DEN HAAG - Wat gebeurt er met een wijk als een voormalig ziekenhuis verandert in een asielzoekerscentrum? Die vraag staat centraal in 'Roomservice', de nieuwe locatievoorstelling van het Haagse theatergezelschap Firma Mes. De voorstelling speelt op een bijzondere plek: in het leegstaande voormalige Juliana Kinderziekenhuis aan de Sportlaan in Den Haag, waar later dit jaar een azc moet openen.
De makers en acteurs Roos Eijmers en Daan van Dijsseldonk wonen zelf in de wijk rond het gebouw. Ook zij kregen destijds een bewonersbrief over de plannen voor een opvanglocatie in de buurt. 'We wilden al langer iets maken over de asielopvangcrisis', vertelt Eijmers.
'We waren eerder geïnspireerd door de tijdelijke opvang in het Atlantic Hotel. Toen hoorden we van de gemeente dat het meest brandende dossier nu eigenlijk hier aan de Sportlaan lag. En toen dachten we: als we daar óók nog eens kunnen spelen, op die plek zelf, dan is dat wel echt bijzonder.'
Sinds de plannen voor een mogelijk azc bekend werden, leven er veel emoties in de wijk. Volgens Eijmers zie je grofweg drie groepen ontstaan: felle tegenstanders, uitgesproken voorstanders en een grote middengroep die vooral afwacht.
'Je merkt dat er vanaf het moment van het nieuwsbericht meteen veel gebeurde in de wijk', zegt Eijmers.. 'Veel mensen denken ook: ik zie het allemaal wel. Maar tegelijkertijd zijn er mensen die zich heel fel uitspreken.'
Roos en Daan vinden theater een uitermate geschikte vorm om het onderwerp te onderzoeken. 'Er is weinig ruimte voor een rustig gesprek hierover', zegt Eijmers. 'In theater ga je samen in een ruimte zitten en neem je even de tijd om naar elkaar te luisteren. Dat maakt ruimte voor nuance en grijstinten.'
De voorstelling kiest nadrukkelijk geen kant in het debat, benadrukken de makers. Voor 'Roomservice' spraken ze met tientallen betrokkenen: buurtbewoners, winkeliers, mensen van het COA, de gemeente en andere deskundigen. 'We willen niet dat mensen naar buiten lopen met het idee dat ze alleen maar argumenten van één kant hebben gehoord', zegt Eijmers. 'Het gaat ons vooral om de vraag: hoe gaat een wijk om met zo'n onderwerp?'
Van Dijsseldonk merkt dat veel gesprekken over asielopvang tegenwoordig snel verharden. 'Iedereen zit heel erg in zijn eigen standpunt', zegt hij. 'Wij hopen dat mensen weer iets opener naar elkaar kunnen luisteren.'
Volgens hem biedt theater iets wat korte nieuwsitems of verhitte demonstraties vaak niet kunnen. 'Op televisie zie je vaak snelle montages, harde uitspraken of beelden van demonstraties. Hier zit je anderhalf uur ergens naar te kijken en heb je de tijd om er rustig over na te denken.'
Rond de opvanglocatie zijn de afgelopen tijd meerdere demonstraties geweest. Ook tijdens de speelperiode van 'Roomservice' worden nieuwe protesten niet uitgesloten. Toch zijn de makers niet bang dat het escaleert. 'Er zijn mensen die zich grote zorgen maken over de protesten', zegt Van Dijsseldonk. 'Daar moet ook ruimte voor zijn. Maar het beeld dat soms ontstaat alsof de hele wijk in brand staat, klopt ook niet.'
De makers merken wel dat sommige buurtbewoners wantrouwend zijn. 'Mensen denken soms: daar heb je weer zo'n cultureel, links theatergezelschap', zegt Van Dijsseldonk lachend. 'Maar we proberen echt iedereen met respect te behandelen. We maken geen propaganda voor de gemeente.'
Tijdens het onderzoek voor de voorstelling ontdekten de makers ook perspectieven waar ze zelf eerder minder zicht op hadden, zoals dat van winkeliers in de buurt. Rond de winteropvang en dagopvang in het gebouw waren klachten over overlast en winkeldiefstal. 'Voor kleine ondernemers heeft dat soms echt impact', zegt Eijmers. 'Dat zijn verhalen die je niet altijd hoort, omdat mensen het ook niet te veel aan de grote klok willen hangen.'
Zelf zegt ze nog steeds 'een beetje in de afwachtstand' te zitten over de komst van het azc. Wel vindt ze de voortdurende onzekerheid problematisch. 'Het duurt maar en duurt maar. We hoorden zelfs over een lange vriendschap die is stukgelopen doordat de één heel erg voor en de ander heel erg tegen was. Mensen wachten eigenlijk op duidelijkheid, zodat ze verder kunnen.'
De voorstelling speelt in de vleugel waar nu de winteropvang van het Leger des Heils zit. Het publiek neemt plaats op een grote tribune in het gebouw zelf. Juist die locatie maakt volgens de makers veel verschil. 'Hoe het hier ruikt, hoe het voelt, dat draagt allemaal bij aan de ervaring', zegt Van Dijsseldonk. 'Dat krijg je niet voor elkaar met een decor.'
De belangstelling is groot, want de eerste voorstellingen werden vrijwel direct uitverkocht. Daarom is inmiddels een extra speelweek toegevoegd. 'Het gaat echt als een malle met de kaartjes', zegt ze.
Source: Omroep West Den Haag