liefkozende naam, en werd niet vernoemd naar bijvoorbeeld de beroemdste walvis die sterker was dan de mens: Moby Dick. Het was wachten op gebreide mutsjes voor de walvis.
Treurig genoeg riep Timmy niet de reactie op om na te denken over het gegeven dat zeeën steeds vervuilder raken, dat de zeeën industrieel leeggevist worden of over het waarom van het touw in het spijsverteringskanaal van Timmy. De Duitse multimiljonairs en hun kornuiten besteedden liever 1,5 miljoen euro aan Timmy om de Jesse in zichzelf te voeden, dan dat ze het geld deden toekomen aan organisaties die zich bezighouden met de familieleden van Timmy. In plaats van te werken aan de relatie tussen dier en natuur, ging het ze om de relatie tussen henzelf en één doodziek dier.
En dat terwijl uiteindelijk de relatie tussen mens en dier, tussen mens en natuur, en tussen dier en natuur zelf ziek is. Daar komt bij dat de multimiljonairs niet hebben geleerd van het verleden. Moby Dick won van de mens en werd daarna met rust gelaten om zelf de held van dat verhaal te worden. Orka Willy uit de film had een minder heldhaftig einde: die overleed na de vrijlating al snel aan een longontsteking.