Duizenden kinderen zitten thuis omdat ze vastlopen op school, maar de overheid doet daar volgens Joli Luijckx te weinig aan. De directeur van Oudervereniging Balans daagt de Nederlandse staat daarom voor de rechter. Het systeem moet volledig op de schop, zegt ze.
is binnenlandverslaggever van de Volkskrant.
Als zestigduizend kinderen de helft van het jaar uitvallen op school zoals in Nederland, zegt Joli Luijckx, dan kun je toch niet meer stellen dat dat aan hen ligt? Dat zíj zulke complexe gevallen zijn? ‘Nee, dan is er sprake van een weeffout in het onderwijs.’
Daarom daagt de directeur van Oudervereniging Balans nu de Nederlandse staat voor de rechter. Die zou het recht van kinderen op onderwijs schenden. Een ‘uiterst redmiddel, nu het aantal thuiszitters blijft toenemen’, noemt Luijckx de procedure.
Vorig schooljaar stonden 16.351 kinderen helemaal niet bij een school ingeschreven – een toename van 10 procent ten opzichte van het jaar daarvoor.
Gevraagd naar welke omstandigheden in de klas het verschil maken voor thuiszitters, en wat zou zorgen dat die uitgevallen kinderen weer naar school kunnen, weigert Luijckx ‘een lijstje te geven’. Die manier van denken, in kleine aanpassingen binnen het huidige onderwijssysteem, is volgens haar precies waar het nu misgaat. ‘De enige manier om het aantal thuiszitters terug te dringen, is door het onderwijssysteem volledig op de schop te nemen.’
Volgens het ministerie komt die toename bijna volledig door nieuwkomers die nog geen school hebben gevonden.
‘Dat horen we al jaren. Maar ten eerste hebben ook die kinderen recht op onderwijs, dus moeten we iets met die toename, waar die ook vandaan komt. Bovendien zien wij dagelijks kinderen die hier zijn opgegroeid en uitvallen. Dat is het gros van de groep.’
Luijckx’ eigen, voorheen thuiszittende zoon, nu 22 jaar, is uiteindelijk op zijn pootjes terechtgekomen. Hij traint sportpaarden en heeft daar een eigen bedrijfje in. Let wel: dat is óndanks het onderwijs, zegt Luijckx, niet dankzij. Na talloze pogingen is hij definitief van de middelbare school af gegaan, zonder diploma.
‘Als ouder leg je je er niet bij neer dat je kind thuiszit. Maar je moet wel de tijd en het geld hebben om een andere route uit te stippelen, met onlinecursussen of een meeloopstage. Dan blijken die kinderen vaak heel wat te kunnen.’
Waarom komt dat er niet uit in het onderwijs?
‘Ons onderwijs is ingericht op het gemiddelde kind en kan niet goed omgaan met verschillen. Omdat de klassen te groot zijn, we leraren tekortkomen, de kennis voor differentiatie ontbreekt en omdat les- en toetsmethodes zich daar niet voor lenen.
‘We proberen dat al heel lang met heel veel mensen op te lossen door kinderen individueel te ondersteunen. Maar uit die jaarlijkse toename blijkt dat er een meer structurele aanpak nodig is.’
Er valt toch ook wat voor te zeggen om onderwijs aan te passen waar dat nodig is? Zeker met een gebrek aan geld in het onderwijs.
‘We horen nu vaak van mbo’s dat er wel tien deskundigen aan tafel zitten om over een kind te praten. Dat is ook duur, en vaak ineffectief. Want al gaan kinderen naar een andere school, ze vallen vaak toch weer uit.
‘Bovendien blijkt uit ons onderzoek dat het onderwijs voor nog eens 280 duizend kinderen niet goed aansluit. Er hebben dus veel meer kinderen baat bij als het onderwijs verandert.’
Het ministerie is ook met deze groep bezig. Vanaf 2035 moeten alle scholen ‘inclusief onderwijs’ aanbieden, zodat meer kinderen meekomen.
‘We zijn daar heel blij mee en onderschrijven die beweging. Maar we zijn ook bang dat het zal mislukken omdat het weer bij oppervlakkige ingrepen blijft. In 2014 werd de Wet passend onderwijs ingevoerd, die scholen verplichtte het onderwijs aan te passen voor leerlingen met bijvoorbeeld autisme, ADHD of dyslexie. Toen was het doel óók om het aantal thuiszitters terug te dringen.’
Het zijn grote wensen – kleinere klassen, meer personeel – die veel mensen delen maar desondanks nog niet zijn vervuld. Waarom zou een rechtszaak het verschil maken?
‘Als de staat straks wordt verplicht dit op te lossen, moet ze natuurlijk zelf bedenken op wat voor manier ze dat gaat doen. Maar uiteindelijk zal blijken dat een fundamentele verandering de enige effectieve manier is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant