Bij mij zijn namen altijd de eerste zaken die zich terugtrekken in het geheugen, bij anderen zijn dat juist gebeurtenissen, zoals het uit volle borst meezingen van nazi-liederen in een kroeg. Zo las ik donderdag in een reportage van Sara Berkeljon dat Marlon U. en Reinout V., de twee extreemrechtse FvD-rukkertjes die momenteel terechtstaan voor het mishandelen van een buitenlandse medestudent, zich niet meer kunnen heugen het marslied van de Wehrmacht te hebben gezongen alvorens ze het gezicht van de Egyptenaar op de grond beukten.
Het menselijk geheugen, zo wil ik maar zeggen, is verre van onfeilbaar. En frustrerend bovendien, want van de vorige premier, die ene die pas honderd dagen weg is, kan ik in mijn herinnering bijvoorbeeld niets meer terugvinden, terwijl ik hier wel moeiteloos kan oplepelen dat de 37-jarige kardinaal Giovanni de Medici (bekend vanwege zijn excessieve sodomie) tijdens het conclaaf van 1513 zoveel pijn had aan zijn anus, dat hij uiteindelijk liggend op een draagbaar tot paus Leo X werd verkozen.
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Hoewel zo’n gebrekkig geheugen in een rechtszaal nuttig kan zijn, heeft het op collectieve schaal vaak negatievere gevolgen. Zo is het in potentie levensgevaarlijk dat drie jaar na het einde van de grootste nationale crisis sinds de Tweede Wereldoorlog zoveel mensen alweer vergeten zijn hoeveel landgenoten er stierven aan corona.
Ze zijn vergeten wat voor chaos er heerste in de ziekenhuizen, hoe belabberd mensen met een cruciaal beroep betaald kregen en hoeveel nepnieuws totale nitwits als Willem Engel iedere dag weer mochten verspreiden via de talkshows.
De meeste mensen herinneren zich zelfs niet meer dat ze alles vergeten zijn; alsof die drie lockdowns een nationaal trauma vormen, een gebeurtenis die zo ingrijpend was dat zij diep in het geheugen moest worden opgeborgen in de hoop dat ze nooit meer naar boven komt.
Zelf herinner ik mij van de pandemie helaas meer dan mij lief is, waarschijnlijk omdat ik in die begindagen van 2020 correspondent in Italië was en daar onder anderen Don Mario sprak, de priester uit Bergamo wiens kerk op het hoogtepunt van de crisis vol lag met lijken. Elke dag begroef hij vijf uur lang stadgenoten, vertelde hij mij. Pauze nam hij nauwelijks. Het was wijwater, wierook, het Onze Vader en weer door.
Onlangs ging in Nederland de parlementaire enquêtecommissie corona van start, een onderzoek waaruit ongetwijfeld zal blijken dat Nederland toendertijd nat ging omdat de overheid infectieziektebestrijding totaal niet serieus nam. Er waren veel te weinig hulpmiddelen voorradig en er lag geen fatsoenlijk draaiboek klaar, waardoor oude virusgolven zomaar opnieuw konden opleven en er te voorkomen doden en lockdowns volgden.
Iedere viroloog die de komende weken door die enquêtecommissie verhoord wordt, zal daarom zeggen hoe dom het is dat het budget voor pandemische paraatheid onlangs volledig werd wegbezuinigd, om later slechts deels te worden aangevuld. Ze zullen namelijk allemaal de zekerheid benadrukken van een volgende pandemie – ‘wanneer’ zullen ze zeggen, niet ‘als’.
In datzelfde weekend in Bergamo, zo herinner ik me opeens levendig, sprak ik Diego Federici, een jongen van 35 die vlak daarvoor zijn vader en moeder stikkend op de grond van zijn ouderlijk huis had gevonden. Toen ik hem interviewde, zat hij in quarantaine omdat hij ook bij zichzelf een nare hoest voelde opkomen.
Hij was in paniek, zei hij. En gelijk daarna: ‘Godverdomme, was er maar een manier geweest waarmee we dit allemaal hadden kunnen voorkomen.’
Source: Volkskrant