In de alternatieve tijdlijn van Star City zijn de Russen als eersten op de maan. Je ziet de gebeurtenissen vanuit Russisch perspectief, en daarmee is de serie een beklemmende en relevante analyse van een autoritaire samenleving.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
De Apple TV-serie For All Mankind, waarvan later dit jaar het vijfde seizoen te zien is, begon in november 2019 met een aflevering waarin de kijker meteen op het verkeerde been wordt gezet. Op tal van plekken in de VS wordt in 1969 uitgekeken naar een maanlanding, dé maanlanding, denk je nog even.
Maar waarom kijkt iedereen zo bedrukt op dit historische moment? Dat wordt duidelijk als de beelden van de maan binnenkomen en de eerste man op de maan zich tot de miljarden kijkers op aarde richt en de geslaagde missie, in het Russisch, opdraagt aan de verspreiding van het marxistisch-leninisme.
For All Mankind is een bijzonder slim gemaakte sciencefictionserie, waarin die alternatieve tijdlijn, vanaf die Russische maanlanding, de decennia erna wordt uitgewerkt. Hoe zou een echte ruimterace eruit hebben gezien, als de Amerikanen er alles voor over hadden gehad om de Russen te verslaan en de Russen, op hun beurt, de Amerikanen voor wilden blijven? Hadden we dan inderdaad niet al lang een basis op Mars gehad?
Op het eerste gezicht vertelt Star City, van dezelfde makers als For All Mankind, het verhaal opnieuw, maar dan nu vanuit het perspectief van de kosmonauten en hun politieke begeleiders. Het eerste goede nieuws is dat je aan Star City kunt beginnen zonder enige kennis van For All Mankind, laat staan dat je nog even snel vier seizoenen inhaalt.
Het beste nieuws is dat Star City (te oordelen naar de eerste vier afleveringen) een van de beste series van dit jaar lijkt. De serie opent met een scène waarin een vrouw van een kosmonaut midden in de nacht (ergens in 1969) van haar bed wordt gelicht en met achterlating van haar angstige kinderen naar een onbekende bestemming wordt gevoerd. Ze heeft haar man al weken niet gezien, maar dit is de Sovjet-Unie: vragen worden niet beantwoord, en dus ook maar niet gesteld.
Ze komt terecht in het vluchtcentrum van Star City, het hart van het Sovjet-ruimteprogramma, waar de zogeheten ‘chief designer’ Sergej Koroljov (een geweldige rol van Rhys Ifans) haar ontvangt voor een historisch moment. Ze herkent haar man op het beeldscherm en denkt even aan een oefening. Maar nee, hij is inmiddels op de maan. En hij zegt de tekst die we ook kennen van de eerste aflevering van For All Mankind.
Star City heeft het kleurenpalet (groen-grijs) en de extreme bureaucratische beklemming van een klassieke serie als Chernobyl geleend. Wat de serie vooral zo overtuigend doet, is de spanning opvoeren tussen de enorme ambities van Koroljov (een historische figuur die in werkelijkheid in 1966 onder onduidelijke omstandigheden overleed) en het Sovjetapparaat, dat het ruimteprogramma vooral zag als een politiek project.
Die dreiging komt grotendeels van KGB-officier Lyudmilla Raskova (een imponerende Anna Maxwell Martin), hoofd veiligheid van Star City en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor het afluisterprogramma. We volgen een van de nieuwe rekruten op deze afdeling (Agnes O’Casey), die bezeten is van het leven van de kosmonauten die ze moet afluisteren. Die verhaallijn doet denken aan de Duitse filmklassieker Das Leben der Anderen, over de relatie tussen een Stasi-agent en zijn doelwit.
In elke aflevering geeft Star City intrigerende antwoorden op elke variant van de vraag ‘Wat als..?’ en stelt ondertussen scherpe actuele vragen over de grenzen van loyaliteit in een autoritaire samenleving.
Op zoek naar meer bingemateriaal?
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
★★★★☆
Drama
Achtdelige spin-off van For All Mankind (Apple TV)
Met Rhys Ifans, Anna Maxwell Martin, Agnes O’Casey
Te zien op Apple TV.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant