nieuwsbriefBroncode
Broncode Spotify heeft de deur naar AI-muziek nooit dichtgedaan, maar nu gaat die wijd open. Het sloot een deal met Universal om een tool aan te bieden – tegen extra betaling – waarmee je muziek van het grootste label ter wereld vrij mag verknippen en coveren. Hoe dat werkt, weten we nog niet, maar wel waarom: het is nét ietsje beter dan AI-slop.
Meer dan twintig jaar geleden zag ik The Fun Lovin’ Criminals. Je weet wel, ‘Scooby Snacks’. Ze waren toen al over hun hoogtepunt, maar ik had ze nooit gezien en ze speelden in m’n eigen stad – dus hup. Ik weet er niet zoveel meer van, dus erg memorabel was het niet (een blik op Setlist.fm leert dat niemand zich er veel van herinnert), maar één ding heb ik wel onthouden: de drummer speelde over een bandje, niet met z’n bandje. Hij playbackte.
Je leest hier een artikelversie van onze nieuwsbrief NRC Broncode. Wekelijks schrijven wij over technologische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Broncode
Het gekke is dat ik dat niet zo erg vond. Natuurlijk moet een concert live zijn. Waarom stoorde het me niet enorm dat deze herfstige slagwerker zijn paycheck bij elkaar zat te acteren? Drum zelf, of drum niet, toch? Maar omdat de sierdrummer ook nog een beetje mee zat te rammen, was het charmant-rommelig genoeg. De act van die charismatische, zwetende New Yorkers deed de rest. En ach, plezier makende boefjes, natuurlijk kleuren die niet binnen de lijntjes.
Ik moest er afgelopen week aan denken toen Spotify zich openlijk met AI-muziek bleek te gaan bemoeien. De Zweedse streamingmarktleider sloot een deal met Universal Music Group voor het aanbieden van een soort AI-mixer. Tegen extra betaling moeten gebruikers straks liedjes kunnen mixen en coveren. Misschien kun je dan straks een nummer van Pearl Jam door Alicia Keys laten zingen, of een nummer van The Beatles in de stijl van André Hazes.
Het is gissen, want hoe dat precies gaat werken, weten we nog niet. Maar er is een risico dat de Spotify-bibliotheek zich straks nog verder vult met AI-muziek – nóg verder, want zo’n 44 procent op de streamingdiensten is al gemaakt met AI. Universal Music Group is het grootste muzieklabel van de wereld, met artiesten als Taylor Swift, Billie Eilish en Sabrina Carpenter, en sublabels als Def Jam, Decca, EMI en Top Notch.
Het waarom weten we wel: ‘Alles beter dan slop’. Dat is het daadwerkelijke argument dat Spotify-chef Alex Norström deze week gaf in The Guardian. Slop is een mooi woord voor shit. Zielloze, voorspelbare, gladde shit. De lat voor Spotify is nu dus shit, en alles daar net boven is blijkbaar mooi meegenomen. Als muziekliefhebber, ook al heb ik blijkbaar een zwak voor charismatische net-niet-drummers, vind ik die lat vrij laag liggen.
Maar er moet geld verdiend worden in Zweden en ze zoeken dat bij ‘superfans’ die geld overhebben voor net dat streepje boven de lat. Een teken van die zoektocht naar rust op de rekening is dat sinds de vorige ‘investor day’ in 2022 bijna een kwart van het personeel al is ontslagen (ruim 2.300 mensen) en dat alle abonnementsprijzen zijn verhoogd – in mei ging het premium-abonnement nog van 14,99 naar 17,99 euro per maand. En voor de superfans (mensen die nóg meer willen betalen) wordt ook de ‘personal podcast’ uitgerold, waarmee met AI-agents samengestelde persoonlijke podcasts in Spotify kunnen worden beluisterd. Het idee is dat je bijvoorbeeld je persoonlijke werkschema kan laten samenvatten in een podcast, en die kan je dan in Spotify luisteren.
En dan is er ‘reserved’, Spotify’s toegangspoort voor concerttickets en abonnementen. Ze noemen het bij Spotify, schrijft de Financial Times, de era of generation. De user experience op het platform moet personaliseerd worden. Uiteraard geldt dat niet voor artiesten, wier persoonlijkheid straks volledig naar wens is om te katten naar iets anders.
Money money money. Abba zong het al, daar gaat het om. AI-slop is waardeloos, maar als je er iets aan kunt verdienen, kunnen ze het je wel vergeven. Vooralsnog is Spotify voor het eerst winstgevend, en na de bekendmaking van de deal met Universal schoot het aandeel met 16 procent omhoog. Maar dat is wel nadat het in het afgelopen jaar diep was gezonken. Eerst 40 procent omlaag, nu 16 procent omhoog. Zou ik nog geen T-shirts van laten drukken.
AI-muziek pakt nu al aan twee kanten een deel van de opbrengst van artiesten af: eerst door de modellen op hun muziek te laten trainen, daarna door een steeds groter deel van de opbrengsten uit streaming in te pikken. In de deal van Universal wordt gemeld dat alleen muziek van artiesten die toestemming geven, kan worden gebruikt in de nieuwe tool, maar hoe vrijwillig is dat? Wordt het meegenomen in contractonderhandelingen? Zien artiesten hoe ze op Spotify straks helemaal niet meer in relevante playlists terechtkomen, ten faveure van de nieuwe mixdrankjes?
Spotify heeft de deur naar AI nooit dichtgedaan. Anders dan de kleine Franse streamingdienst Deezer, dat zich juist profileert met het uitkammen van AI-muziek en bekendmaakt hoeveel van de geüploade muziek is gemaakt met AI, doet Spotify dat niet. Spotify heeft onlangs wel vignetjes aangeboden aan echte artiesten, maar dat is ad hoc en misschien de omgekeerde wereld. De AI-artiesten hoeven niets, de echte artiesten moeten zich maar bekendmaken. En wie gaat hiervoor betalen?
Natuurlijk wil iedereen het een keer proberen, ik ook. ‘Scooby Snacks’, maar met het ritme van Bob Marley’s ‘Exodus’ en de stem van Billie Eilish, let’s go. Maar die betalende superfans waar Spotify op rekent, moet ik nog tegenkomen. Ben je bijvoorbeeld superfan van Taylor Swift, zou je haar muziek dan willen verknippen met die van een ander?
We wisten dat AI alles ging veranderen in de muziekwereld. Het wordt steeds duidelijker welke kant dat opgaat. Ik heb tien keer liever echte muziek die slecht wordt gespeeld, dan perfectionistische net-niet-slop. Geef mij een drummer die zich in het zweet werkt om zijn eigen bandje bij te houden: imperfecte menselijkheid boven perfecte onmenselijkheid.