De Red Ring of Death was een van de duidelijkste tekenen in de geschiedenis van gameconsoles. De knop op de XBOX 360 lichtte rood op en dan wist je als eigenaar: dit is einde verhaal. Het waren hardwaredefecten, vaak soldeerverbindingen die loslieten. Als de gamingdivisie van Microsoft een ring had, had die nu rood opgelicht.
De Red Ring of Death was een van de duidelijkste tekenen in de geschiedenis van gameconsoles. De knop op de XBOX 360 lichtte rood op en dan wist je als eigenaar: dit is einde verhaal. Het waren hardwaredefecten, vaak soldeerverbindingen die loslieten. Als de gamingdivisie van Microsoft een ring had, had die nu rood opgelicht.Want de rode vlaggen die wapperen boven de XBOX-divisie stapelen zich in hoog tempo op. De console die Microsoft alleen met grote verliezen kan verkopen, gamestudio's die zouden moeten sluiten, Microsoft dat het verdienmodel wil herzien en geruchten over het afstoten van de hele bedrijfstak: het is nogal wat.
Wat er precies gaat gebeuren met XBOX binnen Microsoft, is nu nog niet bekend. Maar vaak is het van buitenaf al prima te zien dat er iets groots staat te gebeuren. In het geval van een bedrijf of divisie gloeit de ring al rood voordat de soldeerverbinding verbreekt. Microsoft heeft al een kwart eeuw de XBOX-divisie, hoe kon het zover komen en wat is er nu aan de hand?
Een duidelijk teken van onrust in een bedrijf is het vertrek van topmensen. Verloop is logisch, maar groot verloop wijst vaak op iets meer dan dat. Phil Spencer ging weg begin dit jaar en een paar maanden later vertrokken er nog meer topmensen.
De strategie ging op de schop en Microsoft zou zich meer gaan richten op exclusives. Het was niet alléén slecht nieuws. De stap om AI uit XBOX te slopen kon rekenen op veel steun en ook de prijsverlaging voor Game Pass bleek welkom. Microsoft had miljoenen abonnees verloren door de prijsverhoging vorig jaar.
Het goede nieuws was als een bloemetjesgeur die de geur van een stinkende wc maar tijdelijk kon tegenhouden. Het bleek dat Microsoft honderden dollars verlies maakt per verkochte console door de gestegen geheugenprijzen.
Meerdere gamestudio's zouden moeten sluiten, waaronder Ninja Theory, dat onlangs nog een nieuwe Hellblade-game presenteerde. Dat is een rare gang van zaken. Microsoft had de presentatie van de game even kunnen uitstellen, maar koos er bewust voor om de aankondiging door te laten gaan. Op dat moment moet namelijk al bekend zijn geweest dat de studio de game onder Microsoft niet zou kunnen afmaken.
De geruchten begonnen aan te zwellen: Microsoft zou een joint venture of hele afsplitsing van XBOX overwegen. Dat zou een heel heftig besluit zijn, want XBOX was geen aankoop. Vanaf het begin was het een project vanuit Microsoft zelf.
Microsoft werkte al in de vorige eeuw aan een gameconsole en daar berichtte Tweakers in 1999 al over. Microsoft ontkende dat eerst, maar zelfs de naam X-Box deed toen al de ronde. De verwachtingen waren hooggespannen. Microsoft was toen een gigant met Windows en Office en een console is niets meer dan een pc voor onder je tv om games op te spelen. De console kwam uit in november 2001.
De eerste XBOX heeft altijd alleen maar geld gekost. Het duurde tot 2008 voor Microsoft voor het eerst winst noteerde voor de gamingdivisie waar XBOX onder valt. In die eerste jaren was het voor Microsoft vooral belangrijk om marktaandeel te halen en dat gebeurde door de console ver onder kostprijs te verkopen. Het hielp ook niet dat de Red Ring of Death het bedrijf veel geld kostte: meer dan een miljard dollar. Naar schatting viel van de eerste batch 30 tot 50 procent van de consoles uit met hardwaredefecten. Au.
Het verkopen van consoles onder kostprijs is daarna ook nog lang blijven bestaan. Dat was om de strijd met onder meer Sony PlayStation aan te kunnen gaan en vervolgens geld te verdienen met de verkoop van games en abonnementsdiensten. Die strategie werkte vanaf 2009 best aardig. In de jaren erna maakte het bedrijf winst.
Toch waren er ook in de succesvollere jaren tien geluiden om niet langer door te gaan met XBOX. Want terwijl Microsoft in die jaren onder meer Windows en cloud zag als winstgevende takken en kernactiviteiten van het bedrijf, bleef XBOX meer een bijzaak.
Een invloedrijke aandeelhouder, verbonden met Microsoft-oprichter Paul Allen, riep daarom op om de gamingdivisie te verkopen. Het zou alleen maar afleiden van de kerntaken, zo was de gedachte. Toenmalig directeur Steve Ballmer ging dat niet meer doen. Hij had zijn vertrek al aangekondigd en hij breidde Microsoft juist nog uit met de aankoop van de telefoontak van Nokia.
