Oudervereniging Balans sleept de Nederlandse Staat voor de rechter omdat naar schatting 70.000 kinderen thuiszitten en geen plek vinden in het onderwijs. Volgens de vereniging gaat het om kinderen die wél willen leren, maar die vanwege leer- of gedragsproblemen door geen enkele school worden toegelaten. Balans stelt dat de overheid zo het recht op onderwijs en ontwikkeling schendt en hoopt via de rechtszaak een omslag in het systeem af te dwingen.
Het gaat volgens directeur Joli Luijckx om een zeer diverse groep leerlingen voor wie geen passend onderwijsaanbod bestaat. Dat zijn bijvoorbeeld kinderen met autisme of hoogbegaafdheid, maar ook leerlingen met faalangst of problemen met taal en lezen. Zij vallen buiten het beeld van het "gemiddelde kind" waarop lesmateriaal, toetsen en de manier van lesgeven nog steeds zijn gebaseerd.
Een van die jongeren is de 18-jarige Iris Kok, die vier jaar geleden uitviel in 2 havo door ernstige faalangst. Sindsdien mist ze niet alleen onderwijs, maar ook sociale contacten, een vast dagritme en een idee van haar toekomst. Een poging om via het volwassenenonderwijs voorzichtig terug te keren naar school mislukte, omdat ze toch weer verplicht toetsen moest maken, terwijl juist toetsvrij leren haar had kunnen helpen.
Volgens Balans laat de praktijk zien dat de in 2014 ingevoerde Wet passend onderwijs tekortschiet. Die wet moest ervoor zorgen dat kinderen met extra ondersteuningsbehoeften zoveel mogelijk in het regulier onderwijs terechtkunnen in plaats van in het speciaal onderwijs. In de werkelijkheid staan leraren er volgens Luijckx vaak alleen voor, is extra begeleiding in de klas moeilijk te organiseren en gaat veel geld naar overlegtafels in plaats van naar directe hulp aan leerlingen en docenten.
De oudervereniging spreekt van een schending van kinder- en mensenrechten, maar juristen twijfelen aan de kans van slagen. Emeritus hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjens wijst erop dat de groep thuiszitters zo uiteenlopend is, dat het lastig is de Staat in algemene zin onrechtmatig handelen te verwijten. Hoogleraar Pieter Huisman vergelijkt de stap met de Urgenda-zaak, maar ziet vooral problemen omdat de knelpunten volgens hem vooral in de uitvoering zitten en niet in de wet zelf.
Voor jongeren als Iris verandert de uitkomst van de rechtszaak haar gemiste schooltijd niet meer. Ze probeert haar leven als thuiszitter toch vorm te geven, onder meer met een Instagram-account voor lotgenoten, een thuiszittersgala en een beurs voor thuiszitters met een eigen bedrijfje. Inmiddels volgt ze een los vak aan de Open Universiteit als eerste stap terug naar studeren; haar droom is nog altijd een opleiding Gedragsbiologie. Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs) laat weten dat "iedereen vrijstaat om naar de rechter te stappen" en benadrukt dat haar ministerie samen met scholen, ouders, leerlingen, gemeenten én Balans werkt aan onderwijs voor ieder kind.
Afbeelding: Grok AI / FOK.nl
Source: Fok frontpage