Oud-RIVM-directeur en voormalig OMT-voorzitter Jaap van Dissel heeft vrijdag bij de parlementaire coronaenquête weinig eigen fouten erkend. Tijdens een soms scherp verhoor stelde hij dat maatschappelijke afwegingen over coronamaatregelen bij de politiek lagen, niet bij het OMT. Een nooit eerder openbaar gemaakte RIVM-mail over mogelijk catastrofale gevolgen van het virus leidde tot de scherpste confrontatie van de dag.
Van Dissel: virus onderschat? 'U stelt het te absoluut'Van Dissel kreeg tijdens het verhoor opnieuw de kritiek voorgehouden dat hij de besmettelijkheid van het coronavirus in de beginfase heeft onderschat. Daar was hij het niet mee eens. Toen commissielid Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA) hem confronteerde met die conclusie, kaatste hij terug: "U stelt het veel te absoluut." Over zijn wisselende standpunten zei hij: "Het waren schuivende panelen."
Mutluer las vervolgens voor uit een interne RIVM-mail die nog nooit eerder openbaar is gemaakt. Daarin stond dat ook mensen zonder ernstige klachten het virus kunnen verspreiden, en dat niet ingrijpen "ernstige tot catastrofale gevolgen voor de nationale veiligheid" kon hebben. Van Dissel bagatelliseerde de boodschap: de mail was afkomstig van een interne modelleringsgroep en het catastrofale scenario was slechts één van meerdere opties.
OMT alleen voor medisch advies, niet voor maatschappelijke afwegingEen terugkerend thema was de vraag of het OMT te smal was samengesteld. De enquêtecommissie vroeg of gedragsexperts van meet af aan deel hadden moeten uitmaken van het team, zodat de bredere impact van maatregelen zoals de avondklok en schoolsluitingen meegewogen kon worden.Van Dissel verdedigde de werkwijze van het OMT en stelde dat maatschappelijke afwegingen bij de politiek hoorden. "Wij waren er voor medische epidemiologische adviezen", zei hij. "De afweging om het uit te voeren of niet, lag bij de politiek." Hij benadrukte dat hij er "buitengewoon streng op heeft bewaakt" dat besluitvorming buiten het OMT bleef.
Kritischer moeten zijn op WHOEen kleine zelfreflectie was er toch. Van Dissel erkende dat het OMT te afhankelijk was van informatie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). "Ik wil niet zeggen dat de berichten niet klopten, maar ze waren onvolledig. Achteraf vind ik dat ik daar kritischer had moeten zijn."Het OMT dreef in de beginfase vooral op informatie van buitenaf. "Aanvankelijk zagen wij de beelden uit Italië, waar de doodskisten letterlijk in de straat stonden", aldus Van Dissel.
Rutte maakte OMT-adviezen politiekVan Dissel hekelde ook uitspraken van oud-premier Mark Rutte, die de OMT-adviezen destijds 'heilig' noemde. Dat vond Van Dissel onwenselijk, omdat het de scheidslijn tussen wetenschappelijk advies en politieke besluitvorming vertroebelde. "Die scheidingslijn is wel eens vertroebeld", zei hij. Van Dissel benadrukte dat het OMT soms ook tégen bepaalde maatregelen adviseerde: "Wij waren bijvoorbeeld tegen de sluiting van scholen, maar daartoe is toch besloten."
Van Dissel wordt bij een volgend verhoor verder ondervraagd over onderwerpen als mondkapjes en de avondklok. In totaal zijn 51 verhoren gepland met 47 getuigen. Ook oud-premier Mark Rutte, oud-minister Hugo de Jonge en oud-minister Ferd Grapperhaus worden tweemaal gehoord. De commissie verwacht haar eindrapport in het eerste kwartaal van 2027 aan de Tweede Kamer aan te bieden.
Jaap van Dissel tijdens een technische briefing RIVM 2020 (@ Uitzending gemist - CC BY 3.0-https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/)
Source: Fok frontpage