Toen Satya Nadella aantrad in 2014, was het dus de vraag of hij naar de aandeelhouders zou luisteren. Nadella bleek niet bang om pijnlijke knopen door te hakken. Hij schreef de overname van Nokia's telefoontak af en richtte Microsoft heel anders in.
XBOX was volgens hem geen kernactiviteit, maar mocht toch wel blijven. "Als groot bedrijf vind ik het cruciaal om de kernactiviteiten te definiëren, maar het is ook belangrijk om slimme keuzes te maken op andere gebieden waar we een fundamentele impact en succes kunnen hebben. De grootste categorie in het digitale leven, gemeten in zowel tijd als geld, in een wereld waarin mobiele apparaten de boventoon voeren, is gaming. We hebben het geluk dat XBOX deel uitmaakt van onze familie, waardoor we deze kans kunnen grijpen met unieke en gedurfde innovatie. Microsoft zal met XBOX blijven innoveren en gamers blijven verrassen."
De reden om XBOX te houden was ook omdat het ten goede kwam aan andere onderdelen van het bedrijf. "We profiteren ook van veel technologieën die vanuit onze gamingactiviteiten worden toegepast op onze productiviteitsinspanningen – kerngraphics en nui in Windows, spraakherkenning in Skype, cameratechnologie in Kinect voor Windows, Azure-cloudverbeteringen voor gpu-simulatie en nog veel meer. Kortom, we zullen blijven innoveren en onze fanbase met XBOX laten groeien, terwijl we tegelijkertijd toegevoegde waarde creëren voor Microsoft."
Het succes van de XBOX 360 zou het grootste succes blijven van Microsoft. Bij de introductie van de XBOX One ging het mis. De visie van Microsoft om van de XBOX One een entertainmentmachine te maken in plaats van een gameconsole viel slecht bij gamers. Dat games drm zouden krijgen en consoles altijd online moesten zijn, riep de vraag op of Microsoft zich wel echt richtte op gamers.
Een XBOX One-game uitlenen aan een vriend zorgde voor veel gedoe met beide accounts en Microsoft kwam al snel op dit systeem terug. Maar de schade was al aangericht. Toen Sony in zijn marketing Microsoft daarop aanviel met video's als deze, misten die hun uitwerking niet. In combinatie met de meer aansprekende exclusieve games voor de PlayStation 4 verloor Microsoft die generatie van de consoleoorlog dik.
Ook bij de volgende generatie, van de XBOX Series en PlayStation 5, trok Sony tot nu toe aan het langste eind, maar Microsoft gooide het over een andere boeg. Het probeerde zijn aanbod aantrekkelijk te maken met XBOX Game Pass, een abonnement waarbinnen gamers onbeperkt kunnen spelen. Dat leek een nieuw hoofdstuk en werkte in eerste instantie goed. Tientallen miljoenen gamers sloten zo'n abonnement af.
Het aantal klanten met abonnementen bleef groeien tot het najaar van 2025, toen Microsoft de prijs verhoogde. Het gevolg laat zich raden: miljoenen gamers zegden op en Microsoft voelde zich genoodzaakt de prijsverhoging grotendeels terug te draaien. Daardoor daalde de omzet uit de gamingdivisie, en die kwam toen al enorm onder druk te staan.
Microsoft deed grote uitgaven voor zijn gamingtak in de jaren twintig. Het nam Activision Blizzard over voor het gigantische bedrag van 68,7 miljard dollar. Om het in perspectief te zetten: de gamingdivisie heeft zelfs na de overname een omzet van rond de 23,5 miljard dollar per jaar. De marge is volgens XBOX-hoofd Asha Sharma 3 procent. Microsoft houdt in een jaar tijd onder aan de streep rond de 700 miljoen dollar over aan de gamingdivisie.
Een marge van 3 procent is binnen een groot bedrijf hoe dan ook problematisch. Dat zit dicht tegen een verlies aan en dat verlies komt steeds dichterbij. Sharma zegt dat de prijzen van componenten voor consoles binnen een paar jaar vijf keer zo hoog kunnen zijn door de gestegen geheugenprijzen als gevolg van de AI-bubbel. De prijs van de console vervijfvoudigen is desastreus. Het zou de XBOX Series X in een klap 3500 euro maken en dat gaat niemand ervoor betalen.
Sharma en Microsoft-directeur Satya Nadella begonnen te praten over dat er een nieuwe manier van geld verdienen voor XBOX nodig was, omdat het geen houdbare situatie is. De gestegen geheugenprijzen, het verlies van abonnees door de prijsverhoging in Game Pass en het niet kunnen draaien van een goede winst op de gamingdivisie hebben de druk op XBOX afgelopen jaar steeds verder laten stijgen. Het moest wel tot dit punt komen.
Ooit was de Red Ring of Death een teken dat een console nooit meer zou functioneren. Wat al deze tekenen aan de wand betekenen, zal moeten blijken. Maar dat er voor XBOX de komende tijd veel zal veranderen, lijkt wel zeker.
Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Monique van den Boomen
Source: Tweakers.net