Lezersbrieven U schreef ons over sociale zekerheid, stressvrij op vakantie gaan, uiteraard AI en het kopverbod.
Logo op de gevel van een kantoor van uitkeringsinstantie UWV aan de Wognumsebaan.
Timon de Groot bepleit een gepaste viering van 125 jaar sociale zekerheid (5/6). Dat doe je niet, stelt hij, door het accentueren van haar fraudegevoeligheid of onbetaalbaarheid, maar door te vieren dat de sociale zekerheid financieel er zelden zo goed heeft voorgestaan.
De sociale zekerheid staat er alleen helemaal niet goed voor. Haar oriëntatie en architectuur zijn voornamelijk erop gericht om de gevolgen van werkloosheid te verzachten. In zekere zin hebben wij diegenen, die langs de kant van de arbeidsmarkt kwamen te staan, afgekocht met zo fatsoenlijk mogelijke uitkeringen. Veel aandrang om terug te keren naar de arbeidsmarkt of langer door te werken werd niet uitgeoefend.
De overheersende onderliggende aanname van dit beleid – een steeds groeiende beroepsbevolking met de angst voor een toenemende werkloosheid – gaat evenwel niet meer op. Inmiddels is het tegendeel het geval. Er zijn inmiddels te weinig werkenden voor alle vraag naar arbeid. De omslag komt door de demografische ontwikkeling: onze beroepsbevolking krimpt. Pogingen om dat te compenseren met arbeidsmigratie staan terecht onder kritiek, zeker waar het laagproductieve arbeid betreft.
Het effect van deze omslag is dat er bijna evenveel openstaande vacatures zijn als dat er werklozen zijn. Binnen bedrijfstakken zijn nu grote tekorten. Toch volharden we hardnekkig in het voeren van een beleid, waarin oude reflexen volop zichtbaar blijven. Steeds opnieuw wordt arbeid extra belast en worden inkomenstoeslagen, die werken ontmoedigen, elke keer weer opnieuw uitgebreid. En volharden we in een ‘afkoopsolidariteit’. Deze sociale zekerheid is inmiddels op onderdelen van museale kwaliteit.
Wat we nodig hebben is een sociaal stelsel dat bij een krimpende beroepsbevolking economische groei ondersteunt via een hogere groei van de arbeidsproductiviteit. Dat vergt een verplichtende, permanente leercultuur, gedurende het gehele arbeidzame leven. Een ‘alle-hens-aan-dek’-strategie, waarin geen plaats meer is voor langdurige werkloosheid noch voor zoveel gedeeltelijk arbeidsongeschikten die langs de kant van de arbeidsmarkt staan. We kunnen ons dit eenvoudig niet langer veroorloven; noch economisch, noch sociaal. Tijdelijke werkloosheid, van kortstondige duur en van voldoende toegeruste werkenden op weg naar een volgende baan, zo nodig in aangepaste arbeidsomstandigheden.
In deze zin is nostalgie noch zelfgenoegzaamheid over de vorm van onze huidige sociale sociale zekerheid een houdbare strategie. En verdient de komende viering van 125 jaar sociale zekerheid een perspectief dat niet terugkijkt maar ons op koers kan houden bij de ingrijpend gewijzigde omstandigheden.
Hans Borstlap Den Haag
Wat ben ik blij met het inzichtelijke beeld dat Arthur Gregg Sulzberger schetst in AI-bedrijven plunderen al het creatieve werk van de beschaving (12/6). Eindelijk een inzicht dat handen en voeten geeft aan de vergaande ontsporing van de maatschappij door de tsunami-achtige ontwikkeling van AI.
Hij beperkt zich tot de gedrukte informatie (journalistiek en schrijvers), een klein deel dus van het door hem aangeduide vierde hoofdingrediënt. Het is duidelijk dat alleen met zeer ingrijpende wettelijke regels op minimaal EU-niveau – en op heel korte termijn – die ontwikkeling onder controle kan worden gebracht. Snelle actie van het kabinet richting EU-bestuur is zeer urgent.
Jan Fransen Utrecht
Marcel Aries vroeg (13/6) opnieuw aandacht voor een kopverbod bij de voetbaljeugd. Hoe vaak moet dat nog herhaald worden voor we maatregelen nemen, met name voor het kwetsbare jeugdige hoofd?
Wanneer staat toch die ondernemer op met introductie van een voetbalhelmpje in stoere kleuren, te beginnen bij de jeugd?
Die helm hoeft geen verplichting te zijn. Hij is er voor ouders die willen dat hun kind niet later in hun leven de blijvende schade moeten ervaren van het koppen in hun jeugd zonder bescherming. Het is even wennen. De niet-verplichte preventieve fietshelm is ook zo begonnen en daar kijkt toch ook niemand meer van op.
Frank Dippel Hoorn
In de reportage over het Rotterdamse pretpark noemt Kevin van Eikeren, raadslid voor Pro, ondernemer Wim Beelen een „proleet”, en niet om hem te complimenteren (6/6). De term verwijst naar het proletariaat, de klasse waarvoor de sociaal-democratie juist opkwam. Dat juist dit woord hier als scheldwoord wordt gebruikt, valt moeilijk te rijmen met die partijtraditie en laat zien hoe achteloos politieke taal met zijn eigen geschiedenis omgaat.
Emiel Bijlmakers Rotterdam
Jammer dat zo’n incidentele reis van Mariët Meester naar Spanje met een elektrische auto (12/6) zo wordt gebracht dat het lijkt of het stressvol rijden is. Dat hoeft helemaal niet met een auto met een bereik van vierhonderd kilometer en allemaal laadpalen langs de snelweg.
Met allerlei merken kun je om de twee uur probleemloos laden. Dat een laadstation soms buiten werking is, is niet representatief. En bij winkels of hotels laden duurt natuurlijk langer. Dan kun je beter aan de snelweg laden om daarna binnenwegen op te zoeken.
Philippus van der Meulen Grou
Het artikel Aangescherpte richtlijn moet euthanasie bij psychisch lijden zorgvuldiger maken: ‘We gaan van een 6 naar een 8’ (13/6) beperkt zich tot de kleine groep jongeren, waarbij dat speelt. Getalsmatig is de groep ouderen met dementie veel belangrijker.
Iedereen zal het erover eens zijn dat bij deze mensen aan de voorwaarde, die de wet stelt – uitzichtloos lijden – ruim voldaan wordt. Is bij hen echter ook sprake van ondraaglijk lijden? Wanneer men een gemiddelde Nederlander zou vragen of diegene wil voortleven als er sprake is van diepe dementie, dan zou die dat een onverdraaglijk vooruitzicht vinden en daarom voor tijdige euthanasie willen kiezen. Toch laat het gros van de patiënten met dementie het zover komen dat wilsonbekwaamheid is ingetreden en opname in een verpleeghuis volgt. Informatie over de mogelijkheden om aan deze vernederende fase te ontkomen is noodzakelijk.
Ernst Raaymakers Amsterdam
NRC besteedde maandag zeven van de dertig krantenpagina’s, ruim een kwart, aan het WK voetbal. Het is wel erg veel voor een krant die een slijpsteen voor de geest wil zijn. Uiteraard moet de krant ook schrijven over een fenomeen dat voor vele mensen veel genoegen betekent. Matiging in de berichtgeving hierover is wel geboden als het gaat om een organisatie als de FIFA.Hubert Peters Castricum