Thuiszitters Oudervereniging Balans stelt dat de overheid tekortschiet in het waarborgen van passend onderwijs voor ieder kind. De overheid voldoet volgens de belangengroep niet aan de internationale kinderrechten voor ’thuiszitters’.
Oudervereniging Balans begint een juridische procedure tegen de Nederlandse staat, omdat zij vindt dat de rechten van kinderen die thuiszitten omdat ze op school zijn uitgevallen of daar geen toegang toe hebben, worden geschonden.
Volgens de vereniging, die kinderen met leer- of gedragsproblemen of een ontwikkelingsstoornis en hun ouders ondersteunt, zitten inmiddels zeventigduizend kinderen langdurig thuis omdat hun geen passend onderwijs wordt geboden, een plek op een school waarbij ze voldoende ondersteuning krijgen. Daarnaast krijgen nog eens 280.000 kinderen volgens Balans „geen volwaardig onderwijs”, zij vallen daardoor regelmatig uit op school. De oudervereniging waarschuwt dat zij het risico lopen om ook ‘thuiszitter’ te worden.
In 2014 is de wet passend onderwijs ingevoerd. Sindsdien moeten kinderen die op school tegen problemen aanlopen omdat zij bijvoorbeeld dyslexie, ADHD of autisme hebben, ‘passend onderwijs’ krijgen. Scholen moeten ervoor zorgen dat zij voldoende ondersteuning krijgen om deel te nemen aan het onderwijs. Als dit niet kan worden georganiseerd op een reguliere school, moet er voor hen voor een plek worden gezorgd in het speciaal onderwijs.
Toch vallen er elk jaar meer kinderen uit op school en lopen de wachtlijsten voor het speciaal onderwijs op. Volgens Balans worden hiermee de rechten van kinderen geschonden. Door een juridische procedure aan te spannen hoopt de oudervereniging dat de overheid meer gaat doen om kinderen daadwerkelijk toegang te geven tot passend onderwijs.
„We hopen op fundamentele veranderingen in het onderwijssysteem”, zegt Joli Luijckx, directeur van Oudervereniging Balans. „Veel ouders van thuiszitters komen naar ons toe met schrijnende verhalen. Ze zijn blij met ons rapport, dat legt het probleem bloot. Maar dat probleem moet ook worden opgelost.” Volgens haar moet het patroon van „de jaarlijkse stijging van kinderen die uitvallen” worden doorbroken, en de rechtszaak ziet zij dan ook als een uiterst redmiddel. Niet alleen de thuiszitters zijn volgens haar de „dupe” van wat fout gaat, maar ook leraren en ouders.
Elsa van de Loo, een van de vier betrokken advocaten bij de zaak, stelt dat de staat kinderrechten en het recht op onderwijs schendt. „Wij hebben een leerplicht, maar dat is geen vertaling van het recht van kinderen om deel te kunnen nemen aan het onderwijs.” Volgens Van de Loo passen sommige kinderen niet in het huidige onderwijssysteem. „Dat systeem moet je aanpassen zodat het past voor ieder kind, in plaats van dat je alleen onderwijs krijgt als je in het systeem past. De staat is daartoe verplicht.”
Het doel van de zaak is volgens Van de Loo om de staat te bewegen een systeem te creëren dat voor ieder kind passend is en erkenning te krijgen dat de staat aansprakelijk is omdat zoveel kinderen in Nederland geen of geen passend onderwijs krijgen.
„Het staat iedereen in Nederland vrij om naar de rechter te stappen”, stelt staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs en Emancipatie (VVD) in een reactie. „Voor mij staat voorop dat ieder kind recht heeft op goed onderwijs.”
Op dit moment is Balans bezig met het ophalen van steunverklaringen voor de zaak. In september volgt een officiële brief aan de staat.