De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Iraanse ambtgenoot Masoud Pezeshkian hebben het ‘memorandum van overeenstemming’ ondertekend dat moet leiden tot het einde van de oorlog. De tekst van hun akkoord is grotendeels hetzelfde als de versie die al was uitgelekt, en bevat nog veel onzekerheden.
is techredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over digitale autonomie, sociale media en games.
Amerikaanse en Iraanse media hebben de ondertekening bevestigd en de tekst gepubliceerd. Het memorandum is een veertienpuntenplan, met als eerste punt een ‘onmiddellijk en permanent einde aan de oorlog op alle fronten, inclusief Libanon’. Trump, die het akkoord ondertekende in Frankrijk tijdens de G7-top, sprak van een ‘grote overwinning’ voor de VS. Pezeshkian, die zijn handtekening in Teheran zette, stelde juist dat het akkoord ‘het falen van de VS’ vastlegde.
Er waren plannen voor een officiële ondertekeningsceremonie op vrijdag in Genève, maar die gaan niet door. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet in de nacht van woensdag op donderdag weten dat de ceremonie, waarbij de Amerikaanse vicepresident JD Vance en de Iraanse hoofdonderhandelaar Mohammad Ghalibaf aanwezig zouden zijn, niet in de Iraanse planning paste. Volgens Iran is de periode van zestig dagen waarvoor de afspraken in het akkoord gelden, nu ingegaan.
De Zwitserse overheid maakte vandaag bekend dat onderhandelingen over de toekomst en over het implementeren van het akkoord vrijdag zullen plaatsvinden in Genève.
Een opmerkelijk en onzeker onderdeel van het akkoord is de opheffing van Amerikaanse sancties tegen Iran, die gepaard zou moeten gaan met een Amerikaanse investering van omgerekend 230 miljard dollar in de wederopbouw van Iraanse infrastructuur. Dat laatste beloofde vicepresident JD Vance, maar in Frankrijk zei Trump weer dat de VS ‘niet eens 10 cent’ zullen leveren.
Ook onduidelijk is in hoeverre Israël en Hezbollah gehoor zullen geven aan het akkoord, waarin zij niet bij naam worden genoemd. Maandag liet de Israëlische defensieminister Israel Katz al weten dat het Israëlische leger ‘zonder tijdslimiet’ aanwezig zal blijven in ‘veiligheidszones’ in Libanon, Syrië en Gaza.
Wel meldt Iraanse staatstelevisie dat acht Iraanse schepen de territoriale wateren van Iran hebben verlaten en drie zijn teruggekeerd. Dit bevestigt dat de VS zijn begonnen met het opheffen van de blokkade van Iraanse havens, in navolging van het akkoord. Hetzelfde moet gebeuren met de Straat van Hormuz, die Iran al maanden dichthoudt. De Iraanse onderhandelaar Ghalibaf stelt op staatstelevisie dat de Straat inderdaad weer opengaat, en Iran de komende zestig dagen geen tol zal heffen. Daarna zal de Straat volgens Ghalibaf echter niet ‘terugkeren naar de vooroorlogse toestand’.
Trump noemde het alternatief voor de heropening van de Straat een ‘wereldwijde economische depressie’. De olieprijs daalde na de ingang van het akkoord naar minder dan 80 dollar, de laagste prijs sinds het begin van de oorlog.
Op de G7-top in Frankrijk werd het akkoord met opluchting ontvangen. In een gezamenlijke verklaring stelt het economische bondgenootschap het initiatief te steunen en bereid te zijn bij te dragen aan de uitvoering ervan. Ze noemen het memorandum een ‘historische gelegenheid’, onder meer om te voorkomen dat Iran een kernwapen ontwikkelt. Iran zegt dit nooit te zullen doen, maar gedetailleerde onderhandelingen over het kernprogramma en verrijking van splijtstof liggen nog in de toekomst.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant